Yunan Basını: “Türkiye-Libya Mutabakatı Aşamalı Olarak Uygulanıyor”
Atina'daki yetkili kaynaklar dün, Libya petrol şirketi tarafından yayımlanan haritaya göre belirlenen bölgelerin orta hattın güneyinde yer aldığını belirtti ve "Her durumda Yunanistan, egemenlik haklarının hiçbir ihlalini kabul etmeyecektir" vurgusunu yaptı.
Ankara, Amerikan-Türk dengelerini bozmamak adına dikkatli ve metodik adımlarla Libya sahasında ilerliyor. Bu durum, İstanbul’da Libya Ulusal Petrol Şirketi (NOC) ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) arasında Libya açıklarındaki deniz sahalarında araştırma yapmak üzere imzalanan anlaşmayla ortaya çıktı.
Bu anlaşma, Trablus’taki Türk yanlısı geçici hükümetin Ankara ile yakın koordinasyonunu ele veren bir dizi gelişmenin hemen ardından geldi. Bu gelişmeler arasında, Atina’nın Girit’in güneyindeki enerji planlarına gösterilen tepki (hatta Amerikan enerji devi Chevron’un olası katılımıyla) ve Libya topraklarından Girit ile Gavdos’a (Gavda adası) doğru artan göç dalgaları da bulunuyor. Atina için son zamanlarda Doğu Libya’dan da sorunlar geliyor; bu bölge de artık Ankara ile daha yakın hale geldi.
Dün TPAO ve NOC arasında imzalanan anlaşma, Yunanistan (Girit ve Mora Yarımadası) ile Libya arasındaki orta hattın güneyinde yer alan dört deniz sahasını kapsıyor. Kısacası, mevcut Yunan hükümetinin enerji planlamasını etkilemiyor. Anlaşmanın, Ankara ve Trablus’un Ekim 2022’de hidrokarbon arama ve çıkarma işbirliği konusunda imzaladıkları mutabakat zaptına dayandığını belirtmek gerekir. Anlaşma, 2019 tarihli Türk-Libya mutabakatına eşlik eden temel haritaya göre yapılmış olup, bu haritaya göre Girit’in altı deniz milinden fazla etki alanı bulunmuyor.
Ayrıca, TPAO-NOC toplantısı sırasında NOC’un internet sitesinde yayınlanan fotoğraflarda, şirket yetkililerinin iki farklı aşamada iki harita önünde konuştukları görülüyor. Böylece hem araştırmalar için seçilen dört parseli içeren harita hem de Türk-Libya mutabakatını gösteren harita yayınlandı.
Atina’daki yetkili kaynaklar dün, Libya petrol şirketi tarafından yayımlanan haritaya göre belirlenen bölgelerin orta hattın güneyinde yer aldığını belirtti ve “Her durumda Yunanistan, egemenlik haklarının hiçbir ihlalini kabul etmeyecektir” vurgusunu yaptı.
NOC’un açıklamasına göre, TPAO tarafından yürütülecek proje kapsamında iki boyutlu sismik araştırmalar yapılması planlanıyor. Bu araştırmalar muhtemelen, Atina’nın bildiği “Barbaros” veya “Oruç Reis” araştırma gemilerinden biriyle gerçekleştirilecek. Toplamda 10.000 lineer kilometreyi kapsayacak bu çalışmalardan elde edilecek verilerin en geç dokuz ay içinde işlenmesi bekleniyor. “Oruç Reis”in 13 Haziran’da Somali’nin deniz sahalarındaki sismik araştırmalarını tamamladığı ve 15 Haziran’dan sonra Türkiye’ye dönüş yolculuğuna başladığı belirtmek gerekir. Geçtiğimiz ay (9 Mayıs’ta) Türkiye Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, TPAO’nun Libya açıklarında çalışacağını duyurmuştu.
Libya’daki durum dün Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis’in Amerikalı mevkidaşı Marco Rubio ile yaptığı görüşmede de ele alındı. Rubio, Girit ve Gavdos’a yönelik artan göç akışlarına ve Amerikan Chevron’un Girit’in güneyindeki parsellerdeki katılımına ilgi gösterdi. Tüm bunlar, Gerapetritis’in yakın zamanda hem Trablus’a hem de Bingazi’ye yapmayı planladığı ziyaretlerden önce gerçekleşiyor. Gerapetritis ayrıca 8 Temmuz’da AB Göç Komiseri Magnus Brunner’e Libya ziyaretinde eşlik edecek.
Atina, Avrupa Konseyi sonuç taslağına, “üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal eden” (…) ve “üçüncü ülkeler için hukuki sonuç doğuramayacak” Türk-Libya mutabakatına bir atıf eklenmesini teşvik etti. Başbakan ayrıca bugünkü Avrupa Konseyi’nde Libya’dan artan göç akışları konusunu gündeme getirecek. Bu konu, Komisyon Başkanı’nın Avrupalı liderlere yazdığı son mektupta Doğu Libya’dan Yunanistan’a gelenlerin %173 oranında arttığını belirtmesiyle Brüksel’i de endişelendirdi.
Trablus-Atina arasındaki gergin ilişkiler, Salı günü BM Güvenlik Konseyi’nin Libya oturumunda da kendini gösterdi. Trablus’un daimi temsilcisi Taher Mohamed Al-Sun, Yunanistan’ı “tartışmalı bir bölgede”, yani Girit’in güneyinde “araştırma yapmakla” suçladı. Yunanistan’ın daimi temsilcisi Evangelos Sekeris ise kendi adına “açıkça ifade ettim ki, sorunları Uluslararası Hukuk’a, Uluslararası Deniz Hukuku’na göre çözmeliyiz ve bu, deniz bölgelerinin sınırlandırılmasını da içerir” dedi.