Yunanistan’ın NATO Zirvesinden Beklentileri, Endişeleri ve Miçotakis’in “Trump Korkusu”

Ankara’daki kritik NATO zirvesi öncesi Atina ayakta: Yunanistan’ın beklentileri, endişeleri ve Miçotakis’in Trump korkusu.

Yunan basını, 7-8 Temmuz günlerinde Ankara’da düzenlenecek tarihi NATO Liderler Zirvesi öncesinde Atina’nın nabzını tutuyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ev sahipliğindeki dev buluşma, milyarlarca dolarlık savunma sözleşmeleri ve jeopolitik hamlelerle şekillenirken; Atina kulislerinde tedirginlik, çekimserlik ve ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarının yarattığı şok dalgası hakim.

10 Milyar Doları Aşan Pazarlık

Ankara, küresel savunma sanayiinin kalbi olmaya hazırlanırken, zirve kapsamında 10 milyar doları aşması beklenen devasa savunma anlaşmaları gündemde. Türk hükümetinin NATO içindeki savunma sanayii kısıtlamalarının tamamen kaldırılması yönündeki kararlı duruşu ve Fransa-İtalya ortaklığı olan SAMP/T hava savunma programına yönelik hamleleri, Atina tarafından çok yakından ve kaygıyla izleniyor.

Yunan diplomatik kaynaklarına göre, Atina’nın en büyük kabuslarından biri, NATO’nun yeni Entegre Hava ve Füze Savunma (IAMD) planı kapsamında Türkiye’ye Ege ve Doğu Akdeniz’i de etkileyecek daha geniş bir operasyonel rol verilmesi ihtimali.

Trump’ın F-35 Çıkışı Atina’da Deprem Etkisi Yarattı

Zirvenin en çok konuşulan başlıklarından biri ise hiç şüphesiz Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında yapılması beklenen ikili temaslar. Trump’ın Beyaz Saray’da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüştükten sonra sarf ettiği:

“Ankara’daki zirveye Türkiye için bir ‘hediye’ (F-35’ler) ile gidip gitmeyeceğim sorulursa; sanırım öyle. O çok güçlü bir NATO üyesi. Muhtemelen onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım” şeklindeki açıklamaları Atina’da adeta soğuk duş etkisi yarattı. Yunan hükümeti, Türkiye’nin S-400 krizi sonrası çıkarıldığı F-35 programına geri dönmesi veya ABD yaptırımlarının esnetilmesi ihtimalini kendi bölgesel dengeleri açısından büyük bir tehdit olarak görüyor.

Miçotakis Ankara’ya “Tedirgin ve Temkinli” mi Gidiyor?

Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis’in Ankara’daki bu zirveye oldukça temkinli, alert ve yer yer çekimser bir ruh haliyle katıldığı belirtiliyor. Atina, ev sahibinin Türkiye olması sebebiyle diplomatik olarak dezavantajlı hissettiği bu ortamda, savunma bütçelerinin GSYİH’nin %5’ine çıkarılması yönündeki baskıları da göğüslemek zorunda.

Yunan basınında çıkan analizlere ve Miçotakis’in son açıklamalarına göre Yunanistan’ın duruşu ve beklentileri şu şekilde özetleniyor:

Caydırıcılık Söylemi ve Rest

Miçotakis, Ankara’ya gitmeden önce Yunan medyasına verdiği demeçte, “Bir savaş öngörmüyoruz ancak egemenliğimizi kimsenin sorgulayamayacağı şekilde caydırıcı gücümüzü artırıyoruz. Silahlı kuvvetlerimizi güçlendirmek için kimseden izin alacak değiliz” diyerek Türkiye’ye karşı geri adım atmayacakları mesajını verdi.

Tek Gündem Sınırlandırma

Eğer zirve marjında Erdoğan ile ayaküstü ya da özel bir “tet-a-tet” (baş başa) görüşme gerçekleşirse (ki Atina bu görüşmeye programların sıkışıklığı ve konjonktür nedeniyle henüz mesafeli yaklaşıyor), Miçotakis masadaki tek sorunun Ege ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarının belirlenmesi olduğunu yineleyecek. Başka hiçbir konuyu tartışmayacağını ilan etmiş durumda.

Avrupa Güvencesi Arayışı

Yunanistan, Rusya tehdidine yakın olan Doğu Bloku ülkelerinin savunma harcamalarının ittifak tarafından önemsendiğini, ancak kendi güvenlik endişelerinin (Türkiye kaynaklı olduğunu iddia ettikleri durumların) müttefikler tarafından yeterince ciddiye alınmamasından şikayetçi.

Ukrayna Yardımları ve Bölgesel Gerilimler

Zirvenin resmi ajandasında her ne kadar savunma sanayii ve endüstriyel üretim ön planda olsa da, Ukrayna’ya 2026 yılı içinde 70 milyar avroluk bir askeri yardım paketi sağlanması taahhüdü de Atina’nın desteklediği ancak kaynak yönetimi açısından düşündüğü bir diğer konu. Ayrıca İran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer serbestisi gibi Ortadoğu merkezli başlıklar da Atina’nın Washington ile Avrupa arasındaki çatlakları izlediği kritik virajlar arasında yer alıyor.

Özetle; Yunanistan, Ankara’daki tarihi zirveden Türkiye’nin elini daha da güçlendirerek, F-35 sözleri alarak ve NATO’nun bölge karakolu rolünü perçinleyerek çıkmasından ciddi şekilde endişe ediyor. Miçotakis hükümeti için Ankara zirvesi, diplomasi masasında en zorlu sınavlardan biri olmaya aday.