Yunanistan – Güney Kıbrıs Hükümetler Arası Zirvesi’nde Gündem Elektrik Bağlantısı
Atina'da gerçekleşen 3. Yunanistan – Güney Kıbrıs Hükümetler Arası Zirvesi'nin odak noktasında, stratejik öneme sahip ve Avrupa'nın ilgi alanındaki Yunanistan – Güney Kıbrıs elektrik bağlantı projesinin yer alması bekleniyor.
Bugün, Çarşamba (12/11/25) Atina’da gerçekleşen 3. Yunanistan – Güney Kıbrıs Hükümetler Arası Zirvesi’nin odak noktasında, stratejik öneme sahip ve Avrupa’nın ilgi alanındaki Yunanistan – Güney Kıbrıs elektrik bağlantı projesinin yer alması bekleniyor.
Zirve, iki ülkenin işbirliğini yoğunlaştırma ve Atina-Güney Lefkoşa işbirliği ve koordinasyonunun sürekli olduğu dış politikanın ötesinde bir dizi alana yayma hedefiyle 2023 yılında Kiriakos Miçotakis ve Nikos Hristodulidis tarafından resmen kurumsallaştırılmasından iki yıl sonra gerçekleşiyor.
Bölgedeki dengelerin değiştiği ve tedarik güvenliği ihtiyacının arttığı bir dönemde, Atina ve Güney Lefkoşa, enerji ve diplomatik stratejilerini uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor.
Yaklaşan Hükümetler Arası toplantının, projenin hızlandırılması için net siyasi “sinyaller” vermesi ve enerji diplomasisinin merkezi bir rol üstlendiği bir zamanda Brüksel ve Tel Aviv ile koordinasyon çerçevesini belirlemesi bekleniyor.
Miçotakis’in, Atina’da imzalanan ve Yunanistan’ın jeopolitik ve enerji alanındaki rolünü daha geniş bölgede ve Ukrayna’ya kadar yükselten Amerikalı yetkililerle yaptığı görüşmeler ve anlaşmalar hakkında Hristodulidis’i bilgilendirmesi bekleniyor.
Çevre, Sağlık, Eğitim, Ulaştırma, Dijital Politika, Konut Politikası, Sivil Koruma, Adalet, Kültür ve Dış Politika, Yunanistan ve Güney Kıbrıs’ın ilgili Bakanları tarafından tartışılacak işbirliği alanları arasında yer alıyor. Amaç, ilgili sektörlerde koordineli eylemler üstlenmek, işbirliğini yoğunlaştırmak ve iyi uygulamaları değiş tokuş etmektir.
“Üretken İşbirliği İradesi”
Bölgedeki son gelişmeler, KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın seçilmesinin ardından Kıbrıs sorunu ve ayrıca Güney Kıbrıs’ın 2026 yılının ilk yarısında AB Konseyi Başkanlığını üstlenmesi, Miçotakis ve Hristodulidis arasındaki görüşmenin merkezinde yer alması bekleniyor.
Güney Kıbrıs Hükümet Sözcüsü, Miçotakis – Hristodulidis görüşmesinden birkaç saat önce yaptığı açıklamada, “Zirve çalışmaları sırasında, iki Hükümetin somut, üretken işbirliklerine yatırım yapma iradesini yansıtan geniş bir politika yelpazesi incelenecektir” dedi.
Hristodulidis’e, Dışişleri, İçişleri, Sağlık, Ulaştırma, İletişim ve İşler, Tarım, Kırsal Kalkınma ve Çevre, Adalet ve Kamu Düzeni Bakanları, Hükümet Sözcüsü, Başkan Yardımcısı Müsteşar, Araştırma, İnovasyon ve Dijital Politika Müsteşarı ve Avrupa İşleri Müsteşarından oluşan çok sayıda hükümet heyeti eşlik edecek.
