Yunanistan’da Demografik Kriz: Nüfus 500 Bin Azaldı, Doğum Oranları Çöktü

Yunanistan nüfusunun önümüzdeki otuz yıl boyunca azalmaya ve yaşlanmaya devam edeceği ortaya çıktı. Rakamlar korkutucu ve düşündürücü.

Teselya Üniversitesi Demografik ve Sosyal Analizler Laboratuvarı, Yunanistan nüfusunun önümüzdeki otuz yıl boyunca azalmaya ve yaşlanmaya devam edeceği tahmininde bulundu. Laboratuvar müdürü ve yardımcı doçent İfigenia Kokkali tarafından hazırlanan “Yunanistan’da Demografi ve Düşük Doğum Oranları: Demografik Ataletler ve Sosyal Zorluklar” başlıklı analizde, doğum oranlarındaki dramatik düşüşe dikkat çekiliyor. 2023 yılında 72,3 bin olan doğum sayısı, 1951-1970 yılları arasındaki yıllık ortalama doğum sayısının neredeyse yarısına düştü.

Analiz, bu düşüşün sadece demografik nedenlerle açıklanamayacağını, aynı zamanda Yunanistan’ın son yıllarda karşılaştığı sosyal zorluklarla da ilgili olduğunu belirtiyor.

Nüfus 500 bin azaldı

2011-2024 yılları arasında sürekli olarak negatif bir doğal denge (doğumlar eksi ölümler) kaydedildi. Bu durum, yine negatif göç dengesiyle birleşerek nüfusun yaklaşık 500 bin kişi azalmasına neden oldu. Yunanistan, Avrupa Birliği’nde en düşük yıllık doğurganlık oranlarından birine sahip. 1980’lerde doğan nesillerde nesiller arası doğurganlık oranı kadın başına 1.3-1.4 çocuk düzeyinde kalıyor ve bu oran, üreme seviyesi olan 2.07’nin oldukça altında.

Yunanistan, nüfusunun yaklaşık %23’ü 65 yaşın üzerinde olan nispeten yaşlı bir ülke. 2023 yılında 65 yaş üstü bireylerin sayısı, 0-14 yaş arası gençlerin sayısından neredeyse 1 milyon daha fazlaydı. Aynı zamanda, 1980’lerde doğan nesillerde çocuksuzluk oranları artıyor ve her beş kişiden birini etkiliyor.

Nüfus azalması ne zaman başladı?

Kokkali’nin analizine göre, Yunanistan’da nüfus azalması 2011’den itibaren başladı. 1991-2010 yılları arasında ülkeye giren yabancıların pozitif göç dengesi, bu azalmayı önlemişti. Çoğunlukla iş arayan genç bireylerin kitlesel girişi, Yunanistan nüfusunun yaşlanmasını yavaşlattı, doğum oranlarını artırdı ve demografik dinamizme katkıda bulundu. 1991-2011 yılları arasında nüfus artışının neredeyse tamamı yabancıların sayısındaki artışa atfediliyor.

Finansal krizle birlikte göç akışı tersine döndü ve giriş-çıkış dengesi 1990 öncesi dönemde olduğu gibi yeniden negatif hale geldi. 2011-2021 on yılı boyunca, bir önceki yirmi yılda ülkeye yerleşen ekonomik göçmenler ülkelerine dönerken, 25-34 ve 35-45 yaş arası genç Yunanlar da göç etmeye başladı.

“Beyin Göçü” ve konut korunu

Analiz, demografik sorunun, özellikle de düşük doğum oranlarının, günümüz Yunanistan’ındaki sosyal politika zorluklarıyla ilgili diğer yönlerini de vurguluyor. Yunanistan’daki yaşam koşullarının gençleri ya göçe ya da çocuksuzluğa ittiği belirtiliyor.

Gençlerin göç etme nedenleri arasında sadece ekonomik kriz değil, aynı zamanda eğitim seviyelerine uygun iş bulma zorluğu, kariyer ilerlemesi, uygun maaşlar ve iyi çalışma koşullarının eksikliği de yer alıyor. İkinci neden olarak liyakatsizlik gibi kronik sorunlar gösteriliyor. Üçüncü neden ise açık, güvenli, dinamik ve hoşgörülü bir toplumun eksikliği ve farklı kültürel ortamları tanıma isteği olarak ifade ediliyor.

Son olarak, son yıllarda büyük bir sorun haline gelen konut meselesi de bu faktörlere ekleniyor. Genç çiftlerin birlikte yaşamaya başlamasının ilk çocuğu edinme olasılığını artırdığı biliniyor. Ancak Yunanistan’da, diğer Avrupa ülkelerinin aksine, aile evinden ayrılma, evlenme ve çocuk sahibi olma yaşı giderek yükseliyor. Bu durumun, aile kurma ve çocuk sahibi olma yaşının yanı sıra, yeni nesillerin sahip olacağı çocuk sayısını da olumsuz etkilediği belirtiliyor.