Yunan Basını Erdoğan-Trump Görüşmesini Nasıl Gördü ve Yorumladı

Tüm dünyada olduğu gibi Atina’nın gözü de Beyaz Saray’daki Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Görüşmesindeydi.

Yunan basını zirveyi yakından takip ederek Yunanistan’ı yakından ilgilendiren F-35, F-16 savaş uçakları konusunun ne olacağına odaklandı. İki lider arasında görüşmeyi ilk karşılama töreninden itibaren takip eden Yunan basını bugün okuyucusuna şu başlıklarla aktardı.

CNN.gr: “Beyaz Saray’da F-35 için ‘Doğu Pazarlığı’: ‘Altın’ Anlaşmalar ve Trump’tan Erdoğan’a Övgüler”

ABD Başkanı Donald Trump, Recep Tayyip Erdoğan’a kırmızı halı sererken, Türk mevkidaşına yönelik övgü ve iltifatlardan kaçınmadı.

Bu durum, komşu ülkenin Cumhurbaşkanının dün Perşembe (25.09.25) günü, 6 yıl aradan sonra Beyaz Saray’ın eşiğini geçmesiyle birlikte, iki liderin sıcak tokalaşmasının ardından yaşandı.

ABD Başkanı ise, Ankara’nın F-35 programına geri dönme konusundaki hararetli arzusuyla ilgili medyaya sızan gündemi kendi yöntemiyle teyit etti.

Donald Trump, yakasına iki sembolik rozet takmayı seçti. Biri ABD bayrağı, diğeri ise gelişmiş navigasyon sistemlerine sahip, hayalet (stealth) tipi, görünmez, 5. nesil savaş uçağı olan bir F-35 idi.

Amerikan Başkanı’nın ilk açıklamasına göre, masada F-35 satışının olasılığı vardı ve hatta Tayyip Erdoğan ile bir anlaşmaya varılacağını savundu.

Hatta, diğer şeylerin yanı sıra, “Eğer toplantı başarılı olursa, Türkiye’ye uygulanan F-35 yaptırımlarının kaldırılabileceği” vurgusunu yaptı.

Hatırlatmak gerekirse, 2020 yılında ABD, Ankara’nın Rus S-400 füze savunma sistemini satın alması nedeniyle, ABD federal yasası CAATSA kapsamında, Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığı’na ve üst düzey yetkililerine yaptırımlar uygulamıştı.

 

PENTAPOSTAGMA: “Sözlerini Tutacaklar mı? Trump-Erdoğan Görüşmesinde Heybeliada, Gazze ve Rusya-Ukrayna Hakkında Konuşulan Her Şey”

Trump-Erdoğan görüşmesi, Heybeliada Ruhban Okulu’nun yeniden açılması meselesini, diyaloğu ilerletme konusunda karşılıklı taahhütlerle birlikte merkezi bir mesele haline getirirken, aynı zamanda kritik jeopolitik konular da ele alındı.

Dönemin ABD Başkanı Donald Trump ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında Beyaz Saray’da gerçekleşen görüşmenin odak noktasında, onlarca yıldır tartışmalara yol açan bir konu vardı: Heybeliada (Halki) Ruhban Okulu’nun yeniden faaliyete geçmesi.

Görüşmenin başlangıcında, kameraların önünde, Erdoğan meselenin çözümüne olumlu katkı sağlamaya istekli görünerek şunları dile getirdi: “Biz kendi tarafımızdan elimizden geleni yapmaya hazırız. Okulun yeniden açılmasının nasıl ilerleyebileceğini görmek için bu özel konuyu Patrik Bartholomeos ile görüşeceğiz.”

Türk Cumhurbaşkanı sadece bu açıklamalarla kalmadı. Türkiye’ye döndüğünde Patrik ile doğrudan iletişim kuracağı taahhüdünde bulunarak, somut ilerleme kaydedilmesi için diyaloğun ve işbirliğinin önemini vurguladı.

Kendi açısından, Donald Trump ise ABD’deki Ortodoks toplumuna desteğini ifade ederek karakteristik bir şekilde şunları söyledi: “Yunan Ortodoks Kilisesi buradaydı ve gerçekten biraz yardım almak isterdi. Biraz desteğe ihtiyacı var,” diyerek Washington’ın Heybeliada konusunda gelişmeler görmek istediğini ima etti.

Yaklaşık on gün önce, Patrik Bartholomeos’un Beyaz Saray’da Trump ile bir görüşme gerçekleştirdiği ve burada ABD Başkanı’nın meseleyi Erdoğan’a iletme sözü verdiği belirtilmelidir.

