Karaferye’de Orta Camii ve Çifte Hamam Yeniden Kente Kazandırıldı

Türkiye’nin Selanik Başkonsolosu Serkan Gedik’in de katıldığı törende, Osmanlı döneminden kalan iki önemli tarihî eser yeniden kamuya açıldı.

Yunanistan’ın İmathia bölgesindeki Karaferye (Veria) kentinde Osmanlı döneminden günümüze ulaşan iki önemli tarihî eser, Orta Camii ile Çifte Hamam, kapsamlı restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeniden kentin kültürel mirasına kazandırıldı.

Karaferye’nin çok katmanlı tarihî kimliğinin önemli parçaları arasında yer alan iki Osmanlı eserinin yeniden açılması dolayısıyla tören düzenlendi.

Törene Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni, İmathia Eski Eserler Dairesi yetkilileri, yerel yöneticiler, milletvekilleri ve çok sayıda davetli katıldı. Türkiye’nin Selanik Başkonsolosu Serkan Gedik de açılış töreninde hazır bulundu.

Yunan basınında geniş yer bulan restorasyon çalışmaları, Karaferye’nin yalnızca antik Makedonya dönemine ait eserleriyle değil, Osmanlı döneminden kalan mimari mirasıyla da önemli bir tarihî kent olduğunu bir kez daha gündeme taşıdı.

“Karaferye’nin çok katmanlı tarihi yeniden görünür hale geliyor”

Açılış töreninde konuşan Kültür Bakanı Lina Mendoni, Karaferye’nin yalnızca antik Aigai mirasının gölgesinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, kentin tarih öncesi dönemlerden Osmanlı dönemine kadar uzanan çok katmanlı bir tarihî ve kültürel mirasa sahip olduğunu vurguladı.

Mendoni, Karaferye’nin tarih boyunca farklı medeniyetlerin izlerini taşıdığını belirterek, bu tarihî sürekliliğin kentin en önemli kültürel avantajlarından biri olduğunu söyledi.

Kentte 54 ayakta duran tarihî anıt ve iki önemli müze bulunduğunu hatırlatan Mendoni, restore edilen Osmanlı eserlerinin de Karaferye’nin tarihî ve kültürel kimliğinin ayrılmaz parçaları olduğunu ifade etti.

Yunan basınında Mendoni’nin açıklamalarına geniş yer verilirken, tarihî eserlerin yalnızca belirli bir döneme ait yapılar olarak değil, bulundukları şehirlerin ortak tarihî hafızasının parçaları olarak korunmasının önemine dikkat çekildi.

15. yüzyıldan günümüze ulaşan Orta Camii

Karaferye’nin tarihî merkezinde, eski Metropolitlik bölgesi yakınında bulunan Orta Camii, kentin Osmanlı döneminden günümüze ulaşan en önemli mimari eserleri arasında yer alıyor.

“Orta” veya “Ortanın Camii” anlamına gelen yapının, girişindeki kitabelerde yer alan bilgilere göre 1491-1492 yıllarında inşa edildiği belirtiliyor.

Yaklaşık 104 metrekarelik kare planlı bir yapıya sahip olan cami, üç bölümlü son cemaat yeri ve özgün mimari özellikleriyle dikkat çekiyor. Caminin minaresi de yapının günümüze ulaşan önemli unsurları arasında bulunuyor.

Orta Camii’nin restorasyon çalışmaları, Yunanistan Kültür Bakanlığı tarafından Avrupa Birliği’nin Kurtarma ve Dayanıklılık Fonu kapsamında gerçekleştirildi.

Uzun yıllar kullanılmayan ve bakım ihtiyacı bulunan yapı, kapsamlı çalışmaların ardından mimari bütünlüğü korunarak yeniden kentin tarihî dokusu içerisinde görünür hale getirildi.

Çifte Hamam, Karaferye’nin en eski Osmanlı eserlerinden biri

Karaferye’de restore edilerek yeniden kente kazandırılan ikinci önemli Osmanlı eseri ise Çifte Osmanlı Hamamı oldu.

Yunan kaynaklarında “Dikimo Ottomaniko Loutron” olarak geçen yapı, Tuzi Hamamı veya Alata Hamamı adlarıyla da biliniyor.

