Yunanistan’da Emeklilere Büyük Müjde Yolda
Maliye ve Çalışma Bakanlıkları tarafından yaz aylarında olgunlaştırılacak olan "Sosyal Sözleşme" planı, özellikle düşük maaş alan emeklileri rahatlatmayı ve yüksek maaşlı emeklilere de ek artışlar sağlamayı hedefliyor.
Atina yönetimi, emeklilerin ve çalışanların yüzünü güldürecek dev bir reform paketine hazırlanıyor.
Maliye ve Çalışma Bakanlıkları tarafından yaz aylarında olgunlaştırılacak olan “Sosyal Sözleşme” planı, özellikle düşük maaş alan emeklileri rahatlatmayı ve yüksek maaşlı emeklilere de ek artışlar sağlamayı hedefliyor.
Başbakan Kiriakos Miçotakis’in önümüzdeki Selanik Uluslararası Fuarı’nda resmen ilan edeceği ve 2027 yılından itibaren yürürlüğe girecek paket için masada iki büyük senaryo bulunuyor.
Masadaki İki Büyük Senaryo: Emeklinin Cebine Ne Yansıyacak?
Hükümet, bütçe imkanlarına göre şu iki formülden birini seçecek:
1. Senaryo: Yıllık Yardımların Artırılması ve Kapsamın Genişletilmesi
Düşük maaşlı emeklilerin her yıl Kasım ayı sonunda aldığı 300 euroluk özel desteğin 50 ila 100 euro artırılması planlanıyor. Ayrıca bu yardımdan ilk kez yararlanacak yeni gruplar sisteme dahil ediliyor:
376.553 dul maaşı alanlar
172.643 engelli emeklileri
33.444 sigortasız yaşlılar
2. Senaryo: Noel ve Paskalya İkramiyelerinin Geri Dönüşü (Yatay Formül)
Tüm emeklileri kapsayacak şekilde eski “Dora” (Noel, Paskalya ve Yaz ikramiyeleri) sisteminin kısmi ve yatay olarak geri getirilmesi. Bu senaryoya göre tüm emeklilere:
Noel için 250 euro
Paskalya için 100 euro
Yaz tatili için 100 euro ödenecek.
(Bu senaryo seçilirse, düşük emeklilere verilen 300 euroluk özel destek artırılmayacak, mevcut haliyle kalacak).
Temmuz Ayında Meclise Gelecek Yasa Tasarısında Neler Var?
Çalışma Bakanlığı’nın Temmuz ayında sunacağı yasa tasarısı, emeklilik sistemindeki birçok haksızlığı gideriyor ve radical değişiklikler içeriyor. İşte öne çıkan 8 kritik madde:
1. Sigorta Primlerinde İndirim ve Maaş Artışı
Hükümet ve işverenler arasında yapılacak anlaşmayla işveren primleri düşürülecek; buna karşılık işverenler maaşları artıracak ve istihdamı genişletecek. 2027 Ocak ayı itibarıyla primlerde %0,50’lik bir indirim daha yapılarak toplam prim oranı %34,66’ya çekilecek. Bu da çalışanların net maaşlarına artış olarak yansıyacak.
2. Dul Maaşlarında Büyük Düzeltme ve Geriye Dönük Ödemeler
Eşini kaybedenlerin aldığı dul maaşı oranı, mevcut %35 seviyesinden yeniden %70’e çıkarılıyor. Kamu sektöründeki 12.000 dul emeklisi için geçmişe dönük kesintiler ya taksitlerle ya da vergi mahsuplaşması yoluyla iade edilecek. (Özel sektörde bu kanun daha önce fiilen uygulanmadığı için geriye dönük iade olmayacak).
3. Bilim İnsanları ve Profesyonellerin Maaşlarına Ayar
Danıştay kararları doğrultusunda; noterler, mühendisler ve eski ETAA-TSMEDE sigortalısı serbest meslek sahiplerinin emekli maaş hesaplama yöntemleri değiştiriliyor. Geçmişteki haksız uçurumlar ve eşitsizlikler giderilecek.
4. “Kişisel Fark” (Prosopiki Diafora) Tamamen Kalkıyor
Maaş artışları ile “kişisel fark” arasındaki mahsuplaşma sistemi iptal ediliyor. Böylece yüksek kişisel farkı (150 euro ve üzeri) olan emekliler, zam almak için 5-10 yıl beklemek zorunda kalmayacak, her yıl doğrudan zam alabilecekler.
5. Geçici Emeklilik Maaşı Tarih Oluyor
Önümüzdeki sonbahardan itibaren emekli maaşlarının 1 ay içinde bağlanması hedefleniyor. Dijitalleşme sayesinde hem kamu hem özel sektörde “geçici maaş” (prosorini sintaksi) uygulamasına gerek kalmayacak; prim günlerini tamamlayanlar doğrudan kalıcı maaşlarına kavuşacak.
6. Çalışan Emeklilere Daha Yüksek Teşvik
Emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenlerin ödedikleri primlerin maaşlarına olan katkısı artırılıyor. Mevcut sistemdeki yıllık %0,77’lik ekstra artış oranının %0,90’a çıkarılması gündemde.
7. Kamu Emekli Maaşları, Memur Maaşlarına Bağlanıyor
Kamu emeklilerinin maaşları, aktif görevdeki devlet memurlarının maaşlarına %60 oranında endekslenecek. Bu düzenlemeyle kamu emeklilerinin maaşlarında aylık ortalama 100 euroluk bir artış ve geçmişe dönük farkların ödenmesi bekleniyor.
8. Dayanışma Kesintisinde (EAS) Adil Model
Emekli maaşlarından yapılan Dayanışma Katkısı kesintisi artık maaşın tamamı üzerinden değil, vergi sisteminde olduğu gibi sadece belirlenen dilimi aşan miktar üzerinden kademeli olarak hesaplanacak. Bu da emeklinin eline geçen net parayı artıracak.
