Hapisten Çıkışı Yunanistan Siyasetinde Yeni Deprem Mi?

Kasidiaris’in dönüşü aşırı sağı yeniden hareketlendirecek mi? Altı yıla yakın cezaevi sürecinin ardından tahliye edilen İlias Kasidiaris, yumruğunu kaldırarak “Geri döneceğim” mesajı verdi.

Yeni bir parti kuracağını açıklayan Kasidiaris’in seçimlere katılma iddiası, Yunanistan siyasetinde yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Peki aşırı sağ yeniden yükselişe mi geçiyor?

Yunanistan’da bugün yalnızca bir siyasi ismin cezaevinden çıkışı yaşanmadı. İlias Kasidiaris’in tahliyesiyle birlikte ülke siyasetinin önümüzdeki dönemde önemli tartışmalarından biri olacak yeni bir siyasi denklem de gündeme geldi.

Altın Şafak davası kapsamında aldığı ceza nedeniyle yaklaşık yedi yıl cezaevinde kalan Kasidiaris, 15 Eylül’de Domokos (Dömeke) Cezaevi’nden tahliye edildi. Cezaevi önünde kendisini bekleyen destekçilerine yaptığı konuşmada ise siyasi mücadelesine devam edeceğinin sinyalini verdi.

Kasidiaris’in cezaevi kapısından yumruğunu kaldırarak çıkması ve “Geri döneceğim” mesajı vermesi, görüntünün çok ötesinde siyasi bir anlam taşıyor.

Çünkü Kasidiaris, önümüzdeki dönemde yeniden aktif siyasete dönmek istediğini açıkça ortaya koydu.

“İlk cephede geri döneceğim”

Kasidiaris, tahliye sonrasında yaptığı açıklamada, cezaevi kapısından çıkar çıkmaz “ulusal mücadelelerin ilk cephesine” döneceğine ilişkin daha önce verdiği sözü hatırlattı.

Yunanistan’ın mevcut hükümetini hedef alan Kasidiaris, ülkenin “Metapolitefsi döneminin en yozlaşmış hükümetinden” (Cuntadan demokrasiye geçiş) kurtulması gerektiğini savundu. Siyasetçilerin kendisinin yeniden parlamentoya dönmesini engellemeye çalıştığını öne süren Kasidiaris, son sözü ise Yunan halkının söyleyeceğini ifade etti.

Bu açıklamalar, Kasidiaris’in siyasetten çekilmeyi düşünmediğini, tam tersine cezaevi sürecini yeni bir siyasi başlangıcın parçası olarak değerlendirdiğini gösteriyor.

Daha da önemlisi, Kasidiaris pazartesi günü Yunan halkına hitaben bir açıklama yapacağını duyurdu.

Yeni parti sinyali

Kasidiaris’in yeniden siyasete dönme planının merkezinde yeni bir parti oluşumu bulunuyor.

Avukatı Vaso Pantazi de Kasidiaris’in seçimlere katılmasının kesin olduğunu ve bunun için hukuki bir formül bulunduğunu ileri sürdü.

Ancak burada Yunanistan siyasetinin en kritik sorularından biri ortaya çıkıyor:

Kasidiaris gerçekten seçimlere girebilecek mi?

Anayasa hukukçusu Spiros Vlahopulos’un değerlendirmelerine göre, bağımsız milletvekili adayı olarak seçimlere katılmasının önünde farklı bir hukuki yol bulunabilir. Ancak bunun Parlamentoya girebilmesi açısından son derece zor bir seçenek olduğu belirtiliyor.

Asıl sorun ise Kasidiaris’in doğrudan ya da dolaylı şekilde liderliğini yaptığı bir siyasi oluşumun seçimlere katılıp katılamayacağı noktasında düğümleniyor.

Mevcut mevzuat, suç örgütü yöneticiliğinden kesinleşmiş bir kararla mahkûm edilmiş kişilerin açık veya örtülü liderliğindeki siyasi oluşumların seçimlere katılmasına ilişkin ciddi engeller içeriyor.

Dolayısıyla önümüzdeki dönemde siyasi tartışmanın yalnızca Kasidiaris’in ne söyleyeceği üzerinden değil, hangi siyasi yapı ile ve hangi hukuki zeminde seçimlere girebileceği üzerinden şekillenmesi bekleniyor.

Yunanistan’da aşırı sağ yeniden yükseliyor mu?

İşte asıl büyük soru burada.

Kasidiaris’in tahliyesi tek başına Yunanistan’da aşırı sağın yeniden yükseldiğini göstermiyor. Ancak onun yeniden siyasete dönme girişimi, ülkedeki aşırı sağ seçmenin nasıl şekilleneceği konusunda önemli bir gösterge olabilir.

Çünkü Kasidiaris’in önünde artık eski siyasi ortam bulunmuyor.

Yunanistan’da son yıllarda farklı sağ ve aşırı sağ eğilimleri temsil eden siyasi oluşumlar parlamentoda kendilerine alan açtı. Bu durum, toplumda göç, güvenlik, milli kimlik, sınır politikaları, Türkiye ile ilişkiler ve ekonomik sorunlar üzerinden şekillenen sağ seçmenin parçalı bir yapıya dönüşmesine yol açtı.

Kasidiaris’in yeniden sahneye çıkması halinde asıl mücadele, yalnızca merkez sağ ile aşırı sağ arasında olmayabilir.

Aşırı sağın kendi içerisindeki oy mücadelesi de kızışabilir.

Kasidiaris’in yeni bir siyasi hareket kurması durumunda, mevcut sağ ve aşırı sağ partilerden ne kadar oy koparabileceği Yunanistan’daki siyasi dengeler açısından kritik önem taşıyacak.

Miçotakis hükümeti açısından yeni bir cephe

Bu gelişme Başbakan Kiriakos Miçotakis liderliğindeki Yeni Demokrasi hükümeti açısından da dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme.

Yeni Demokrasi, uzun süredir Yunanistan’daki merkez sağ seçmenin ana adresi konumunda. Ancak sağ seçmenin daha milliyetçi ve daha sert politikalar isteyen kesimleri açısından farklı siyasi alternatifler de bulunuyor.

Kasidiaris’in yeniden aktif siyasete dönmesi halinde, bu seçmen tabanının bir bölümünü kendisine çekmeye çalışması beklenebilir.

Bu nedenle Kasidiaris’in olası dönüşünün etkisi, yalnızca parlamentoya girip giremeyeceğiyle ölçülmemeli.

Asıl mesele, Yunanistan’daki sağ siyasi alanın daha da parçalanıp parçalanmayacağı olacak.

Eğer Kasidiaris kendisini mevcut aşırı sağ partilerden farklı, daha güçlü ve daha radikal bir alternatif olarak konumlandırmayı başarırsa, önümüzdeki seçim döneminde sağdaki oy dengelerini değiştirebilecek bir aktöre dönüşebilir.

“Siyasi deprem” demek için henüz erken

Bununla birlikte bugünden “Yunanistan’da aşırı sağ yeniden iktidara yürüyor” sonucunu çıkarmak doğru olmaz.

Kasidiaris’in siyasi geleceğinin önünde ciddi hukuki ve siyasi engeller bulunuyor. Öncelikle kuracağı iddia edilen siyasi oluşumun seçimlere katılıp katılamayacağı netleşmek zorunda.

Daha sonra ise çok daha zor bir soru ortaya çıkacak:

Yunan seçmeni Kasidiaris’in geri dönüşünü gerçekten destekleyecek mi?

Cezaevinden çıkarken kendisini karşılayan kalabalık, siyasi destek açısından önemli bir görüntü olabilir. Ancak sokaktaki destek ile sandıktaki oy aynı şey değil.

Bu nedenle Kasidiaris’in tahliyesini şimdilik bir “siyasi deprem”den ziyade Yunanistan siyasetinde yeni bir fay hattının hareketlenmesi olarak değerlendirmek daha doğru olabilir.

Fakat bu fay hattının önümüzdeki seçimlere kadar büyüyüp büyümeyeceği, Yunanistan’ın siyasi gündeminin en dikkat çekici başlıklarından biri olacak.

Şimdi gözler Pazarteside

Kasidiaris’in Pazartesi günü yapacağını açıkladığı konuşma, bu açıdan önem taşıyor.

Yeni parti konusunda daha net mesajlar vermesi, siyasi hedeflerini açıklaması ve seçimlere nasıl katılmayı planladığını ortaya koyması halinde, bugün başlayan tartışma çok daha geniş bir siyasi hesaplaşmaya dönüşebilir.

Yunanistan’da soru artık yalnızca “Kasidiaris cezaevinden çıktı mı?” değil.

Asıl soru şu:

Kasidiaris gerçekten siyasete geri dönerse, Yunanistan’ın sağ dengeleri nasıl değişecek?

Ve daha büyük soru:

Aşırı sağ, Yunanistan’da yeniden yükselişe geçecek yeni bir siyasi dalga yaratabilecek mi?

Bunun cevabı, yalnızca Kasidiaris’in siyasi geleceğini değil, Yunanistan’daki sağ blokun geleceğini de belirleyebilir.