Atina Girit’in Güneyindeki Hidrokarbon Aramalarından Vazgeçmiyor!

Libya’nın deniz yetki alanları ve hidrokarbon araştırmalarına yönelik itirazlarına Yunanistan’dan diplomatik yanıt geldi.

Atina, Trablus’un tek taraflı taleplerini reddederken, iki ülke arasındaki müzakerelerin Yunanistan’ın enerji faaliyetlerini durdurması anlamına gelmediğini vurguluyor.

Yunanistan ile Libya arasında Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları ve hidrokarbon aramaları nedeniyle yeni bir diplomatik gerilim yaşanıyor. Libya’nın Atina’ya gönderdiği nota ile Girit’in güneyindeki deniz sahalarında yürütülmesi planlanan araştırmalara itiraz etmesi ve müzakerelerin durdurulabileceği uyarısında bulunması üzerine Yunanistan Dışişleri Bakanlığı harekete geçti.

Yunan diplomatik kaynaklarına göre, Libya’nın söz konusu girişimi yeni bir gelişme değil. Trablus yönetiminin 24 Ağustos’ta gönderdiği diplomatik nota, Libya’nın daha önce de dile getirdiği itirazları içeriyor. Atina, gerekli diplomatik adımların atıldığını ve Libya’nın iddialarının kabul edilmediğini belirtiyor.

Yunanistan, iki ülke arasında deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin henüz bir anlaşma bulunmadığına dikkat çekerek, uluslararası hukuka dayandığını savunduğu orta hat yöntemini uygulamayı sürdürüyor. Yunan tarafı ayrıca Libya’nın da deniz sahalarındaki ruhsatlandırma süreçlerinde benzer bir yaklaşım kullandığını ileri sürüyor.

Atina’nın mesajı ise açık: Libya ile müzakereler devam edebilir ancak bu süreç, Yunanistan’ın kendi egemenlik haklarını kullanmaktan vazgeçmesi veya enerji arama faaliyetlerini askıya alması anlamına gelmiyor.

Libya’dan Girit’in güneyindeki araştırmalara itiraz

Libya’nın 24 Ağustos tarihli diplomatik notasında, Yunanistan’ın Girit’in güneyindeki deniz sahalarında hidrokarbon aramalarına yönelik girişimlerine karşı çıkıldı. Trablus yönetimi, iki ülke arasında sınırlandırılmamış deniz alanlarında yürütülen araştırmaların ve araştırma sahalarının genişletilmesinin kabul edilemeyeceğini savundu.

Libya ayrıca, Yunanistan hükümetinin uluslararası ihaleye çıkma kararından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde 17 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan ilanla, Girit’in güneyi, Mora Yarımadası açıkları ve İyon Denizi’ndeki bazı deniz sahalarında sismik araştırmalar yapılmasına yönelik ruhsatlandırma süreci duyurulmuştu.

Söz konusu süreç, 30 Haziran 2026 tarihli ve 3948 sayılı Yunanistan Resmî Gazetesi’nde yayımlanan düzenlemelerle de bağlantılı. Araştırmaların, Yunanistan Hidrokarbonlar ve Enerji Kaynakları Yönetim Şirketi (EDEYEP) aracılığıyla yürütülmesi öngörülüyor.

Libya, bu girişimlerin ikili ilişkileri olumsuz etkileyebileceğini savunurken, Yunanistan araştırma ve ruhsatlandırma sürecini sürdürme kararlılığını koruyor.

Trablus’tan kıta sahanlığı iddiası

Libya, diplomatik notasındaki açıklamalarında Yunanistan’ın faaliyetlerinin, kendi iddiasına göre Libya kıta sahanlığının açık biçimde ihlal edilmesi anlamına geldiğini ileri sürdü. Trablus yönetimi, Libya’nın kıta sahanlığına ilişkin tezlerinin 27 Mayıs 2025 tarihinde Birleşmiş Milletler nezdinde kayda geçirildiğini belirtti.

Libya ayrıca, Yunanistan’ın araştırma faaliyetlerini sürdürmesinin iki ülke arasındaki görüşmelerde bugüne kadar sağlanan ilerlemeyi tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu. Tarafların, gerilimi artıracak ve ikili diyaloğu sekteye uğratacak adımlardan kaçınmayı kabul ettiğini savunan Trablus, bu faaliyetlerin devam etmesi durumunda müzakerelerin tamamen durdurulabileceğini gündeme getirdi.

Böylece Libya, enerji aramalarına yönelik itirazını yalnızca deniz yetki alanları konusundaki hukuki iddialarla sınırlı tutmayarak, ikili ilişkilerin geleceğine ilişkin bir uyarıyla da desteklemiş oldu.

Sekiz deniz sahasında sismik araştırma planı

Yunanistan’ın uluslararası ilanı, Batı ve Güney Yunanistan’daki deniz alanlarında münhasır olmayan kullanım kapsamında sismik veri arama, toplama ve işleme izinlerini kapsıyor.

İlgili ruhsatlandırma sürecinde iki ve üç boyutlu (2D ve 3D) sismik araştırmaların toplam sekiz deniz sahasında gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Bu alanlar arasında “Girit’in Güneyi 1”, “Girit’in Güneyi 2” ve “Girit’in Güneybatısı” olarak adlandırılan sahalar da bulunuyor.

Sismik araştırmalar, yer altındaki jeolojik yapıların incelenmesi ve olası hidrokarbon rezervlerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştiriliyor. Bu çalışmalar, doğrudan petrol veya doğal gaz üretimine başlanması anlamına gelmese de gelecekteki arama ve ruhsatlandırma kararları açısından önem taşıyor.

Yunanistan, araştırma sahalarının belirlenmesinde ulusal mevzuatına ve özellikle 4001/2011 sayılı yasaya dayandığını belirtiyor. Atina’nın yorumuna göre, komşu devletle deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin bir anlaşma bulunmadığında orta hat, Yunanistan’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’nin (MEB) dış sınırının belirlenmesinde esas alınabiliyor.

Ancak iki ülke arasında deniz yetki alanlarına ilişkin nihai bir anlaşma bulunmadığından, tarafların karşılıklı iddiaları ve hukuki yaklaşımları arasındaki anlaşmazlık devam ediyor.

Atina geri adım atmaya hazır değil

Yunanistan, Libya ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılması konusunda diyaloğun sürdürülmesinden yana olduğunu belirtirken, bu görüşmelerin enerji alanındaki girişimlerini durdurmasını gerektirmediği görüşünde.

Atina, Libya’nın tek taraflı taleplerini kabul etmeyeceğini ve hidrokarbon araştırmalarına ilişkin süreci yürürlükteki ulusal mevzuatı çerçevesinde devam ettireceğini bildiriyor.

Libya’nın müzakerelerin kesilmesine kadar uzanan uyarısı ise Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanları, enerji kaynakları ve kıta sahanlığı üzerindeki anlaşmazlığın iki ülke ilişkilerinde önemli bir başlık olmayı sürdüreceğine işaret ediyor.