“Türkiye, artık sadece “büyük bir oyuncu” değil, bugün geniş bölgenin otomotiv endüstrisinde gerçek bir süper güçtür.”

newsauto.gr haber sitesinde Takis Trakusellis tarafından Türkiye’nin binek ve ticari araç üretimiyle ilgili detaylı bir analiz yazı kaleme alındı. “Yunanistan, Türkiye Gibi Yap” başlıklı yazıda, “Türkiye, artık sadece “büyük bir oyuncu” değil, bugün geniş bölgenin otomotiv endüstrisinde gerçek bir süper güçtür” vurgusu yapılıyor.

Detaylı bir şekilde kaleme alınan makale aynen şu şekilde:

“Yunanistan, Türkiye Gibi Yap”

“Yunanistan, Türkiye Gibi Yap”

Türkiye: Bölgesel bir otomotiv süper güç

Türkiye, artık sadece “büyük bir oyuncu” değil, bugün geniş bölgenin otomotiv endüstrisinde gerçek bir süper güçtür. Üretimi Avrupa, Yakın Doğu ve Kuzey Afrika’yı beslemektedir. Bu başarının sırrı tek bir fabrika veya ulusal bir marka değil, entegre bir ekosistemdir: onlarca montaj hattı, derin bir tedarikçi zinciri, ihracata yönelik strateji ve istikrarlı, yatırımcı dostu bir çerçeve.

Üretimin kalbi ve coğrafi dağılım

Bu dinamizmin merkezinde temel üreticilerin ağı bulunmaktadır. Günümüzde Türkiye’de 15 ana üretici, Bursa, Kocaeli, Sakarya, Ankara, Adana ve İzmir’de 18 fabrika tesisinde üretim yapmaktadır.

Burada, Ford Otosan, Oyak-Renault, TOFAŞ-Stellantis, Toyota, Hyundai Assan, Mercedes-Benz Türk, MAN Türkiye, TEMSA, Otokar, Karsan, Anadolu Isuzu, BMC ve artık tamamen Türk olan Togg gibi isimler tarafından binek otomobiller, hafif ve ağır ticari araçlar, otobüsler ve özel araçlar monte edilmektedir. Tesislerin sayısı ve coğrafi dağılımı, üretim hacmi, uzmanlaşma ve tedarik zincirinin dayanıklılığı anlamına gelmektedir.

Rakamlarla büyüklük

Rakamlar, sektörün boyutunu net bir şekilde göstermektedir:

2023’te Türkiye yaklaşık 1,49 milyon araç üreterek dünya çapında 13. sırada yer aldı.

Bu dinamizm, büyük ölçüde ihracata dayalı bir ekonomide normal olan çeyreklik küçük dalgalanmalarla 2024-2025’te de sürdü. Tedarik zincirlerindeki aksaklıklara rağmen üretimdeki istikrar, sektörün olgunluğunu teyit etmektedir.

Türk ekonomisine devasa katkısı

Otomotiv endüstrisi, GSYİH’nın yaklaşık %4’üne katkıda bulunmakta ve ülkenin ihracatında zirvedeki yerini korumaktadır.

2024’te araç ve yedek parça ihracatı yaklaşık 37,2 milyar dolara ulaşarak, bir kez daha en büyük ihracat sektörü “tacını” korumuştur.

Bu, sadece hacim değil, aynı zamanda yüksek katma değerli bir üründür ve ülkenin topraklarında nerede monte edilirse edilsin “Türk malı” olarak ihraç edilmektedir.

Güçlü tedarikçi tabanı ve yerlileştirme

Türkiye’deki üretim modeli, güçlü bir tedarikçi tabanıyla tamamlanmaktadır. Ülkede yaklaşık 1.100 yedek parça şirketi faaliyet göstermekte olup, yerelleşme (yerlilik) oranları genellikle %50 ile %70 arasında değişmektedir. Bu durum, değerin büyük bir kısmının ülke içinde kalması, istihdamı, teknik bilgiyi ve ekosistemin dayanıklılığını güçlendirmesi anlamına gelir. Ayrıca, düzinelerce uluslararası tedarikçi Türkiye’de üretim kurmuş, sadece yerel birimlere değil, uluslararası ağlara da hizmet veren teknik ekipleri ve Ar-Ge merkezlerini kullanmaktadır.

Kendi Otomobil Markası: Togg

Türkiye’nin kendi otomobil endüstrisi de bulunmaktadır. Elektrikli T10X ile başlayan Togg, uluslararası varlık aşamasına geçmiştir. Bu yılki Münih IAA Mobility fuarındaki yeni modelleri ve güçlü markasıyla ortaya çıkışı, sadece bir iletişim başarısı değil, aynı zamanda tedarikçilere ve yatırımcılara Türkiye’nin teknolojik içeriği, yazılım ağı ve Avrupa için ölçeklenebilme potansiyeli olan bir ürün inşa ettiğinin sinyalidir.

Başarının Anahtarı: Avrupa odaklılık

Bu başarı, Avrupa odaklılık olmadan var olamazdı. AB ile Gümrük Birliği, düşük üretim maliyeti, kilit pazarlara coğrafi yakınlık ve kapsamlı lojistik ağının birleşimi, çok uluslu grupların on yıllardır üretimi Türkiye’ye kaydırmasına olanak tanımıştır.

