Yunanistan Tavukçuluk Nitsiakos MHP’nin Oluyor

Yunanistan tavukçuluk devi Nitsiakos, Ukraynalı milyarder Kosyuk’un oluyor. MHP, gözünü Balkanlar ve Güney Avrupa’ya dikti!

“Oyunu nasıl oynayacağını biliyorsan, kazanabilirsin.” Bu motto, belki derin bir felsefi altyapı barındırmıyor olabilir; ancak eski Sovyetler Birliği’nin küllerinden doğan Ukraynalı milyarder Yuriy Kosyuk ve onun gibi binlerce iş insanı için, kapitalist düzene jet hızıyla ve sert bir geçiş yapmanın en temel kuralı oldu.

Büyük bir sürpriz yaşanmadığı takdirde, önümüzdeki dönemde Yunanistan’ın en büyük özel tavuk eti üreticisi olan “Nitsiakos” firmasının yeni güçlü adamı koltuğuna oturmaya hazırlanan Ukraynalı oligark Yuriy Kosyuk, ticari faaliyetlerine komünist rejimin çöküşünün hemen ardından başladı.

Arşimet’in meşhur, “Bana tutunacak bir yer verin, dünyayı yerinden oynatayım” sözü, Kosyuk’un en sevdiği alıntılardan biri. Onun tutunduğu yer olan Ukrayna, Rusya’nın işgalinin ardından adeta zorunlu bir şekilde uluslararası arenaya taşınan devasa bir ticaret imparatorluğunun kurulduğu topraklar haline geldi.

Ticarete Türkmenistan gazıyla başladı

Yuriy Kosyuk, 1968 yılında Ukrayna’nın orta kesimindeki Çerkasi bölgesine bağlı küçük bir kasaba olan Katerinopil’de doğdu. Kiev Ulusal Gıda Teknolojileri Üniversitesi’nde aldığı teknik eğitim, daha sonra kuracağı tarım-gıda devi MHP’nin kurumsal DNA’sının temel taşını oluşturdu.

Ancak bu noktaya gelmeden önce Kosyuk’un hikayesi, eski SSCB’deki diğer birçok milyarder veya oligark gibi ticaretle başladı. İlk işleri arasında Türkmenistan’dan doğal gaz ve mobilya ticareti yer alan Kosyuk, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından tahıl ticaretine yöneldi. Nihayetinde, 1998 yılında sadece 10 çalışanla kümes hayvancılığı sektörüne adım attı.

Siyasetten geçti, McDonald’s ile kanatlandı

Ukrayna’nın uçsuz bucaksız bir tahıl ambarı olmasının avantajını kullanan MHP, dikey entegrasyon (üretim zincirinin her aşamasına hakim olma) modeli sayesinde pazarda hızla zemin kazandı.

Kosyuk’un iş hayatı, Temmuz 2014’te Ukrayna Cumhurbaşkanlığı İdaresi Birinci Başkan Yardımcılığı görevine atanmasıyla, en azından resmi olarak, kısa bir süre kesintiye uğradı. Dönemin Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko tarafından 2 Temmuz 2014’te atanan Kosyuk, güvenlik birimlerinin tedarik, teknoloji ve lojistiğinden sorumlu oldu.

Aynı yılın 8 Aralık tarihinde Poroşenko, 924 sayılı Kararname ile Kosyuk’u bu görevden alsa da, aynı gün yayımlanan 925 sayılı başka bir kararnameyle kendisini Cumhurbaşkanlığı Danışmanı olarak atadı. Bu sürecin ardından Kosyuk, yeniden MHP Yönetim Kurulu Başkanlığı koltuğuna geri döndü.

Siyasete girmeden önceki esas işi nedeniyle Ukrayna’da “Çikolata Kralı” olarak bilinen eski Cumhurbaşkanı Poroşenko’nun, Yuriy Kosyuk’un bugün yerel pazarın %50’sinden fazlasını elinde tutarak Ukrayna’nın “Tavuk Kralı” haline gelmesinde önemli rol oynadığı belirtiliyor. MHP’nin markalaşma sürecindeki en kritik dönemeç ise Ukrayna’daki McDonald’s ve KFC şubelerinin ana tedarikçisi olmasıyla yaşandı.

Bugünkü MHP Avrupa’nın lideri

2008 yılından bu yana Londra Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem gören MHP grubu; Ukrayna, İspanya ve Güneydoğu Avrupa’da üretim tesislerine sahip olmasının yanı sıra Birleşik Krallık, Hollanda ve Orta Doğu gibi bölgelerde de iştirakler barındırıyor. Şirket bünyesinde bugün Ukrayna ve dünya genelinde toplamda 39.000’den fazla personel istihdam ediliyor.

Şirketin uluslararası genişleme hamlesi, 2019 yılında Balkanlar ve Orta Avrupa’da iştirakleri bulunan Slovenya merkezli Perutnina Ptuj firmasının satın alınmasıyla başladı. Bu hamleyi, 2025 yılında İspanya’nın köklü et üreticisi UVESA grubunun devralınması izledi.

Yunanistan pazarının lideri Nitsiakos’un satın alınması hamlesi ise Ukraynalı devin tüm Balkan coğrafyasını tamamen kapatmasını ve Güney Avrupa’daki varlığını zirveye taşımasını sağlıyor. Sektörel veri kuruluşu WattPoultry’ye göre MHP, şu anda Avrupa’nın bir numaralı kümes hayvancılığı üreticisi konumunda. Grup; tavukçuluk ürünleri, işlenmiş et, tahıl, bitkisel yağlar ve biyometanı dünya çapında 80’den fazla ülkeye ihraç ediyor.

Hedef 10 Milyar dolarlık piyasa değeri

Yuriy Kosyuk, Forbes dergisinin Ukrayna edisyonuna verdiği demeçte, MHP grubunun piyasa değerinin 10 yıl içinde 10 milyar doları aşacağını ileri sürdü.

Gelecek planlarında küresel büyümeye odaklandıklarını belirten Ukraynalı milyarder, hedeflerini şu sözlerle özetledi:

“Gözümüzü uluslararası genişlemeye diktik. 10 yıl içinde işimizin Ukrayna ayağı toplam hacmin %50’sinden fazlasını oluşturmayacak. Yerel pazarın sınırlarını çoktan aştık ve küresel düzeyde çok daha fazla büyüme potansiyeli var.

Şu an Arap dünyasını inceliyoruz; orası büyük ve henüz keşfedilmemiş bir pazar. Avrupa’da büyümek de planlarımızın bir parçası. Bir Avrupa şirketini başarıyla dönüştürme konusunda zaten ciddi bir tecrübeye sahibiz. 2019 yılında bünyemize kattığımız Slovenyalı Perutnina Ptuj firmasına kendi bilgi birikimimizi ve teknolojimizi entegre ederek verimliliği artırdık; sonuç olarak şirketin EBITDA’sı (faiz, amortisman ve vergi öncesi kârı) tam 3,5 katına çıktı.”