Miçotakis’ten Türkiye’ye İmalı Mesaj: “İstikrar Geri Adım Atmak Değildir”

Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Mısır liderleri Mısır’da bir araya geldi. Zirvenin ardından konuşan Miçotakis, Türkiye’nin adını anmadan dikkat çeken mesajlar verdi: “İstikrar geri adım atmak değildir, oldubittilere göz yummak anlamına gelmez.”

Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, Güney Kıbrıs Rum Lider Nikos Hristodulidis ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, Mısır’ın El Alameyn kentinde düzenlenen üçlü zirvede bir araya geldi.

Gayriresmî Üçlü Zirve’nin ardından üç ülke tarafından ortak deklarasyon imzalandı. Görüşmelerde Doğu Akdeniz’de güvenlik ve istikrar, enerji, deniz yollarının güvenliği ve bölgesel bağlantı projelerinin yanı sıra Gazze, Kıbrıs meselesi ve Libya’daki gelişmeler ele alındı.

Ancak zirve sonrasında Yunanistan Başbakanı Miçotakis’in deniz yetki alanları, uluslararası hukuk ve “oldubittiler” konusunda yaptığı açıklamalar, Türkiye’ye yönelik dolaylı mesajlar olarak dikkat çekti.

Miçotakis: “Yunanistan kimseyi tehdit etmiyor”

Miçotakis, Yunanistan’ın bölgedeki politikasını anlatırken, “Yunanistan kimseyi tehdit etmiyor. Uluslararası hukuka dayalı işlevsel ilişkiler aracılığıyla istikrarı hedefliyor” dedi.

Ancak Yunan başbakanı, istikrar arayışının taviz anlamına gelmediğini özellikle vurguladı.

Miçotakis, “İstikrar hiçbir şekilde geri adım atmak veya oldubittilere göz yummak anlamına gelmez” ifadelerini kullanarak, ülkesinin kendi tezlerini savunmaktan çekinmeyeceğini söyledi.

Yunanistan’ın hem kendi pozisyonlarını güvenle savunmaya hem de diyalog kurmaya hazır olduğunu belirten Miçotakis, deniz yetki alanlarının uluslararası hukuk temelinde diyalog yoluyla belirlenebileceğini savundu.

Bu noktada Yunanistan ile Mısır arasında imzalanan kısmi deniz yetki alanları anlaşmasını örnek gösteren Miçotakis, siyasi irade ve uluslararası hukuka bağlılık olduğu takdirde karşılıklı yarar sağlayan uzlaşmaların mümkün olduğunu söyledi.

Türkiye’nin adı geçmedi, mesaj Ankara’ya uzandı

Miçotakis konuşmasında Türkiye’nin adını doğrudan anmadı. Ancak deniz yetki alanları, uluslararası hukuk, oldubittiler ve istikrarın geri adım anlamına gelmediği yönündeki ifadeleri, Ankara ile Atina arasında uzun süredir tartışma konusu olan Doğu Akdeniz başlıkları açısından dikkat çekti.

Yunanistan Başbakanı ayrıca denizlerde serbest seyrüseferin ve deniz yollarının güvenliğinin önemine vurgu yaptı.

Yunanistan’ın Ekim ayında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi dönem başkanlığını üstleneceğini hatırlatan Miçotakis, bu dönemde denizlerde serbest dolaşım ve deniz güvenliği konusunda girişimlerde bulunacaklarını açıkladı.

Atina, Güney Kıbrıs ve Mısır üçlü mekanizmayı güçlendiriyor

Miçotakis, Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Mısır arasındaki iş birliğinin yaklaşık 12 yıl önce başladığını hatırlattı.

Üç ülke arasındaki mekanizmayı Doğu Akdeniz’de istikrar ve refah açısından “olumlu bir örnek” olarak nitelendiren Miçotakis, iş birliğinin güvenlik, enerji, ekonomi ve bağlantısallık alanlarında daha da geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Güney Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis de üçlü iş birliğinin 2014 yılından bu yana karşılıklı güven ve ortak hedefler temelinde güçlendiğini belirtti.

Hristodulidis, üç ülkenin barışçıl ve istikrarlı bir Doğu Akdeniz ve daha geniş Orta Doğu hedeflediğini söyledi.

Güney Kıbrıs lideri, bölgesel farklılıkların iş birliği, iyi komşuluk ilişkileri ve uluslararası hukuka saygı temelinde barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğini ifade etti.

Enerji iş birliğinin merkezinde Mısır-Yunanistan elektrik bağlantısı

Zirvenin en önemli gündem maddelerinden biri enerji oldu.

Miçotakis, Yunanistan-Mısır elektrik bağlantısını stratejik öneme sahip bir proje olarak nitelendirdi.

