Rodos ve İstanköy Türklerinin Kurtuluş Savaşı’na Uzanan Kahramanlık Hikâyesi Anlatıldı

Düzenlenen konferansta, Rodos ve İstanköy Türklerinin Türk Kurtuluş Savaşı’na verdiği destek ve Dr. Mustafa Şevket Bey’in (Bengisu) silah ve mühimmat sevkiyatındaki önemli rolü ele alındı.

Yunanistan’da yaşayan Türklerin sesi olmayı ve tarihî, kültürel değerlerini gündemde tutmayı önemseyen BİRLİK Gazetesi olarak, Batı Trakya’nın yanı sıra Rodos ve İstanköy’de yaşayan Türk toplumunu ilgilendiren gelişmeleri ve etkinlikleri de yakından takip ediyoruz. Çünkü Türk kimliğinin, dilinin, kültürünün ve tarihî hafızasının yaşatılması, yalnızca Batı Trakya ile sınırlı olmayan, Ege’nin diğer yakasında da büyük önem taşıyan ortak bir meseledir. Bu açıdan, Rodos ve İstanköy Türklerinin Millî Mücadele döneminde üstlendikleri tarihî sorumluluğu gün ışığına çıkaran bu konferans, geçmişin unutulmaması ve gelecek nesillere aktarılması bakımından dikkat çekici bir etkinlik olarak öne çıktı.

Rodos ve İstanköy Türklerinin Millî Mücadele’ye katkıları anlatıldı

Rodos, İstanköy ve Onikiada Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği tarafından düzenlenen “Rodos ve İstanköy Türklüğünde İz Bırakanlar” konferans dizisinin ikinci etkinliği, 8 Ekim 2026 tarihinde İzmir’in Karşıyaka ilçesindeki Sancar Maruflu Sivil Toplum Yerleşkesi’nde gerçekleştirildi.

Saat 14.00’te başlayan konferans, Prof. Dr. Cihan Özgün tarafından sunuldu. “Rodos ve İstanköy’de Türk Kurtuluş Savaşı’na Katkı Veren Kahramanlardan: Dr. Mustafa Şevket Bey (Bengisu)” başlıklı etkinlikte, Ege adalarında yaşayan Türklerin Millî Mücadele’ye sağladığı destek ve bu süreçte görev alan isimlerin tarihî rolü ele alındı.

Konferansta, İtalyan işgali altında ve Rum nüfusun çoğunlukta olduğu bir ortamda yaşayan Rodos Türklerinin, Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde yürütülen Türk Kurtuluş Savaşı’na cesaretle destek verdiği vurgulandı.

Rodos ve İstanköy’den Anadolu’ya uzanan gizli sevkiyat

Prof. Dr. Cihan Özgün’ün aktardığı bilgilere göre, Rodos Türklerinin Millî Mücadele’ye verdiği desteğin örgütlenmesinde, 1919 yılında kurulan Rodos ve İstanköy Müdafaa-i Hukuk-ı İslamiye Cemiyeti etkin bir rol oynadı. Cemiyet ve ada Türkleri, para desteğinin yanı sıra Ankara Hükümeti’nin ihtiyaç duyduğu silah ve mühimmatın temin edilmesi ve Batı Anadolu kıyılarına ulaştırılması sürecinde de görev aldı.

Bu sevkiyatlarda, Mustafa Kemal Paşa tarafından görevlendirilen, o dönemde Mustafa Şevket Bey olarak tanınan ve daha sonra Bengisu soyadıyla anılan Dr. Mustafa Şevket Bey’in önemli bir sorumluluk üstlendiği belirtildi.

Rodos’tan gerçekleştirilen silah ve mühimmat sevkiyatlarının büyük bir gizlilik içerisinde yürütüldüğüne dikkat çekilen konferansta, adanın İtalyan makamlarının yanı sıra Müttefikler ve Yunanistan tarafından da sıkı biçimde denetlendiği ifade edildi. Bu koşullar altında yürütülen faaliyetlerin ciddi tehlikeler barındırdığına işaret edildi.

