Sean Matthews: “Batı Trakya İle Doğu Ege Adaları Gibi Bölgelerdeki Ekonomik Bağları Güçlendirmelisiniz”

“Η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία τα πηγαίνουν καλύτερα και συνεργάζονται στενά στη Συρία για παράδειγμα, οπότε ίσως προσπαθήσετε να φέρετε την Άγκυρα μαζί σας σε κάποια από τα προεαναφερθέντα κέντρα δεδομένων και να ενισχύσετε τους οικονομικούς δεσμούς σε περιοχές όπως η Δυτική Θράκη και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.”

Yunanistan’da düzenlenen “Atina: Politika Diyalogları” Konferansı’na katılan Orta Doğu uzmanı ve gazeteci Sean Matthews, Yunanistan’a yönelik çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Matthews, “Yeni Bizanslılar: Yunanistan’ın Yükselişi ve Yakın Doğu’nun Geri Dönüşü” kitabının yazarı olarak, Yunanistan’ın elindeki kartları doğru oynaması durumunda Avrupa Birliği’nden (AB) büyük kazanımlar elde edebileceğini belirtti.

Matthews, dikkat çeken bir öneriyle, Atina’nın gerilimi kontrol altına almak ve işbirliği alanları yaratmak amacıyla Türkiye ile samimi bir ikili diyalog kurmasını savundu. Özellikle Batı Trakya ve Doğu Ege Adaları’na odaklanan Matthews, ekonomik bağların güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

“Aşamalı olarak, önümüzdeki yıllarda Yunanistan ve Türkiye arasında, işbirliği alanları bulmak ve gerilimleri kontrol altına almak amacıyla samimi bir ikili diyalog daha önemli olacaktır… Belki de daha önce bahsedilen veri merkezleri projelerinden bazılarında Ankara’yı yanınıza çekmeye çalışmalı ve Batı Trakya ile Doğu Ege Adaları gibi bölgelerdeki ekonomik bağları güçlendirmelisiniz.”

Türkiye Faktörü

Türkiye’nin NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip olması ve Rusya’yı çevreleme çabalarında kilit rol oynaması nedeniyle, Avrupalı liderlerin Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki taleplerini görmezden gelme riski bulunduğunu dile getirdi ve ekledi:

“Yunanistan İçin Riskler ve İşbirliği Alanları”

“Türkiye söz konusu olduğunda, Yunanistan’ın karşılaştığı sorun şudur: Avrupalı liderler Rusya’ya karşı koyma konusunda kararlılar ve Türkiye, NATO’daki en büyük ikinci orduya sahiptir. Türkiye, Ukrayna’da silah fabrikaları inşa ediyor ve yakın tarihte Rus savaş uçağı düşüren tek NATO ülkesidir. Herhangi bir krize girmeden, bu unsurların, Rusya’yı çevrelemeyi öncelik olarak gören Avrupalı liderleri etkilediğini düşünüyorum.

Yunanistan için risk şudur ki, Batı Avrupalılar bir takas (alışveriş) durumunda, Türkiye’nin Yunanistan’ın karşı çıktığı Doğu Akdeniz’deki iddialarını göz ardı edebilirler.

Önümüzdeki yıllarda, işbirliği alanları bulmak ve gerilimleri kontrol altına almak amacıyla, Yunanistan ve Türkiye arasında samimi bir ikili diyalog giderek daha önemli hale gelecektir.

Örneğin Türkiye ve Suudi Arabistan daha iyi anlaşıyor ve Suriye’de yakın işbirliği yapıyorlar. Bu yüzden, daha önce bahsedilen veri merkezleri projelerinden bazılarında Ankara’yı yanınıza çekmeye çalışabilir ve Batı Trakya ve Doğu Ege Adaları gibi bölgelerde ekonomik bağları güçlendirebilirsiniz.”

Türkiye İç Siyaseti ve Erdoğan’ın Geleceği

Matthews, Türkiye’deki siyasi kutuplaşmanın ve muhalefet lideri Ekrem İmamoğlu’nun potansiyelinin Yunanistan’ı doğrudan etkileyecek bir sorun teşkil etmediğini belirtti. Ancak, Türk siyasetindeki güç konsolidasyonunun uzun vadede sorun yaratabileceği uyarısını yaptı.

