Atina-Tiran Hattında Diplomatik Taarruz

Yunanistan ile Arnavutluk arasında uzun süredir çıkmaza giren Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ve kıta sahanlığı sınırlandırması süreci yeniden hareketleniyor. Atina yönetimi, iki ülke arasındaki deniz sınırı sorununu çözmek ve süreci “buzu eriterek” yeniden rayına oturtmak için Tiran’a üst düzey çıkarma yapmaya hazırlanıyor.

Bu kapsamda ilk kritik hamle Yunanistan Milli Savunma Bakanı Nikos Dendias’tan geliyor. Pazartesi günü Tiran’a resmi bir ziyaret gerçekleştirecek olan Dendias; Arnavut mevkidaşı Ermal Nufi ve Arnavutluk Başbakanı Edi Rama ile bir araya gelecek.

Hedef: Dosyayı Lahey’e Taşımak

Dendias’ın çantasındaki en önemli gündem maddesi, Ekim 2020’de varılan ancak daha sonra sekteye uğrayan mutabakatı canlandırmak. İki ülke, 2020 yılında deniz yetki alanlarının sınırlandırılması konusundaki ikili uyuşmazlığı Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı’na götürme kararı almıştı. Ancak Arnavutluk Anayasa Mahkemesi’nin geçmişteki olumsuz kararları ve yaşanan bazı bürokratik engeller nedeniyle süreç adeta “donmuştu.”

Atina, Başbakan Rama’nın yakın zamanda Yunanistan’a yaptığı ziyaretin yarattığı olumlu havayı ve Batı Balkanlar’ın AB üyeliği sürecini fırsata çevirmek istiyor. Yunanistan, 2027’nin ikinci yarısında üstleneceği AB Dönem Başkanlığı vizyonu doğrultusunda, yıl sonuna kadar Tiran ile Lahey yolunu açacak olan tahkimnameyi (ortak taahhüt belgesi) imzalamayı hedefliyor.

Masadaki “Dikenler” ve Teknik Destek Formülü

Tiran’dan gelen sinyallere göre, Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bajram Begaj’ın teknik müzakerelerin başlaması için gerekli yetkiyi vermeye sıcak baktığı belirtiliyor. Ancak sürecin önündeki en büyük “diken”, Arnavutluk tarafının Lahey’e giden süreçte yeterli teknik ve hukuki altyapıya sahip olmaması nedeniyle yaşadığı tereddütler.

Bu noktada Yunanistan’ın devreye girmesi bekleniyor. Atina, Batı Balkan ülkelerine (Arnavutluk, Karadağ, Kosova, Kuzey Makedonya, Bosna-Hersek ve Sırbistan) AB entegrasyonu kapsamında vaat ettiği teknik desteği bu alanda da gösterebilir. Amaç, ikili sorunları çözerek tüm bölgeye “Avrupa geleceği” adına güçlü bir mesaj vermek.

Gözler Haziran Ayında

Savunma Bakanı Dendias’ın ardından, Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis de 12 Haziran’da Tiran’da olacak. Gerapetritis, Arnavutluk ve Ukrayna’nın ortaklaşa düzenleyeceği, Türkiye’nin de davetli olduğu “Güneydoğu Avrupa Güvenlik Zirvesi”ne katılacak.

Yoğun Diploması Trafiği

Dışişleri Bakanı Gerapetritis’in zirve marjında Arnavutluk Dışişleri Bakanı Ferit Hoca ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile ikili görüşmeler yapması planlanıyor. Ayrıca, son dönemde Ege ve Doğu Akdeniz’de tırmanan gerilimin gölgesinde, Türk mevkidaşı Hakan Fidan ile de bir araya gelmesi bekleniyor. Gerapetritis, haziran ayı içinde altı Batı Balkan başkentini kapsayan geniş bir tura da çıkacak.