 

TA NEA: “Zirvede ABD-Türkiye ‘Pazarlığı’: “F-35 Anlaşması Yapabiliriz, Ama Erdoğan Bizim İçin Bir Şey Yapmalı””

Donald Trump, Türkiye’nin Rus petrolü alımını durdurma talebine onay vereceğine inandığını ve ileri teknoloji F-35’leri satın alabilmesi için Ankara’ya uygulanan ABD yaptırımlarını kaldırabileceğini belirtti.

Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından Beyaz Saray’da gazetecilerin Türkiye’nin istediği F-35’lerle ilgili sorusuna yanıt veren Donald Trump, “Kolaylıkla bir anlaşma yapabiliriz. Bunu yapabiliriz, evet. Bu, önce Erdoğan’ın bizim için ne yapacağına bağlı” dedi.

Başkan Donald Trump, Perşembe günü yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Rus petrolü alımını durdurma talebini kabul edeceğine inandığını ve ileri teknoloji

Amerikan savaş uçağı F-35’leri satın alabilmesi için Ankara’ya uygulanan ABD yaptırımlarını kaldırabileceğini belirtti.

Reuters’ın bildirdiğine göre, Trump, Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile yaptığı iki saatlik görüşmenin ardından gazetecilere, toplantılarının çeşitli konularda “çok sonuca ulaştırıcı” olduğunu söyledi, ancak daha sonra yapılacağını belirttiği bir duyuru hakkında daha fazla ayrıntı vermedi.

Erdoğan, ABD yaptırımlarının kaldırılmasına ve F-35 savaş uçaklarının satın alınmasına izin verilmesi için Trump’ın onayını almak üzere yaklaşık altı yıl aradan sonra ilk kez Beyaz Saray’ı ziyaret etti.

Oval Ofis’te yan yana oturan Trump, Erdoğan’ı “çok sert bir adam” olarak nitelendirdi ve selefi Joe Biden iktidardayken bile dost kaldıklarını söyledi. Biden, NATO üyesi bu ülkenin Rusya ile sahip olduğunu düşündüğü yakın bağlar nedeniyle Türkiye’yi mesafeli tutmuştu.

Ankara, ulusal çıkarlarını ilerletmek ve ABD yönetiminin yüksek değerli silah ve ticaret anlaşmaları karşılığında anlaşmalar yapma istekliliğini kullanmak için Trump ile olan dostane kişisel ilişkiyi değerlendirmek istiyor.

Trump ve Erdoğan görüşmeleri sırasında gazetecilerin sorularını yanıtlarken, Trump F-35 satışı için bir anlaşma yapmaya istekli görünüyordu.

Trump, “Bence istediği her şeyi satın almayı başaracak” dedi. Trump ayrıca Türkiye’ye uygulanan yaptırımları “çok yakında” ve “iyi bir görüşme yaparsak neredeyse hemen” kaldırabileceğini söyledi.

Reuters, diğer şeylerin yanı sıra şunları kaydetti: “İlişkilerin ısınma eğilimi, Türkiye’nin karşılıklı övgülerle anılan Trump ve Erdoğan’ın, Türkiye’nin Rus S-400 füze sistemlerini satın alması nedeniyle Trump’ın kendisinin 2020’de uyguladığı ABD yaptırımlarını aşmanın bir yolunu bulacağı umutlarını tazeledi. Bu da, S-400’ler nedeniyle erişimi yasaklanana kadar hem alıcı hem de üretici olduğu Lockheed Martin’in (LMT.N) gelişmiş F-35 savaş uçaklarını Ankara’nın satın almasının önünü açabilir.”

ABD’nin Türkiye Büyükelçisi: Trump-Erdoğan Görüşmesi “Olağanüstü”

Amerika Birleşik Devletleri’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türk mevkidaşı Recep Tayyip Erdoğan ile Beyaz Saray’da yaptığı görüşmeyi “olağanüstü” olarak nitelendirdi.

Kendisine göre, masaya yatırılan konular arasında S-400’ler, F-35’ler, F-16’lar yer aldı ve bir ilerleme kaydedildiğini belirtti. Özellikler şunları ekledi: “Bence birçok kişi, tarafların birbirleriyle ne kadar işbirlikçi olduğuna şaşıracak.” Anlaşılan konuların hayata geçirilme zamanına ilişkin bir soruyu yanıtlarken, gecikmeyi şöyle açıkladı: “Burası Washington ve ‘hızlı’ kelimesi burada yok. Her ne kadar bir miktar ilerleme olacağına inansam da, Kongre tarafından çıkarılan yasalar, hem CAATSA hem de Savunma Bütçesi’ndeki (NDAA) değişiklik, hem Kongre’nin hem de Başkan’ın işbirliğini gerektiriyor. Taraflar bunu başarma yolunda ve biz bunun tamamlanması için bastırıyoruz.”