Diyalogda Öncelik

Atina’nın uzun vadeli düşünmesi gerektiğini ve Erdoğan’ın olası halefinin kim olabileceğini anlamaya çalışması gerektiğini tavsiye etti. Ayrıca, İmamoğlu gibi bir ismin bile “Mavi Vatan” gibi kışkırtıcı bir dil kullanmayabileceğini ancak Türk muhalefetinin de Libya’ya askeri müdahaleyi desteklediğini hatırlattı.

Bölgesel Güçler ve Çin Etkisi

Sean Matthews’a göre, Doğu Akdeniz’deki asıl rekabet ABD, Çin ve Rusya arasında değil, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve İsrail gibi bölgesel orta güçler arasında yaşanıyor. Matthews, gündemi belirleyenin bu devletlerin şiddetli rekabeti ve liderlerinin farklılaşan çıkarları olduğunu ifade etti.

Çin’in Rolü ve Pire Limanı

Matthews, Çin’in jeopolitik etkisinin bölgede oldukça sınırlı olduğunu düşünüyor. Pire Limanı’nın COSCO’nun çoğunluk mülkiyetinde olmasının ABD tarafından gündeme getirilmesini “laf kalabalığı” olarak nitelendiren Matthews, limanın COSCO tarafından iyi işletildiğini ve satılmasının Pekin açısından ihtimal dahilinde olmadığını belirtti.

AB ve Yunanistan’ın Fırsatları

Matthews, AB’nin bölgede tutarlı bir stratejisinin olmadığını kabul ederken, Yunanistan için büyük fırsatlar doğduğunu vurguladı:

Enerji ve Yapay Zeka (AI) Merkezi Olma

Matthews, Körfez ülkelerinin AI teknolojilerini destekleyen veri merkezleri için ucuz enerjiye ve araziye sahip olduğunu, AB’nin ise bu alanda rekabetçi olmadığını belirtti. Yunanistan’ın ise bu bağlamda Körfez ile Avrupa arasında bir geçiş ülkesi ve aracı (LNG’de yaptığı gibi) olarak konumlanabileceğini, bunun için AB’den Great Sea Interconnector (GSI) ve East to Med Corridor (EMC) gibi projelere finansman alması gerektiğini söyledi.

ABD ve Rusya’nın Rolü, ABD’nin Çekilmesi

Matthews, ABD’nin genel olarak Doğu Akdeniz’den uzaklaştığını ve Suriye gibi bölgelerde kendi ortaklarının bile anlaşmazlık içinde olduğunu belirtti. Yunanistan’ın ise Türkiye nedeniyle ABD’nin ilgisini kaybetmesinden çekindiğini ve Washington’ı bölgede tutmaya çalıştığını ifade etti.

Rusya’nın Güç Kaybı

Matthews, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali nedeniyle Doğu Akdeniz’deki nüfuzunun dramatik şekilde azaldığını vurguladı. Suriye’deki iç savaşa müdahale etmesine rağmen, 2024 sonunda Esad rejiminin çöküşünün, Rus ordusunun tüm kaynaklarını Ukrayna savaşına yönlendirmesinin bir sonucu olduğunu söyledi.

Gazeteci Sean Matthews kimdir?

Gazeteci Sean Matthews Yunan-Amerikan kökenlidir. Kendisi, ailesinin Yunan kökleri olan bir Amerikan vatandaşıdır ve Orta Doğu’yu, Güneydoğu Avrupa’yı ve ABD dış politikasını kapsayan haberler yapmaktadır. Şu anda Atina’da yaşamaktadır ve bölgede sıklıkla seyahat etmektedir.

Sean Matthews Yunan kökenli bir Amerikalı. Mesleği Middle East Eye gazetesinin muhabiri ve jeopolitik analist.

Kitabı, The New Byzantines: The Rise of Greece and Return of the Near East (Yeni Bizanslılar: Yunanistan’ın Yükselişi ve Yakın Doğu’nun Geri Dönüşü) kitabının yazarıdır.