Yunanistan’da İşçi Maaşlarında Yeni Dönem 1 Kasım’da Başlıyor

Yunanistan’da ücretlerde yeni dönem 1 Kasım’da başlıyor. İşverenlere şeffaflık, çalışanlara eşit ücret hakkı getiriliyor.

Yunanistan’da 1 Kasım 2026’dan itibaren ücret şeffaflığı ve kadın-erkek çalışanlar arasında eşit ücret uygulamasına ilişkin yeni düzenlemeler yürürlüğe giriyor.

Yeni yasayla işverenlere maaş politikalarını objektif kriterlere göre belirleme ve gerekçesiz ücret farklılıklarını giderme yükümlülüğü getiriliyor. Çalışanlar ise hem kendi ücretleri hem de aynı işi yapan kadın ve erkek çalışanların ortalama kazançları hakkında bilgi talep edebilecek.

Yunanistan’da çalışma hayatını yakından ilgilendiren ücret şeffaflığı düzenlemesi, 1 Kasım 2026 Pazar günü itibarıyla uygulanmaya başlanıyor. Avrupa Birliği’nin 2023/970 sayılı direktifinin ulusal mevzuata aktarılması kapsamında hazırlanan ve 5316/2026 sayılı yasayla düzenlenen yeni sistem, özellikle kadın ve erkek çalışanlar arasındaki ücret eşitsizliklerinin önlenmesini amaçlıyor.

Özel sektörde faaliyet gösteren işverenleri kapsayan düzenleme, işe alım aşamasından mevcut çalışma ilişkilerine kadar birçok alanda yeni yükümlülükler getiriyor. Temel ilke ise çalışanların ücretlerinin cinsiyetlerine göre değil, yaptıkları işin niteliğine, sorumluluklarına, deneyimlerine ve mesleki değerlerine göre belirlenmesi.

Yeni düzenlemeyle birlikte işverenlerin ücret politikalarını yazılı ve şeffaf kriterlere dayandırması, çalışanların ücretler konusunda daha fazla bilgiye erişebilmesi ve gerekçesiz maaş farklılıklarının giderilmesi hedefleniyor.

İşverenlere yazılı ücret politikası zorunluluğu

1 Kasım’dan itibaren çalışan sayısına bakılmaksızın tüm işverenlerin, eşit veya eşdeğer iş yapan çalışanlara eşit ücret verilmesini güvence altına alan ücretlendirme sistemlerine sahip olması gerekiyor.

Bu sistemlerin yazılı olarak belgelenmesi, farklı iş pozisyonlarının karşılaştırılmasına imkân tanıması ve ücretlerin hangi kriterlere göre belirlendiğini açıkça ortaya koyması zorunlu olacak.

Ücret değerlendirmesinde kullanılacak temel kriterler arasında çalışanların mesleki becerileri, gösterdikleri çaba, üstlendikleri sorumluluklar ve çalışma koşulları yer alacak. Ayrıca iş deneyimi, kıdem ve işle bağlantılı diğer mesleki yeterlilikler de dikkate alınabilecek.

Toplu İş Sözleşmesi kapsamındaki işyerlerinde ise sözleşmelerde yer alan iş kategorileri ve ücret basamaklarından yararlanılabilecek.

İşe alımlarda maaş bilgisi önceden açıklanacak

Yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri de iş başvuruları ve işe alım süreçlerinde ücret şeffaflığının sağlanması.

Buna göre iş ilanlarında ve personel alım duyurularında cinsiyete veya aile durumuna ilişkin ayrımcı ifadelere yer verilemeyecek. Kadın ya da erkek olmayı doğrudan veya dolaylı biçimde işe alım kriteri haline getiren uygulamalara izin verilmeyecek.

İş başvurusu yapan adaylar, ilk iş görüşmesinden önce başvurdukları pozisyon için belirlenen başlangıç ücretini veya ücret aralığını öğrenme hakkına sahip olacak. Bu bilgilendirme, varsa ilgili Toplu İş Sözleşmesi hükümlerini de kapsayacak.