Karaferye’nin en önemli ve en eski Osmanlı dönemi yapılarından biri olan Çifte Hamam, 15. yüzyılın sonlarına tarihleniyor. Yaklaşık 545 metrekarelik bir alanı kaplayan yapı, Osmanlı hamam mimarisine uygun olarak erkekler ve kadınlar için ayrı bölümlerden oluşuyor.

Hamamın, Tuzi veya Alata adıyla bilinen Sinan Bey ile bağlantılı olduğu belirtiliyor.

Yapının en dikkat çekici özelliklerinden birini ise erkekler bölümündeki soyunma alanında bulunan duvar resimleri oluşturuyor. 16. yüzyılın başlarına tarihlenen bu resimlerin, dönemin nadir süsleme örnekleri arasında bulunduğu ifade ediliyor.

Duvar resimlerinde egzotik hayvanlar, mitolojik figürler ve farklı kültürel gelenekleri yansıtan sahnelerin yer aldığı belirtiliyor.

Hamamın kubbesi yıkılma tehlikesiyle karşı karşıyaydı

Çifte Hamam’ın restorasyon sürecinin uzun ve zorlu olduğu kaydedildi.

Geçmişte yapının ciddi yapısal sorunlarla karşı karşıya bulunduğu ve kubbesinin yıkılma tehlikesi geçirdiği belirtildi.

Eski arkeoloji yetkililerinden Angeliki Kottaridi, Çifte Hamam’ın restorasyonu için yerel halkın da önemli bir girişimde bulunduğunu anlattı.

Kottaridi, restorasyon projesinin finansmanının sağlanması amacıyla vatandaşların harekete geçtiğini ve yaklaşık 3 bin 500 imza toplandığını belirterek, bu girişimin ardından projenin Kamu Yatırım Programı’na dahil edildiğini ifade etti.

Çifte Hamam’ın restorasyonu Kamu Yatırım Programı tarafından finanse edilirken, Orta Camii’nin ana restorasyon çalışmaları Kurtarma ve Dayanıklılık Fonu kapsamında gerçekleştirildi.

“Kirlilik ve çöp alanına dönüşmüşlerdi”

Kültür Bakanı Lina Mendoni, restorasyon öncesinde her iki tarihî eserin bulunduğu bölgenin oldukça kötü bir durumda olduğunu da söyledi.

Yapıların bir dönem çevre için kirlilik kaynağı ve çöp depolama alanı haline geldiğini belirten Mendoni, gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarının yalnızca binaları değil, çevrelerindeki mahalleleri de yeniden canlandırdığını ifade etti.

Tarihî eserlerin restore edilmesinin kent yaşamına ve mahallelerin görünümüne önemli katkı sağladığını belirten Mendoni, vatandaşların Çifte Hamam’ın korunması için gösterdiği girişimin de yerel toplumun tarihî mirasına verdiği değeri ortaya koyduğunu söyledi.

Mendoni, toplumun yalnızca belirli tarihî dönemlere ait eserlerin değil, kentin bütün dönemlerine ait kültürel mirasın korunmasını istediğini vurguladı.

Tarihin farklı dönemleri aynı kentte buluşuyor

Açılış töreninin ardından katılımcılar, Çifte Hamam ve Orta Camii’nde gerçekleştirilen rehberli ziyaretlerde yapıların tarihî özellikleri ve restorasyon süreçleri hakkında bilgi aldı.

İmathia Eski Eserler Dairesi tarafından yürütülen çalışmalarla birlikte Karaferye’nin tarihî merkezindeki iki önemli Osmanlı eseri yeniden görünür hale getirildi.

Yunan basınında yer alan değerlendirmelerde de, Orta Camii ve Çifte Hamam’ın yeniden kente kazandırılmasının Karaferye’nin tarihî kimliğinin daha geniş bir çerçevede ele alınmasına katkı sağladığı vurgulandı.

Restorasyonla birlikte iki Osmanlı eseri, yalnızca geçmişin mimari yapıları olarak değil, Karaferye’nin farklı medeniyetlere ve kültürlere ev sahipliği yapan tarihî geçmişinin günümüzdeki önemli tanıkları olarak geleceğe taşınmış oldu.

Orta Camii ve Çifte Hamam’ın yeniden açılması, Karaferye’nin yalnızca antik Makedonya mirasıyla değil, Osmanlı döneminden kalan tarihî ve mimari eserleriyle de yaşayan, çok katmanlı bir tarihî kent olduğunu bir kez daha ortaya koydu.