Benzer şekilde, Kiriakos Miçotakis’e de 16 Bakan, Alternatif Bakan ve Müsteşar eşlik edecek.
Brüksel’de Yeni Üçlü Toplantı
Zirve, Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavru, Güney Kıbrıslı mevkidaşı Georgis Papanastasiu ve Avrupa Enerji Komiseri Dan Jørgensen’in katılacağı Brüksel’de planlanan üçlü istişareden sadece birkaç saat önce gerçekleşiyor.
Avrupa başkentindeki varlıklarının, ortak bir irade ve koordinasyon mesajıyla birlikte gelmesi bekleniyor. Toplantının resmi gündeminde, Güneydoğu Avrupa’da Dikey Koridor’un geliştirilmesi için gerekli projelerin hızlandırılması, 2028’den sonra TürkAkım’dan Rus akışlarının durdurulması yollarının belirlenmesi ve genel olarak Rus doğal gazından bağımsızlaşma ile Atina’daki Transatlantik Enerji Zirvesi (PTEC) gelişmeleri yer alacak. Bu zirveyle Yunanistan, Amerikan doğal gazının Avrupa’ya stratejik kapısı olarak kendini kurumsallaştırıyor.
Ancak, Avrupa Komiseri’nin projenin uygulama yol haritasını netleştirmek ve ilerlemeyi durduran beklemedeki sorunları çözmek için inisiyatif alması nedeniyle, Yunanistan – Güney Kıbrıs elektrik bağlantısının da masaya yatırılması bekleniyor.
Hem Atina hem de Güney Lefkoşa, elektrik bağlantı projesinin, sadece teknik olgunlaşma değil, aynı zamanda sonraki uygulama aşamalarının “kilidini açmak” için açık bir siyasi desteğin gerekli olduğu kritik bir noktada olduğunu biliyor.
“İsrail Teklifi ve ‘3+1’ Formülü”
Aynı zamanda, Tel Aviv’den bir hızlandırma mesajı yayılıyor. İsrail Enerji Bakanı Eli Cohen, Kathimerini’ye verdiği bir röportajda, projenin fazlarının sırasının tersine çevrilmesini önerdi: yani, başlangıçta planlanan Girit – Güney Kıbrıs kısmı yerine, İsrail – Güney Kıbrıs hattının öne geçmesi. Desteklediği amaç, uygulamada değerli zaman kazanmaktır.
Bu müdahale, elektrik bağlantısının bölgesel istikrarsızlık koşullarında enerji güvenliği ve ağların karşılıklı beslenmesi aracı olarak önemini yeniden gündeme getirdi.
Aynı zamanda, Amerika Birleşik Devletleri’nden destek sinyalleri yayılıyor. ‘3+1’ (Yunanistan – Güney Kıbrıs – İsrail – ABD) formülünün ortak bildirisi, Doğu Akdeniz’deki ara bağlantı projelerinin güçlendirilmesi ihtiyacına atıfta bulunuyor. Great Sea Interconnector (GSI) açıkça adlandırılmasa da, bu destek şemsiyesi altına girdiği kabul ediliyor.
Başbakan Kiriakos Miçotakis, Transatlantik Enerji Zirvesi (P-TEC)’nde yaptığı konuşmada, Rus doğal gazının yasaklanmasının esasen tüm Güneydoğu Avrupa enerji haritasının yeniden tasarlanması için önemli bir fırsat olduğunu vurguladı.
‘3+1’ formülünün beş yıllık ataletten sonra yeniden etkinleştirilmesi, Atina, Güney Lefkoşa, Tel Aviv ve Washington arasında koordinasyon için yeni olanaklar yaratıyor.
Bakanlar, Eastern Mediterranean 3+1 Energy Dialogue’un kurumsal çerçevesinde temasları ve teknik işbirliğini sürdürme konusunda anlaştılar. Bir sonraki Bakanlar Toplantısı’nın 2026 yılının ikinci çeyreğinde Washington’da yapılması planlanıyor.