F-35’lerin verilme olasılığına ilişkin bir soruya ise “Bu bir süreç ve Beyaz Saray size daha fazlasını söyleyecektir” yanıtını verdi. F-16’lar için ise “Aynı şey geçerli, Türkler pazarlıkta iyidir, her şey parayla ilgilidir” dedi.

Türkiye’nin Yunanistan ve Kıbrıs’ta yarattığı sorunlara değinen ABD Büyükelçisi, “Atina’ya çok iyi bir büyükelçi geliyor. Şimdiye kadar bunları tartışacak kimsemiz yoktu. Bütün bunları sona erdirmek için ortak bir anlayışa sahibiz” dedi.

Ankara’dan bu eylemleri durdurmasının istenip istenmediği yönündeki açıklayıcı bir soruya ise “Herkesten bütün bunları durdurmasını istiyoruz” yanıtını verdi.

 

ERT NEWS: Türkiye-ABD İlişkilerinde Yeniden Başlangıç: Rus Petrolü ve F-35 Pazarlığı Arka Planında İlk Çıkarımlar – Trump-Erdoğan Jeostratejik Yapbozu

ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis’te Tayyip Erdoğan’ı iyi bir atmosferde karşıladı. Türk Cumhurbaşkanı, Ankara’nın F-35 programına geri dönme olasılığını gündeme getirdi ve bu konunun kendilerinin yapacağı görüşmeye bağlı olduğu yanıtını aldı. Görüşmede ayrıca Heybeliada Ruhban Okulu ve enerji meseleleri de masaya yatırıldı. İki lider arasındaki kişisel uyumun (kimya) mevcut farklılıkları giderip gideremeyeceği büyük bir soru işareti olarak kaldı.

ABD Başkanı Trump, Perşembe günü, Türkiye’nin Rus petrolü alımını durdurma talebini kabul edeceğine inandığını ve ileri teknoloji Amerikan savaş uçağı F-35’leri satın alabilmesi için ABD’nin Ankara’ya yönelik yaptırımlarını kaldırma ihtimalinin bulunduğunu belirtti.

Başkan Trump, Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile yaptığı iki saatlik görüşmenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, görüşmenin çeşitli konularda “çok belirleyici” olduğunu söyledi, ancak daha sonra yapılacağını söylediği bir duyuru hakkında daha fazla ayrıntı vermedi.

Rus Petrolü ve Yaptırımlar

Trump, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline yönelik finansmanı kurutma çabasıyla, Moskova’ya sert yaptırımlar uygulama anlaşması karşılığında Avrupalı ülkeler üzerinde Rus petrolü alımını durdurmaları için baskı kuruyor.

Rusya’nın düşmanlıkları durdurmayı reddetmesinden hayal kırıklığına uğrayan Trump, bu hafta önemli bir U dönüşü yaparak, Ukrayna’nın Rusya’ya kaptırdığı tüm toprakları geri almasının muhtemel olduğunu söyledi. Türkiye’nin Rus petrolü alımını durdurup durdurmayacağı sorulduğunda, Trump kendinden emindi.

Trump, Erdoğan’a atıfta bulunarak, “Bence durduracak, evet. Neden biliyor musun? Çünkü onu başka birçok yerden satın alabilir,” dedi.

Diğer iki Avrupa ülkesi, Macaristan ve Slovakya da Rus petrolü satın alıyor. Trump, enerjiyi başka yerden tedarik etme imkanlarının kısıtlı olduğunu söyleyerek onları istisna tuttu.

Ankara’nın Trump Yönetimiyle Daha Yakın İlişki Beklentisi

Erdoğan, yaklaşık altı yıl aradan sonra ilk kez Beyaz Saray’ı ziyaret etti ve ABD yaptırımlarının kaldırılmasına izin vererek F-35 savaş uçaklarını satın almayı mümkün kılacak Trump’ın onayını aradı.

Oval Ofis’te yan yana oturan Trump, Erdoğan’a “çok sert bir adam” dedi ve selefi Joe Biden iktidarda olduğu sürece arkadaş kaldıklarını belirtti. Biden, Türkiye’yi, kısmen bir NATO üyesi olmasına rağmen Rusya ile algılanan yakın bağları nedeniyle mesafede tutmuştu.

Ankara, ulusal çıkarlarını ilerletmek ve büyük silah ve ticaret sözleşmeleri karşılığında anlaşmalar yapmaya istekli bir Amerikan yönetiminden faydalanmak için Trump ile dostça kişisel ilişkiyi kullanmayı amaçlıyor.

Görüşmeleri sırasında gazetecilerin sorularını yanıtlarken, Trump F-35 satışına yönelik bir anlaşmaya varmaya istekli görünüyordu.

Trump, “İnanıyorum ki, satın almak istediklerini satın alma konusunda başarılı olacak,” dedi. