Gerapetretis’ten “Her Senaryoya Hazırız” Çıkışı

Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis, Türkiye’de “Mavi Vatan” doktrininin yasalaşacağı yönündeki iddialara değinerek, “Yunan devleti her türlü senaryoya hazırlıklıdır. Akdeniz’in bir harekat sahnesine dönüştürülmesine izin vermeyeceğiz” dedi.

Yunanistan ile Türkiye arasındaki ilişkiler kritik bir dönemeçten geçerken, Atina’dan Ankara’nın hamlelerine yönelik kapsamlı bir açıklama geldi. Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis, İdealar Çemberi (Kiklos İdeon) ile Delphi Ekonomik Forumu ortaklığında düzenlenen “Küresel Belirsizlik Koşullarında Ulusal Eylem Planı” başlıklı yıllık konferansta konuştu. Gerapetritis, Türk basınında yer alan “Mavi Vatan’ın yasalaşması” iddialarından Lefkada’da bulunan silahlı deniz dronuna kadar pek çok kritik konuda Atina’nın pozisyonunu ilan etti.

“Resmî Açıklama Yok Ama Teşebbüs Edilirse Gerilim Tırmanır”

Türkiye’de “Mavi Vatan” kavramının hukuki bir düzenleme haline getirileceğine dair basına yansıyan haberleri yakından takip ettiklerini belirten Gerapetritis, şu ana kadar Ankara’dan resmî bir makamın bu konuda açıklama yapmadığının altını çizdi. Yunan Bakan, “Basında çıkan iddialar ve sızıntılar hakkında muhatap olmam. Ancak böyle bir hamlenin içeriğine bağlı olarak, iki ülke arasındaki gerilimin üst seviyeye tırmanması olasıdır” ifadelerini kullandı.

Söz konusu adımın tek taraflı bir tasarruf olacağını ve uluslararası hukuk üzerinde hiçbir geçerliliği bulunmayacağını iddia eden Gerapetritis, buna rağmen Atina’nın teyakkuzda olduğunu belirtti:

“Uluslararası hukuka etkisi olmasa bile, böyle bir yasalaşma teşebbüsünün gerilim yaratacağı aşikardır. Ancak Yunan devleti her zaman tüm senaryolara hazırlıklıdır. Yunanistan, hem önleyici hem de caydırıcı olarak bu durumu yönetecek araçlara sahiptir.”

“Sakin Sular, Atalet veya Pasiflik Demek Değildir”

Hükümetin Türkiye ile yürüttüğü “Sakin Sular” (sakin dönem) politikasının başarısız olduğu yönündeki muhalefet eleştirilerine sert yanıt veren Gerapetritis, diyalog zeminini korumanın Yunanistan’ın elini zayıflatmadığını, aksine güçlendirdiğini savundu.

Açık iletişim kanalları sayesinde Yunanistan’ın deniz mekansal planlaması, deniz parkları ilanı, adalardaki askeri varlık (silahsızlandırma iddialarına karşı) konusunda sahada adımlar atabildiğini söyleyen Bakan; ABD, İsrail, Körfez ülkeleri ve Hindistan ile ittifakların bu dönemde pekiştiğini vurguladı. Gerapetritis, “Sakin sular atalet (eylemsizlik) demek değildir; eylemsizlik her zaman geriye gidiştir. Yunanistan ne zaman bir durumu hafife alsa, kendisini daha kötü bir pozisyonda bulmuştur” diyerek geri adım atmayacaklarını belirtti.

Üç Yıllık Diyaloğun Bilançosu ve Çözülmeyen Temel Sorun

2023 yılında Ankara ile yeniden başlatılan diyalog sürecini “önemli bir yol ayrımı” olarak nitelendiren Gerapetritis, tüm köklü anlaşmazlıklara rağmen son 3 yılda somut sonuçlar elde edildiğini listeledi:

Hava sahası ihlallerinde ciddi azalma,

Göçmen akınlarının kontrol altına alınması,

Turizm hareketliliğinin artması,

Ticari ilişkilerin güçlenmesi,

Gerilimleri anında düşürecek iletişim kanallarının açık tutulması.

Ancak tüm bu olumlu gelişmelere rağmen Bakan, iki ülke arasındaki temel sorun çözülmeden kalıcı bir barışın imkansız olduğunu hatırlattı: “Kıta sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) sınırlandırması gibi ana mesele çözülmediği müddetçe kalıcı bir huzurdan bahsedemeyiz.”

Lefkada’daki Silahlı Deniz Dronu: “Konu Kapanmadı”

Geçtiğimiz günlerde Yunanistan’ın Lefkada adası açıklarında bulunan silahlı deniz dronu (insansız deniz aracı) konusuna da değinen Gerapetritis, olayı “son derece ciddi” olarak nitelendirdi.

Yunanistan Genelkurmay Başkanlığı’nın (GEETHA) nihai raporunu beklediklerini söyleyen Bakan, “Bu konu kapanmış değildir. Yunan kıyılarında böyle bir nesnenin bulunması kabul edilemez. Bu hem güvenlik, hem ekonomik yaşam hem de çevre için devasa bir meseledir. Akdeniz, askeri operasyonların merkezi haline gelmeyi kaldıramaz” dedi. Raporun ardından hem ikili düzeyde hem de uluslararası örgütler nezdinde gerekli diplomatik girişimlerin yapılacağını açıkladı.

“Savaşın Akdeniz’e Sıçramasına İzin Vermeyeceğiz”

Yunanistan’ın Ukrayna’ya verdiği desteğin arkasında duran ve bunun ulusal bir strateji olduğunu belirten Gerapetritis, “Bin kez de olsa aynı pozisyonu alırız. Çünkü Yunanistan’ın yayılmacılığa (irredantizm) karşı ve uluslararası hukuktan yana olan duruşu müzakereye kapalıdır” dedi.

Konuşmasını Akdeniz’deki genel güvenlik durumuna dair net bir uyarıyla bitiren Yunanistan Dışişleri Bakanı, “Askeri operasyonların ve çatışma tiyatrosunun Akdeniz’e kaydırılmasına izin vermeyeceğiz. Bir savaş, coğrafi olarak genişletilerek bitirilemez; aksine daha da ağırlaşır” diyerek bölgedeki askeri hareketliliğe karşı Atina’nın kırmızı çizgilerini çekti.