Yunanistan’da Emeklilik Yaşı Değişiyor

Yunanistan’da nüfusun hızla yaşlanması ve demografik kriz, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini tehdit etmeye devam ediyor. Hükümet yetkilileri yakın zamanda emeklilik yaş sınırlarında bir artışın planlanmadığını belirtse de, aktüeryal çalışmalar ve uluslararası raporlar 2030 yılından itibaren yaş sınırlarının yukarı çekileceğine işaret ediyor.

Güncel mevzuata göre Yunanistan’da iki temel emeklilik sınırı bulunuyor:

62 yaş: 40 yıllık sigortalılık süresi (12.000 prim günü) şartıyla tam emeklilik.

67 yaş: En az 15 yıllık sigortalılık süresi (4.500 prim günü) şartıyla emeklilik.

Ancak yeni projeksiyonlar, 2030 yılı itibarıyla bu sınırların yaklaşık 1,5 yıl artabileceğini gösteriyor.

Emeklilik Yaşını Tetikleyen 3 Demografik Gösterge

Uzmanlar, 2030 sonrası yapılacak olası değişikliklerin şu üç temel veriye dayandırılacağını belirtiyor:

Bağımlılık Oranı: 65 yaş üstü nüfusun çalışan nüfusa oranının mevcut %39 seviyesinden %60’a yükselmesi bekleniyor.

Yaşlanma Endeksi: Günümüzde her 100 çalışan nüfusa karşılık 170 yaşlı birey düşüyor.

Doğum Oranı: Kadın başına düşen çocuk sayısı 2022’de hafif bir artışla 1,5’e yükselse de, nüfusun kendini yenilemesi için gereken 2,1 seviyesinin oldukça altında kalıyor.

Zamdan Etkilenmeyecek 5 Şanslı Kategori

Planlanan yaş artışları, halihazırda kazanılmış hakları olan veya özel statüde bulunan aşağıdaki 5 grubu etkilemeyecek:

Kazanılmış Hakkı Olanlar: Geçmiş dönemlerdeki (19/8/2015 – 1/12/2021 arası ve 1/1/2022 sonrası) yasalara göre kısmi veya tam emeklilik hakkını elde etmiş ve istedikleri an emekli olabilecek durumda olanlar.

Bakmakla Yükümlü Olanlar: Engelli aile bireyi (çocuk, eş, kardeş) üzerinden emeklilik hakkı kazananlar.

Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışanlar: Hem kamu hem de özel sektörde “ağır ve yıpratıcı” (Varea) meslek kollarında faaliyet gösterenler.

Güvenlik Güçleri: Emeklilik şartları özel yasalarla belirlenen askeri personel, polis ve diğer üniformalı çalışanlar.

57 Yaş Grubu: Şu an 57 yaşında olan ve fiili ya da borçlanma (itibari) primleriyle 40 yılı tamamlayıp 62 yaşında tam emekli olmayı bekleyenler.

Yeni Düzenleme Kimleri Vuracak?

Yaş sınırındaki artıştan doğrudan etkilenecek gruplar ise şunlar:

50 – 55 Yaş Arasındakiler: Emekliliğe 7 ila 12 yılı kalan bu grup, 2027-2029 yılları arasında emeklilik hakkını netleştiremezse yaş artışının tamamından etkilenecek. Bu kişilerin 62 yerine yaklaşık 63,5 yaşında emekli olması bekleniyor.

35 – 50 Yaş Arasındakiler: Çalışma hayatlarının sonuna kadar kademeli olarak yapılacak 2 veya 3 farklı yaş artışına maruz kalacaklar.

Yeni Sigortalılar: İş hayatına yeni atılan gençlerin, gelecekte emekli olabilmek için 42 yıl prim ödeyip en az 64 yaşını doldurmayı ya da daha az prim günüyle 70 yaşına kadar çalışmayı göze alması gerekecek.