Projenin hayata geçirilmesiyle Mısır’da üretilen yenilenebilir enerjinin Yunanistan üzerinden Avrupa’ya taşınması hedefleniyor.

Atina, söz konusu bağlantının Doğu Akdeniz’i Kuzey Afrika ile Avrupa arasında bir enerji köprüsüne dönüştürebileceği görüşünde.

Görüşmelerde ayrıca Güney Kıbrıs’ın doğal gaz kaynaklarının Mısır’daki altyapı üzerinden değerlendirilmesi ve Avrupa pazarlarına ulaştırılması konusu da ele alındı.

Yunanistan, Güney Kıbrıs doğal gazının Mısır üzerinden işlenerek Avrupa’ya ulaştırılması ve bunun Yunanistan üzerinden Dikey Koridor ile Avrupa enerji piyasalarına taşınması seçeneğine önem veriyor.

Mısır Cumhurbaşkanı es-Sisi de Yunanistan ile elektrik bağlantısını bölgesel enerji entegrasyonu açısından önemli bir proje olarak değerlendirdi.

Es-Sisi: “Ortak irade bölgesel barışı güçlendirebilir”

Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Mısır arasındaki iş birliğinin bölgesel koordinasyon açısından örnek oluşturduğunu söyledi.

Es-Sisi, üç ülkenin ortak iradesinin bölgede istikrar ve barışın güçlendirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.

Mısır lideri enerji alanının yanı sıra teknoloji, turizm, sanayi, sağlık, eğitim ve altyapı gibi alanlarda da ekonomik iş birliğinin artırılabileceğini ifade etti.

Gazze ve Filistin gündemin önemli başlıkları arasında

Üçlü zirvede Gazze’deki gelişmeler de kapsamlı şekilde ele alındı.

Miçotakis, Yunanistan’ın iki devletli çözüm temelinde adil ve kalıcı bir barışı desteklediğini yineledi.

Yunan başbakanı, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanması, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze’ye insani yardımın kesintisiz ulaştırılmasını öncelikler arasında sıraladı.

Miçotakis, Mısır’ın Gazze’nin geleceğinde “vazgeçilmez bir role” sahip olduğunu söyledi.

Es-Sisi ise Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine karşı olduklarını belirterek, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulması gerektiğini yineledi.

Kıbrıs konusunda BM çerçevesi vurgusu

Zirvenin dikkat çeken başlıklarından biri de Kıbrıs meselesi oldu.

Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Mısır, ortak deklarasyonda Kıbrıs sorununun Birleşmiş Milletler kararları temelinde kapsamlı bir çözüme kavuşturulmasına destek verdiklerini açıkladı.

Üç ülke, Kıbrıs sorununun nihai çözümünün Doğu Akdeniz’de barış ve istikrarın güçlenmesine önemli katkı sağlayacağını savundu.

Ortak deklarasyonda ayrıca devletlerin egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi, güç kullanma tehdidinden kaçınılması ve uluslararası hukuka uyulması gerektiği vurgulandı.

Libya ve Lübnan da masadaydı

Liderler Libya’daki gelişmeleri de ele aldı.

Miçotakis, Libya’nın birliği ve toprak bütünlüğünün korunmasını, Birleşmiş Milletler öncülüğünde siyasi bir süreç yürütülmesini ve yabancı müdahalelerin sona ermesini desteklediklerini söyledi.

Yunanistan Başbakanı ayrıca Doğu Libya’dan Yunanistan’a yönelen düzensiz göç akımlarının sınırlandırılmasını öncelikli konulardan biri olarak gösterdi.

Lübnan konusunda ise ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğünün korunmasına destek verildi. Yunanistan’ın Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne verdiği destek de gündeme geldi.

Ortak deklarasyonda Lübnan’ın istikrarının korunması ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararının tamamen uygulanması çağrısı yapıldı.

Üçlü iş birliği daha da genişletilecek

El Alameyn’deki zirvenin sonunda Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Mısır, üçlü iş birliği mekanizmasını daha da güçlendirme konusunda mutabık kaldı.

Taraflar; hükümetler, kurumlar ve özel sektör arasındaki koordinasyonun artırılması, mevcut anlaşmaların uygulanmasının düzenli şekilde takip edilmesi ve iş birliğinin yeni alanlara genişletilmesi konusunda ortak irade ortaya koydu.

El Alameyn zirvesi, Yunanistan-Güney Kıbrıs-Mısır üçgeninin Doğu Akdeniz’de enerji, güvenlik ve jeopolitik alanlardaki iş birliğini daha da derinleştirme kararlılığını ortaya koyarken, Miçotakis’in Türkiye’nin adını anmadan yaptığı “istikrar geri adım değildir” ve “oldubittilere göz yummayız” açıklamaları zirvenin Ankara açısından en dikkat çekici mesajları arasında yer aldı.