Küçük teknelerle büyük bir mücadele

Adalı Türklerin anılarından aktarılan bilgiler, sevkiyatın hangi güçlükler altında gerçekleştirildiğini de ortaya koyuyor. Silah ve mühimmat taşımacılığında, yeterli donanıma sahip olmayan gemilerin yanı sıra kürekle, yelkenle veya motorla hareket eden küçük filikalardan yararlanıldığı belirtiliyor.

Güvenlik risklerinin yüksek olduğu durumlarda teknelerin motorlarının çalıştırılmadığı, uygun rüzgârın beklendiği ve sevkiyatın mümkün olduğunca dikkat çekmeden gerçekleştirilmeye çalışıldığı aktarılıyor.

Bu faaliyetlerde Ahmet Pamuk, Süleyman Ağa ve Şükrü (Saraçoğlu) Bey gibi Rodos Türklerinin de etkin görev aldığı, döneme ilişkin anılardan anlaşılıyor.

Tüm bu bilgiler, Ege adalarında yaşayan Türklerin, coğrafi uzaklığa ve dönemin ağır siyasi koşullarına rağmen Anadolu’daki bağımsızlık mücadelesine kayıtsız kalmadığını; imkânları ölçüsünde bu mücadeleye katkı sunduğunu gösteriyor.

Dr. Mustafa Şevket Bey’in torununa şükran belgesi

Konferansın sonunda, sunumu gerçekleştiren Prof. Dr. Cihan Özgün’e Prof. Dr. Mustafa Kaymakçı tarafından teşekkür belgesi takdim edildi.

Toplantıya şeref konuğu olarak davet edilen Dr. Mustafa Şevket Bey’in torunu Sedef Tuncağ’a ise ailesinin Millî Mücadele tarihindeki rolünün hatırlanması ve yaşatılması dolayısıyla şükran belgesi sunuldu.

Etkinliğin sonunda konuklara Rodos ve İstanköy Türklerinin geleneksel mutfağına özgü pilav ve zerde ikram edildi. Ayrıca Prof. Dr. Mustafa Kaymakçı ile Prof. Dr. Cihan Özgün’ün ortaklaşa kaleme aldığı, Türkçe ve İngilizce yayımlanan “Rodos ve İstanköy Türkleri: Türk Kurtuluş Savaşı’na Katkıları ve Güncel Sorunları” adlı kitap da imzaya açıldı.

Tarihî hafızayı yaşatmak ortak sorumluluk

İzmir’de gerçekleştirilen bu konferans, Rodos ve İstanköy Türklerinin tarihî geçmişine ışık tutmanın yanı sıra, Ege adalarında yaşayan Türk toplumunun Millî Mücadele döneminde üstlendiği sorumlulukların hatırlanmasına da katkı sağladı.

Batı Trakya Türkleri ile Rodos ve İstanköy Türklerinin tarihleri, yaşadıkları coğrafyalar ve karşılaştıkları koşullar farklılık gösterse de dilin, kültürün ve toplumsal hafızanın korunması ortak önem taşıyor. Bu nedenle adalarda yaşayan Türk toplumunu ilgilendiren kültürel ve tarihî etkinliklerin takip edilmesi, kamuoyuna aktarılması ve gelecek kuşaklara ulaştırılması büyük değer taşıyor.

BİRLİK Gazetesi olarak Batı Trakya’daki Türk toplumunun yanı sıra Rodos ve İstanköy Türklerinin de sesini duyurmaya, onların tarihini, kültürünü ve güncel meselelerini gündemde tutmaya devam ediyoruz. Çünkü geçmişin kahramanlık hikâyelerini hatırlamak, yalnızca tarihe saygı göstermek değil, aynı zamanda ortak hafızayı geleceğe taşımak anlamına geliyor.