Yunanistan “METEOR Telaşına” Girdi, Protesto Dosyası Hazırlıyor

Miçotakis-Macron görüşmesinin üzerinden yirmi dört saat geçmesinin ardından Atina, Türkiye ile savunma anlaşması için Roma’ya karşı bir protesto dosyası hazırlıyor.

Atina, Avrupa ortaklarının Türkiye ile imzaladığı savunma anlaşmalarında söz sahibi olduğunu iddia ediyor. Paris’le Meteor füzeleri konusunda yapılan müdahalelerin ardından Yunanistan tarafı, Piaggio Aerospace’in Türk Baykar’a devredilmesinden önce kendisine bildirilmemesi nedeniyle İtalya’ya da protesto dosyası hazırlıyor.

Çokuluslu Avrupa konsorsiyumu MBDA’nın Türkiye’ye Meteor havadan-havaya füzesi satma olasılığı konusu, geçen Salı günü gayrıresmi AB zirvesi marjında ​​ Brüksel’de gerçekleşen görüşmede Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından ele alındı.

Edinilen bilgiye göre, Fransa Cumhurbaşkanı ile olumlu bir atmosferde geçen telefon görüşmesinde Başbakan, gelişmeler hakkında bilgi verilmesini isterken, Macron da görüşmeleri teyit ederken, bir anlaşmaya varılmasının garanti altına alınmaması gerektiğini belirtti. Paris aynı zamanda füzelerin potansiyel satışının “anahtarının” Fransa değil, İngiltere olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Aynı kaynaklara göre Atina, konuyu izlemeye devam edecek ancak satışı engelleyecek bir müdahalede bulunmayacak. Ülkenin (Yunanistan) diğer ülkelerle özdeşleşmediği, kendi silahlanma programını desteklediği, Fransa ile sağlam savunma işbirliği geliştirdiği, bu işbirliğinin çerçevesinde Rafale savaş uçakları ve fırkateynlerinin tedarik edildiği belirtildi.

Nitekim, gelen bilgilere göre, Meteor’ların Türkiye’ye satılması ihtimalinin Fransa’nın dördüncü firkateynini satın almasını etkilemesi beklenmiyor. Zira hükümet kaynakları, “Silahlı Kuvvetleri güçlendirme planlaması”nın yapıldığı ve normal şekilde ilerlediği belirtiliyor.

Son olarak Atina, Ankara ile Avrupa Füze Konsorsiyumu arasındaki müzakerelerin yayımlanması vesilesiyle geçen Perşembe günü Fransız diplomatik kaynaklarının, savunma ve güvenlikte stratejik ortaklık kurulmasına ilişkin anlaşmanın 2. maddesinin, iki devletten birinin saldırganlık eylemini püskürtmesi gerektiği takdirde karşılıklı yardımlaşma maddesi içerdiğini hatırlatmasını olumlu değerlendiriyor.

Oysa Fransa, daha çok bir konsorsiyumun parçası olarak ama aynı zamanda ulusal olarak da geçmişte Türkiye’ye silah sistemleri satışına onay vermişti; ancak bu onay, Yunanistan’ın Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) envanterinde olmayan silahları satın alması şeklindeki son 50 yıllık yerleşik prensibi ortadan kaldıracak nitelikte değildi.

Fransa, endüstriyel savunma kabiliyetine sahip büyük Avrupa ülkeleri arasında (İngiltere, Almanya, İtalya ve İspanya’dan sonra) Türkiye pazarına girmeyi hedefleyen son ülke konumunda. Hem Fransızlar hem de Almanlar, Meteor konusunda, ve Eurofighter savaş uçağı satımı konusunda “topu” Londra’dan gelen baskılara atıyor. Özellikle Eurofighter sözleşmesi, maliyeti yaklaşık 5,5 milyar euro olarak tahmin edilen iki fazda (20 artı 20) toplam 40 uçağın tedarikini kapsıyor. Eurofighter konusunda ise Berlin bir karar vermedi, ancak üretici ile Ankara arasında müzakerelere izin verdi.