Gerçek bir siyasi irade olsaydı, Yunanistan’ın da yıllardır yapabileceği şey tam olarak budur.

Bir Stellantis, bir Renault veya bir Ford platform ve üretim dağıtımını planlarken, Türkiye, Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika için ilk tercihler arasında yer almaktadır. Bu stratejinin sürekliliği, son yıllardaki üretim ve ihracat verilerinde açıkça görülmektedir. Ve unutmayın, Çinliler de geliyor…

Bu neden bizim için önemli? (Yunanistan Perspektifi)

Bir ülkede üretilen her araç, yerel bir maldır ve ihraç edildiğinde, üretim kapasitesini sert dövize dönüştürür. Uygulamada, Türkiye modeli, otomotiv endüstrisine yönelik endüstriyel yatırım çekme politikasının açık bir kalkınma ayak izine sahip olduğunu kanıtlamaktadır:

Yüksek sabit sermaye yatırımları,

Üretim ve Ar-Ge’de binlerce iş imkanı,

Üniversitelerle bağlantı,

Beceri yükseltme ve – en önemlisi – sürekli ihracat yoluyla ticaret dengesinde kalıcı iyileşme.

Yunanistan Türkiye’den ne öğrenebilir?

Tutarlı Sanayi Politikası: On yıllık bir ufka sahip, parçalı teşvikler yerine tutarlı bir sanayi politikasına ihtiyaç vardır.

Yatırım Ortamının Hazırlanması: Büyük fabrikalar, bir dizi şeyin önceden sağlanmasıyla gelir: “Hazır” arazi ve ruhsatlandırma, istikrarlı vergi muamelesi, fabrika ihtiyaçlarına bağlı teknik eğitim, güçlü lojistik ve özellikle Ar-Ge ile batarya/yarı iletkenler için özel rejimler.

Üretimin Kritik Kütlesi: Yerel marka çekici bir fikir olsa da, bir önkoşul değildir. Önemli olan, tedarikçilerin ve hareketlilik yazılımının değer zincirinin etrafında toplanacağı kritik bir üretim kütlesinin oluşturulmasıdır.

Türkiye, yılda bir milyondan fazla araç üreten ve on milyarlarca dolar ihraç eden bir değer makinesi kurmuştur. Bunu tutarlılıkla, küçük binek araçlardan ağır vasıtalara ve otobüslere kadar tüm yelpazeyi kapsayan bir fabrika ağıyla ve derin parça yerelleştirmesiyle yapmıştır. Yunan sanayi tabanının yeniden inşası hakkında ciddi konuşmak istiyorsak, tek bir öneri var: “Yunanistan, Türkiye gibi yap!”

Gösterge nitelikteki büyüklükler

Kriter değer açıklama

Yıllık Araç Üretimi (2023) 1.468.393 adet. Türkiye, 2023’te 1.468.393 araç üretmiştir.

Dünya Üretim Sıralaması (2023) 13. Sıra. Türkiye, 2023’te araç üretiminde dünya çapında 13. sırada yer almıştır.

Şirket / Fabrika Sayısı  16 şirket, 18 fabrika. Binek ve ticari/otobüs araçları üretmektedir; ilgili analizlerde 16 şirket ve 18 üretim tesisi belirtilmiştir.

Üretimin İhracat Oranı %84,5. 2024’te Türkiye’de üretilen araçların yaklaşık %84,5’i Avrupa’ya/yabancı pazarlara ihraç edilmektedir.

GSYİH’ya Katkı %5. Otomotiv endüstrisinin Türkiye’nin GSYİH’sına yaklaşık %5 katkıda bulunduğu tahmin edilmektedir.

Toplam İhracattaki Payı %15 Araç ve yedek parça sektörü, Türkiye’nin toplam ihracatının yaklaşık %15’ini oluşturmaktadır.

Sektörde İstihdam 0,8 milyon kişi. Sektör, sanayi işgücünün yaklaşık %11’ini veya toplamda yaklaşık 0,8 milyon kişiyi istihdam etmektedir.

Toplam İşgücündeki Oranı %2,9. Ülkenin tüm işgücünün yaklaşık %2,9’u doğrudan veya dolaylı olarak otomotiv endüstrisinde çalışmaktadır.

Yedek Parça Tedarikçisi Şirket Sayısı 1.100 şirket. Türkiye’de yaklaşık 1.100 yedek parça şirketi faaliyet göstermekte olup, yerelleşme derecesi %50–70 arasındadır.

Toyota (TMMT) Fabrikası Çalışanı 5.400 kişi. Toyota’nın Türkiye’deki fabrikası yaklaşık 5.400 kişiyi istihdam etmektedir.

Ford Otosan Çalışanı23.700 kişi. Ford Otosan 2023 verilerine göre 23.701 kişi istihdam etmektedir.

Toyota Üretim Kapasitesi (Yıllık) 280.000 araç. Toyota fabrikasının yıllık üretim kapasitesi yaklaşık 280.000 araçtır.

Hyundai Assan Üretim Kapasitesi 230.000 araç. Türkiye’deki Hyundai Assan yaklaşık 230.000 araç üretmektedir.