Selanik’in Tarihi Mirası 58 Yıl Sonra Görkemli Bir Törenle Kapılarını Yeniden Açtı

Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlar’daki en önemli mimari miraslarından biri olan, halk arasında “Cennet Hamamı” (Lutra Paradisos) olarak da bilinen tarihi Bey Hamamı, 1,5 milyon euroluk kapsamlı bir restorasyon sürecinin ardından kapılarını yeniden açtı.

Yunanistan Kültür Bakanlığı tarafından Avrupa Birliği Toparlanma ve Dayanıklılık Fonu kaynaklarıyla titizlikle yürütülen çalışmaların tamamlanmasıyla, 58 yıldır kapalı olan anıt eser kent yaşamına ve kültür turizmine kazandırıldı.

24 Haziran 2026 Çarşamba akşamı saat 19:30’da gerçekleştirilen resmi açılış törenine Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni, Selanik Belediye Başkanı Stelios Angeludis, Türkiye’nin Selanik Başkonsolosu Serkan Gedik, Selanik Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu yetkilileri ve çok sayıda davetli katıldı.

Açılış töreninde Devlet Konservatuvarı öğrencilerinin sunduğu canlı müzik dinletisi tarihi yapının büyüleyici atmosferiyle birleşerek davetlilere unutulmaz anlar yaşattı.

Kültür Bakanı Lina Mendoni: “Anıtlar Yaşayan Organizmalardır, Burası Bir Kültür Cenneti Olacak”

Törende konuşmasında Kültür Bakanı Lina Mendoni, anıt eserlerin korunmasının toplumsal yaşama entegre edilerek mümkün olabileceğini belirterek şunları söyledi:

“Kültür Bakanlığı’nın bir anıtı yeniden şehre ve vatandaşlarına kazandırdığı her gün, bizim için büyük bir sevinç ve gurur günüdür. Söz konusu şehir, sahip olduğu eşsiz ve çok katmanlı kültürel zenginliğiyle Selanik olduğunda, bu durum daha da büyük bir anlam taşımaktadır.

2019 yılından bu yana Kültür Bakanlığı olarak Selanik’te son on yılların en kapsamlı anıt restorasyonu ve kültürel altyapı stratejisini yürütüyoruz. Amacımız sadece bir yapıyı statik olarak onarmak değildir; amacımız anıtların yeniden hayat bulmasını, vatandaşlar ve ziyaretçiler için ulaşılabilir, yaşayan ve tanıdık mekanlar haline gelmesini sağlamaktır. Bir tarihi yapı toplumun günlük yaşamına karıştığında, korunması da daha sağlam ve kalıcı olur. Kentteki Bizans, Osmanlı ve yakın dönem yapılarını birbirine bağlayan kültürel rotalar oluşturuyoruz. Cennet Hamamı’nın restorasyonu bu bütünsel vizyonun en güzel örneklerinden biridir.

Bu anıt üzerinde gerçekleştirilen restorasyon ve konservasyon çalışmaları son derece yüksek bir kaliteye sahiptir. Anıtlar, zamanla tedaviye ihtiyaç duyan yaşayan organizmalardır ve biz bu tedaviyle yapının ömrünü yüzyıllarca uzattık. Cennet Hamamı artık bir kamu hamamı olarak hizmet vermiyor olabilir; ancak burasını sergilere, sanatsal ve eğitsel etkinliklere ev sahipliği yapacak yeni bir kültür merkezi olarak şehre teslim ediyoruz. Artık işlevsel olarak bir hamam olmasa da, Selanik halkına ve tüm dünyaya açık gerçek bir ‘kültür cenneti’ olarak işlev görmesini canıgönülden diliyorum.”

