Türk Turistler Doğu Ege’yi Nasıl Değiştiriyor?

Visa Express’in Özel Rejimi; Midilli, Sakız, Sisam, İstanköy, Rodos, Limni, İleriye, Kelemez, Sömbeki, Meis, Batnaz ve Semadirek Adalarını Kapsıyor.

Türkiye pazarı, Doğu Ege ve On İki Ada’daki turizm ekonomisinin en önemli sütunlarından birine dönüşüyor. Kapıda vize (visa express) uygulaması kısa süreli ziyaretleri kolaylaştırırken, karşı kıyıdan düzenli bir seyahat eden akışı yaratıyor.

Özel rejim; Midilli, Sakız, Sisam, İstanköy, Rodos, Limni, İleriye (Leros), Kelemez (Kalimnos), Sömbeki (Simi), Meis (Kastellorizo), Batnaz (Patmos) ve Semadirek (Samothraki) adalarını kapsıyor. Türk vatandaşlarının ve ailelerinin, Schengen vizesi verilmesine ilişkin tam prosedürü takip etmek zorunda kalmaksızın, yedi güne kadar kısa süreli konaklama vizesi almalarına olanak tanıyor.

2024 yılından bu yana uygulanan program, bir yıl daha yenilendi ve Nisan 2027’ye kadar yürürlükte kalacak. Bu durum, Türkiye’den yapılan seyahatlerin kolaylaştırılmasının artık adalardaki turizm faaliyetlerini güçlendirmek için sabit bir araç olarak görüldüğünü doğruluyor.

Tedbirin önemi yalnızca gelenlerin sayısıyla sınırlı değil. Türk ziyaretçiler destinasyonlar içinde daha fazla hareket ediyor, yerel restoranları tercih ediyor, alışveriş yapıyor ve sıklıkla yoğun sezonun dar sınırlarının dışında seyahat ediyor. Bu şekilde gelirler otellere, kiralık odalara, restoranlara, ticari mağazalara, araç kiralama şirketlerine ve feribot şirketlerine dağılıyor.

Visa Express: Sakız Adası’nda 5 Binden 130 Bine

Sakız Adası, Türk pazarının edindiği dinamiğin belki de en tipik örneğini oluşturuyor. Sakız Turizm Kurumu Başkanı Kostas Mundros’a göre, 2010 yılında Türk ziyaretçiler yaklaşık 5.000 kişiyken, 2014 yılında 85.000’e ulaşmıştı.

Artık Türk ziyaretçilerin gelişleri, yurt dışından gelen toplam yaklaşık 200.000 geliş içerisinde 130.000 sınırına yakın seyrediyor. Özellikle 2025 yılında Sakız’da 131.324 Türk ziyaretçi kaydedildi ve bu durum yerel turizm işletmelerinin seyri için belirleyici bir faktör oldu.

Bu sayı, Türk makamlarının tablosunda Çeşme’den Sakız’a hareket ettiği görülen 192.333 yolcudan daha düşüktür. Aradaki fark, ikinci sayının milliyetine bakılmaksızın hattaki toplam yolcu sayısını içermesi, Sakız’ın verilerinin ise özel olarak Türk ziyaretçilerle ilgili olmasından kaynaklanmaktadır.

Mundros’un tahminine göre, Türk ziyaretçilerin yaklaşık %20’si adamıza giriş kapısında özel visa express rejimini kullanarak giriş yapıyor; bu durum karşı kıyıdan gelen turizme yeni bir ivme kazandırmış bulunuyor.

Türkiye’den gelen ziyaretçiler, Yunan restoranlarındaki fiyatları özellikle Türk pazarında çok daha pahalı hale gelen balık ve alkollü içeceklerde son derece rekabetçi buluyorlar.

“Yaklaşık 40 euro ile balık yiyebiliyorlar ve karşı tarafta çok daha pahalı olan eksiksiz bir yeme-içme deneyimine sahip oluyorlar,” diye belirtiyor Sayın Mundros.

Aynı zamanda perakende ticaretindeki tüketim de güçlü. Mundros, konaklamayla sınırlı kalmayıp yerel ekonominin geniş bir yelpazesini güçlendiren bir pazarı tanımlarken karakteristik olarak şöyle diyor:

“Boş çantalarla geliyorlar ve dolu çantalarla ayrılıyorlar”

Artan hareketlilik, yine de altyapı düzeyinde yeni ihtiyaçlar da yaratıyor. Sakız Adası’nda, yolcu trafiğinin yüksek olduğu günlerde gecikmeleri azaltmak ve hizmet kalitesini artırmak amacıyla yeni bir gümrük binası yapılması planlanıyor.