Alman denizaltıları

Almanya’nın silahlanma alanında, Türkiye ile geleneksel ilişkileri var elbette, ancak son dönemde bu ilişkiler pek uyumlu değil. Berlin, Türkiye’yi bir NATO müttefiki olarak değil, siyasi öncelikleri Almanya’nın öncelikleriyle pek örtüşmeyen üçüncü bir ülke olarak gören bir sanayi politikası izliyor.

En simgesel sözleşmelerden biri, Yunan Donanması’nın “Papanikolis” sınıfı gibi altı adet tip 214 denizaltısının inşasıdır. Bu, nominal değeri 2,5 milyar euro olan bir program. Türkler için çok daha pahalı olan bu maliyet, 15 yıl sonra altı denizaltıdan ilkinin inşasını ve filosuna katılmasını başardı.

Meteor konusu Dendias’ın baskı aracı olarak kullandığı Atina’da, İtalya’nın, Recep Tayyip Erdoğan’ın damadının sahibi olduğu, İnsansız Hava Araçları (İHA) geliştiren Baykar’a, Piaggio Aerospace şirketinin satışında izlediği yol konusunda büyük rahatsızlık var.

“Kathmerini” gazetesinin özel haberine göre, Atina, Roma’nın, AB’nin doğrudan devlet kontrolü altında bulunan doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin 11 Ekim 2020’den beri yürürlükte olan 2019/452 sayılı Avrupa Tüzüğü’nü tamamen görmezden gelmesi nedeniyle İtalya’ya itiraz dosyası hazırlıyor. Yetkili İtalyan makamı, bu amaçla kurulan Avrupa mekanizmasının diğer üye ülkelerine bildirim formu göndermemiştir.

Avrupa Tüzüğü’nün 7. maddesinde özellikle, “Bir Üye Devlet veya Komisyon, kontrolsüz bir doğrudan yabancı yatırımın güvenliği veya kamu düzenini etkilemesi muhtemel olduğunu değerlendirdiğinde”, “doğrudan yabancı yatırımın planlandığı veya yapıldığı Üye Devletten” gerekli bilgilerin talep edilebileceği belirtilmektedir.

İtalya, özellikle dünyanın en büyük havacılık şirketlerinden Leonardo, Ankara ve özellikle Baykar ile iş birliğini genişletmek istiyor ve her iki taraf da özellikle insansız hava araçları alanında tam yol arıyor. İtalya daha önce Türkiye’ye helikopter ve bazı orta menzilli radarlar sağlamıştı.

AB ülkeleri arasında savunma tedariki alanında Türkiye ile işbirliği ilişkilerinin en kesintisiz devam ettiği ülke İspanya’dır. Türklerin İHA taşıma yüzen platformuna dönüştürdüğü TCG Anadolu helikopter gemisinde ise İspanyollardan (Juan Carlos I sınıfı) teknoloji sağlandığı hatırlatılıyor.

İspanya ayrıca A-400 nakliye uçağını (çokuluslu bir Avrupa konsorsiyumu) ​​ve CN-235 deniz işbirliği uçağını, yani (Yunanistan’ın) ulusal hava sahasını ihlal ettiği düzenli olarak kaydedilen uçan radarları da üretiyor.

Avrupa dayanışmasına ihtiyaç duymayan Birleşik Krallık, Türkiye ile istikrarlı ilişkilere sahip olup, son on yılda yaklaşık 2,2 milyar euro değerinde sözleşme imzalanmıştır. Çoğunluğu Türk havacılık sanayinin gelecekteki gelişimi açısından büyük önem taşıyor.

Türkiye AB ülkelerinden ne istiyor ve ne elde ediyor?

FRANSA: Meteor hava-hava füzeleri

ALMANYA: Tip 214 denizaltıları

İTALYA: İnsansız hava araçları

İSPANYA: Yüzen İHA taşıma platformu