Belediye Başkanı Angeludis: “Selanik Bugün Daha da Zenginleşti”

Selanik Belediye Başkanı Stelios Angeloudis ise konuşmasında şehrin çok kültürlü tarihi kimliğine atıfta bulunarak, Kültür Bakanlığı ile iş birliği içinde yürütülen projelerden duyduğu memnuniyeti şu sözlerle dile getirdi:

“Şehrimiz ve ülkemiz bugün son derece kıymetli bir anıtı daha gururla geri kazanıyor. Kültür Bakanlığı’nın ve Sayın Bakan’ın şahsi girişimleri sayesinde Selanik’te uzun süredir ihmal edilmiş birçok tarihi eser sırayla ayağa kaldırılıyor ve vatandaşlar ile ziyaretçilerin kullanımına sunuluyor. Bey Hamamı, yüzyıllar boyunca bu şehrin çok kültürlü yapısını, kozmopolit ruhunu ve makus tarihini üzerinde taşımış, Selanik’in tarihsel sürekliliğinin en somut bağlarından biridir.

Bu restorasyon, kentteki Osmanlı dönemi miraslarını koruma hamlemizin ilk adımı değil, zincirin çok önemli bir halkasıdır. Daha önce restore edilen Osmanlı çeşmelerinin ardından bugün bu muazzam külliyeyi açıyoruz ve arkası da gelmeye devam edecek. Selanik, yerin altında Metro istasyonunun hemen yanı başında bu denli büyük, tarihi ve görkemli alanları barındıran dünyadaki benzersiz şehirlerden biridir. Bey Hamamı’nın kültürel bir çekim merkezi olarak açılmasıyla Selanik, bugün kültürel ve tarihi olarak çok daha zengin bir şehir haline gelmiştir.”

Türkiye’nin Selanik Başkonsolosluğu’ndan Tebrik Paylaşımı

Açılışa şahsen katılan Türkiye’nin Selanik Başkonsolosu Serkan Gedik, törenin ardından sosyal medya hesapları üzerinden yayımladığı mesajda restorasyon başarısını tebrik ederek şu ifadeleri kullandı: “Yunanistan Kültür Bakanlığı ve Selanik Şehri Eski Eserler Dairesi’nin daveti üzerine, şehrin en önemli Osmanlı yapılarından Bey Hamamı’nın tamamlanan restorasyonu çerçevesinde düzenlenen açılış törenine katılmaktan büyük memnuniyet duyduk.”

Fatih Sultan Mehmed Döneminin İhtişamı: Bey Hamamı’nın Tarihi

Selanik’in tam kalbinde, Egnatia ve Aristotelus caddelerinin kesişiminde yer alan Bey Hamamı, Osmanlı’nın şehri fethinden hemen sonra inşa edilen ilk büyük ölçekli Osmanlı kamu yapısı olma özelliğini taşıyor:

İnşa Tarihi ve Banisi: 1444 yılında, İstanbul’un fatihi Sultan Mehmed’in babası Sultan II. Murad tarafından yaptırılmıştır.

Mimari Yapısı

Döneminin Balkanlar’daki en büyük “çifte hamamı” (kadınlar ve erkekler için tamamen ayrılmış iki bağımsız bölüm) olarak tasarlanan yapı; zengin tuğla işçiliği, görkemli kubbeleri, iç mekanlarındaki mukarnaslı (sarkıtlı) bezemeleri ve kalemişleri ile Erken Osmanlı mimarisinin dünyadaki en nadide örnekleri arasında gösterilmektedir.

Tarihsel Dönüşüm

Yüzyıllar boyunca hem sosyal hayatın hem de yıkanma kültürünün merkezi olan yapı, Selanik’in Yunanistan’a dahil olmasının ardından da özel mülkiyet altında “Cennet Hamamı” adıyla 1968 yılına kadar aktif olarak hamam işlevini sürdürmüştür. Kentin modern su şebekesine geçmesiyle kapanan yapı, 1972’de kamulaştırılmış, 1978 yılındaki büyük Selanik depreminde hasar gördükten sonra ilk yapısal tahkimatları yapılmıştır.

Son restorasyonla birlikte hem statik güvenliği en üst düzeye çıkarılan hem de mimari estetiği aslına uygun olarak titizlikle korunan Bey Hamamı, bundan böyle kalıcı bir anıt-müze ve uluslararası kültürel etkinliklere ev sahipliği yapacak dinamik bir sanat alanı olarak hizmet verecek.