Midilli’nin Çift Yönlü Resmi

Midilli’de Türk pazarı, adanın turistik gelişiminin temel bir bileşeni olarak ele alınıyor. Midilli Otelciler Birliği Başkanı Vasilis Voyacis, geleneksel Avrupa pazarlarından gelen hareketliliğin Haziran ayında charter uçuşları ve düşük maliyetli bağlantıların kısıtlanmasıyla düşüş gösterdiğini ifade ediyor. Türkiye’den gelen ziyaretçiler varışlardaki boşluğu bir dereceye kadar kapattı.

Ancak aynı ay içinde adadaki oteller, Voyacis’e göre %15 oranında bir düşüş kaydetti. Türkiye’den gelişlerin güçlenmesi kayıpların bir kısmının karşılanması adına iyimserlik yaratsa da, sağlanan faydalar sadece otellere yönelmiyor.

Midilli’de yaklaşık 1.800 kısa süreli kiralık konutun faaliyette olduğu hesaplanıyor. Airbnb gibi platformlar aracılığıyla arzın büyük ölçüde artması, Türk trafiğinin önemli bir kısmının organize otel pazarının dışına yönelmesine neden oluyor.

Voyacis, arzulanan şeyin dengeli bir büyüme olduğunun altını çiziyor:

“Turistik gelişme tek boyutlu olamaz ve tek bir pazara dayanamaz,” diyen Voyacis, Türkiye’den gelen ziyaretçilerin varlığının sürdürülmesi, ancak aynı zamanda Almanya, Hollanda, Fransa ve diğer Avrupa ülkelerinden gelen uçuşların da güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Adadaki profesyoneller ayrıca karşılama altyapılarının iyileştiğini belirtiyorlar. Ancak, özellikle aynı anda büyük sayıda yolcu geldiğinde sürekli bir uyum sağlama süreci gerekiyor.

Voyacis aynı zamanda adanın fiyat düzeyindeki rekabet gücünün korunması gerektiğinin de altını çiziyor. Otelcilerin vurguladığı gibi mesele sadece ücretlerin artırılması değil, kalite ile maliyet arasında dengeli bir ilişkinin sürdürülmesidir.

Tüm Doğu Ege İçin Bir Pazar

Türk pazarının dinamiği Sakız, Sisam ve Midilli ile sınırlı değil. İstanköy (Kos) ve Rodos Türk kıyılarından en büyük akışları kabul ederken, Sömbeki (Symi), Kelemez (Kalimnos), İleriye (Leros), Meis (Kastellorizo) ve Batnaz (Patmos) gibi daha küçük adalarda da önemli faydalar kaydediliyor.

Genel olarak visa express’in kurulmasının Türk kıyılarından yapılan ziyaretlere yeni bir dinamik kazandırdığı tahmin ediliyor; zira özel rejimi kullanan seyahat edenlerin Türkiye’den yapılan toplam gelişlerin yaklaşık %30’una karşılık geldiği hesaplanıyor.

Bununla birlikte, yıldan yıla gelişlerde bir dalgalanma kaydedilmektedir; ancak bu durum sadece Türk vatandaşlarını değil, Türk kıyılarından Yunan adalarına geçen uyruğuna bakılmaksızın toplam turistleri ilgilendirmektedir.

Söz konusu pazarın toplam büyüklüğü, Türkiye Ulaştırma Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü’nün uluslararası denizcilik hatlarına ilişkin verilerine yansımaktadır.

2025 yılında Türk limanlarından Yunan adalarına toplam 1.119.472 yolcu hareket etti; bu sayı 2024 yılındaki 1.153.727 yolcuya kıyasla 34.255 yolculuk bir azalma, yani yaklaşık %3’lük bir düşüş anlamına geliyor.

Ters yönde, Yunan adalarından Türkiye’ye doğru 2025 yılında toplam 1.134.041 yolcu hareketi kaydedildi (2024’teki 1.151.459 harekete kıyasla).

Her iki yöndeki toplam yolcu hareketleri 2025 yılında 2.253.513 olarak gerçekleşti (bir yıl önceki 2.305.186 seviyesinden), böylece %2,2’lik bir gerileme işaret etti.