İşverenlerin adaylara önceki işlerinde ne kadar maaş aldıklarını sormaları da yasaklanacak. Böylece geçmiş işlerde oluşmuş ücret eşitsizliklerinin yeni iş ilişkilerine taşınmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Çalışanlar diğer maaşları da öğrenebilecek

Yeni yasayla çalışanlara önemli bir bilgi edinme hakkı tanınıyor.

Çalışanlar yazılı başvuruda bulunarak kendi ücret düzeyleri hakkında bilgi isteyebilecek. Bunun yanı sıra aynı veya eşdeğer işi yapan kadın ve erkek çalışanların ortalama ücretleri hakkında da bilgi talep edebilecek.

İşverenler, bu taleplere makul süre içerisinde ve en geç iki ay içinde yanıt vermek zorunda olacak.

Ayrıca işverenler, çalışanlarını her yıl bu hakları ve nasıl kullanabilecekleri konusunda bilgilendirecek. Paylaşılacak bilgilerde kişisel verilerin korunması ve gizlilik kurallarına da uyulacak.

Yüzde 5’lik ücret farkı incelemeyi tetikleyecek

Düzenlemenin dikkat çeken hükümlerinden biri de işletmelerdeki ücret farklılıklarının denetlenmesine ilişkin mekanizma.

Bir işyerinde aynı kategorideki kadın ve erkek çalışanlar arasındaki ortalama ücret farkının en az yüzde 5 olması, bu farkın cinsiyet ayrımı gözetmeyen objektif kriterlerle açıklanamaması ve altı ay içerisinde giderilmemesi durumunda ortak ücret değerlendirmesi süreci devreye girecek.

Bu süreçte kadın ve erkek çalışanların ilgili kategorilerdeki dağılımı, ortalama ücretleri, ikramiye ve prim gibi değişken ödemeleri incelenecek. Ücret farklılıklarının nedenleri araştırılarak haksız uygulamaların ortadan kaldırılması için gerekli adımlar belirlenecek.

Değerlendirme kapsamında doğum izni, babalık izni, ebeveyn izni veya bakım izninden dönen çalışanların ücretlerinde yapılan iyileştirmeler de incelenecek. Böylece izin kullanan çalışanların ücret artışlarından veya mesleki ilerleme fırsatlarından mahrum bırakılmasının önlenmesi hedefleniyor.

İşverenler ücret farklarını düzeltmek zorunda

Yeni düzenlemeye göre işletmeler, kadın ve erkek çalışanlar arasındaki ücret farklarını düzenli olarak takip etmek ve objektif gerekçelerle açıklanamayan eşitsizlikleri gidermekle yükümlü olacak.

Denetimler sonucunda ortaya çıkan farklılıkların deneyim, mesleki yeterlilik veya işin gerektirdiği sorumluluklar gibi nesnel nedenlere dayanmaması halinde işverenler düzeltici önlemler almak zorunda kalacak.

Bu yükümlülük yalnızca ücret bilgilerinin açıklanmasıyla sınırlı olmayacak; tespit edilen eşitsizliklerin ortadan kaldırılması da gerekecek.

Çalışanlar İş Müfettişliğine ve mahkemelere başvurabilecek

Düzenleme, ücret eşitsizliğiyle karşılaşan çalışanların haklarını arayabilmeleri için mevcut hukuki yolları da güçlendiriyor.

Eşit ücret ilkesinin ihlal edildiğini düşünen çalışanlar, Yunanistan İş Müfettişliğine (Επιθεώρηση Εργασίας) başvurabilecek ve yargı yoluna gidebilecek. Ayrıca yetkileri çerçevesinde Vatandaş Ombudsmanı (Συνήγορος του Πολίτη) ve sendikal örgütlerden destek alabilecek.

Çalışma Bakanlığına göre yeni düzenlemenin temel amacı, aynı veya eşdeğer işi yapan kadın ve erkek çalışanlara eşit ücret verilmesi ilkesinin yalnızca kâğıt üzerinde kalmaması, işyerlerinde somut biçimde uygulanması.

1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girecek yeni sistemle Yunanistan’da işverenlerin ücret politikalarında daha şeffaf olması, çalışanların maaşlar konusunda bilgiye erişiminin genişletilmesi ve gerekçesiz ücret farklılıklarının ortadan kaldırılması hedefleniyor.