Yunanistan’da Emeklilik Yaşı Değişecek

Yunanistan’da, emeklilik yaşı sınırlarındaki olası değişiklikler, şu an 55 yaşında olanları doğrudan etkileyebilir.

Hükümet, 2026 yılı sonunda, 1 Ocak 2027’den itibaren geçerli olacak şekilde emeklilik yaşlarını artırıp artırmayacağına karar verecek. Bu karar, 65 yaş üstü bireylerin ortalama yaşam süresindeki gelişmelere bağlı olarak alınacak. Avrupa ülkelerinin birçoğunda uygulanan bu sistemde, ortalama yaşam süresi yükseldikçe emeklilik yaşları da buna paralel olarak ayarlanıyor.

Olası Değişikliklerin Temeli: Aktüeryal kurum raporu

Emeklilik yaşına dair yapılacak tüm değişiklikler, üç yılda bir hazırlanan ve ortalama yaşam süresindeki artışı gösteren Aktüeryal Kurum (Analogistiki Arhi) raporuna dayanacak. Kurumun son raporu, 2030 yılına kadar yasal emeklilik yaşları olan 62 ve 67’nin bir buçuk yıl artırılabileceğini öngörüyor.

Bu artışın 2027-2030 yılları arasında kademeli mi yoksa 1 Ocak 2027’de bir kerede mi uygulanacağı, ortalama yaşam süresi ile emeklilik yaşlarının nasıl ilişkilendirileceğine bağlı olacak.

Eğer artış kademeli olursa, 2015-2021 dönemindeki değişikliklere benzer bir model izlenebilir; yani emeklilik yaşları her yıl değişebilir. Bu durumda, 2027’de 62 yaşına basanlar 62.6 yaşında, 2028’de 62.9 yaşında ve 2030’da 63.5 yaşında emekli olabilirler.

Güncel emeklilik koşulları

Günümüzde Yunanistan’da emeklilik yaşları iki ana kategoriye ayrılmış durumda:

-62 yaş: 40 yıllık sigortalılık (12.000 iş günü) şartının tamamlanmasıyla.

-67 yaş: En az 15 yıllık sigortalılık (4.500 iş günü) ile.

Çalışma Bakanlığı kaynakları, Yunanistan’ın diğer ülkelere göre zaman açısından bir avantaja sahip olduğunu belirterek, yakın zamanda bir artış öngörülmediğini vurguluyor. Bunun iki nedeni bulunuyor:

2013’teki zorunlu artışlar: Troika’nın baskısıyla 1 Ocak 2013’ten itibaren emeklilik yaşları, 2010 yasasının öngördüğünden daha fazla olacak şekilde 62 ve 67’ye yükseltildi.

2015’teki ara yaş artışları: 4336/2015 sayılı kanunla, tüm ara emeklilik yaşları da artırıldı.

Demografik veriler değişiklikleri belirleyecek

Sosyal güvenlik uzmanları, 2027 sonrası yapılacak değişiklikleri üç ana demografik göstergenin belirleyeceğini ifade ediyor:

Yaşlı bağımlılık oranı: 65 yaş üstü nüfusun çalışan nüfusa oranı, bugün yüzde 39 iken yüzde 60’a doğru ilerliyor.

Yaşlanma endeksi: Çalışma çağındaki her 100 gence karşılık 170 yaşlı bulunuyor.

Doğurganlık oranı: 2018’de 1.3 olan doğurganlık oranı, 2022’de 1.5’e yükselse de gelişmiş ülkelerdeki 2.1 seviyesinin altında kalmaya devam ediyor.

Doğum-ölüm dengesindeki açık, 2018’deki 33.856’dan 2022’de 64.706’ya çıkarak beş yılda iki katına ulaştı ve düşük doğum oranının en büyük sorun olduğunu gösteriyor.