Fransız Nükleer Savaş Uçakları Yunanistan’a Mı Konuşlanacak?

Macron Yunanistan’ı nereye sürüklüyor? Fransız nükleer savaş uçakları Yunanistan’a mı konuşlanacak?

Fransa’nın Rusya’ya karşı nükleer caydırıcılık planında Yunanistan’ın da yer aldığı iddiası Atina’da kritik bir soruyu gündeme getiriyor: Yunanistan, Avrupa ile Rusya arasında olası bir nükleer hesaplaşmanın parçası mı olacak?

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Avrupa’nın nükleer caydırıcılık kapasitesini genişletmeye yönelik girişimi, Yunanistan’ın güvenliği ve ülkenin olası bir Rusya krizindeki rolü konusunda tartışmaları beraberinde getirdi. Yunanistan’ın da aralarında bulunduğu 10 Avrupa ülkesinin Fransız savaş uçaklarının geçici olarak konuşlandırılmasına yönelik plana dahil edildiği öne sürülürken, Yunanistan’ın bu kapsamdaki rolüne ilişkin resmî doğrulama bekleniyor.

Yunan basınında yer alan haberlere göre Fransa, Rusya karşısında Avrupa’nın savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla “ileri caydırıcılık” adı verilen bir girişim üzerinde çalışıyor. Plan çerçevesinde, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip Fransız Rafale savaş uçaklarının belirli dönemlerde ve ihtiyaç duyulması hâlinde farklı Avrupa ülkelerinde görev yapması öngörülüyor.

Bu ülkeler arasında Yunanistan’ın yanı sıra İngiltere, Almanya, Polonya, Hollanda, Belçika, Finlandiya, Norveç, İsveç ve Danimarka’nın bulunduğu ileri sürülüyor. İtalya’nın girişime katılmadığı, Baltık ülkelerinin ise söz konusu plana dahil edilmediği belirtiliyor.

Ancak Yunanistan’ın bu girişime katılımının kapsamı ve Fransız uçaklarının ülkede konuşlandırılıp konuşlandırılmayacağı henüz resmen doğrulanmış değil. Yunanistan Hava Kuvvetleri ve Millî Savunma Bakanlığından konuyla ilgili açıklama ve teyit bekleniyor.

Rafale savaş uçakları ve nükleer kapasite

Fransız planının en dikkat çekici unsurlarından biri, nükleer başlık taşıyabilen ASMP-A seyir füzelerini kullanma kapasitesine sahip Rafale savaş uçakları. Fransa’nın hava tabanlı nükleer caydırıcılığının bir parçası olan bu sistemler, stratejik hedeflere karşı kullanılmak üzere tasarlandı.

Haberde aktarılan plana göre Fransız nükleer silahlarının barış döneminde müttefik ülkelerde kalıcı olarak depolanması öngörülmüyor. Bunun yerine, ortak tatbikatlar veya ciddi kriz dönemlerinde Fransız uçaklarının geçici olarak başka ülkelerde konuşlandırılması gündeme gelebilecek.

Bu model, bazı Avrupa ülkelerinde Amerikan nükleer bombalarının bulundurulmasına dayanan NATO’nun nükleer paylaşım uygulamasından farklı. Fransız silahlarının kontrolü Paris’in elinde kalacak ve kullanım kararını Fransa Cumhurbaşkanı verecek.

Dolayısıyla ev sahibi ülkelerin plana katılması, tek başına Fransız nükleer silahlarının kendi topraklarında kalıcı olarak konuşlandırılmasını kabul ettikleri anlamına gelmiyor.

Yunanistan için güvenlik mi, yeni bir risk mi?

Girişimin gerekçesi, Avrupa’nın ABD’nin güvenlik garantilerine bağımlılığını azaltmak ve Rusya karşısında daha güçlü bir caydırıcılık oluşturmak olarak açıklanıyor. Ancak Yunanistan’ın olası katılımı, ülkenin bölgesel güvenlik dengelerindeki konumuna ilişkin önemli soruları da gündeme getiriyor.

Fransız nükleer kapasitesinin kullanılabileceği bir caydırıcılık ağına dahil olmak, Atina açısından savunma iş birliğinin güçlendirilmesi anlamına gelebilir. Öte yandan, böyle bir planın uygulanması durumunda Yunanistan’ın Avrupa ile Rusya arasında yaşanabilecek ciddi bir kriz karşısındaki stratejik rolü de tartışma konusu olabilir.

Buradaki temel mesele, Fransız uçaklarının Yunanistan’a kalıcı olarak yerleşip yerleşmeyeceğinden ibaret değil. Asıl soru, Yunanistan’ın nükleer caydırıcılık kapsamında hangi taahhütleri üstleneceği, hangi altyapıyı sağlayacağı ve olası bir çatışmada nasıl bir konumda bulunacağı.

Fransa’nın girişimi NATO’nun nükleer misyonundan bağımsız, ancak onu tamamlayıcı bir Avrupa caydırıcılık çerçevesi olarak tanımlanıyor. Bununla birlikte, planın kapsamı ve ülkelerin üstleneceği somut yükümlülükler konusunda resmî açıklamalar belirleyici olacak.

Avrupa ile Rusya arasında nükleer gerilim ihtimali

Planın arkasındaki yaklaşım, Rusya’nın Fransız savaş uçaklarının nerede ve ne zaman görev yapacağını kesin olarak bilememesinin caydırıcılığı artıracağı düşüncesine dayanıyor. Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb’ın da ülkesinin katılımına ilişkin değerlendirmelerinde, barış döneminde kalıcı nükleer konuşlanmadan ziyade Moskova karşısında belirsizlik yaratılmasına vurgu yaptığı aktarılıyor.

Fransa ile İngiltere’nin RUMMY adlı tatbikatta nükleer saldırı senaryosunu simüle eden ortak bir çalışma yürüttüğüne ilişkin haberler de Avrupa’nın bu alandaki askerî iş birliğinin dikkat çekici örnekleri arasında gösteriliyor.

Ancak bu gelişmeler, Avrupa ile Rusya arasında kaçınılmaz bir nükleer savaş kararı alındığı anlamına gelmiyor. Caydırıcılık girişiminin ilan edilen amacı olası bir saldırıyı önlemek olsa da askerî kapasitenin genişletilmesi ve yeni konuşlanma seçenekleri, gerilimin tırmanması hâlinde ülkelerin karşı karşıya kalabileceği riskleri de gündeme getiriyor.

Atina’nın yanıtlaması gereken soru şu: Yunanistan, Fransa’nın Avrupa çapında kurmayı hedeflediği nükleer caydırıcılık ağında yalnızca siyasi ve askerî iş birliği mi yapacak, yoksa Fransız savaş uçaklarına ev sahipliği yapabilecek bir ülke hâline mi gelecek?

Bu sorunun yanıtı, Yunanistan’ın plana katılımının resmî kapsamı açıklığa kavuştuğunda belli olacak. O zamana kadar Fransız nükleer savaş uçaklarının Yunanistan’a konuşlandırılacağı iddiası, doğrulanması gereken bir gelişme olarak değerlendirilmelidir.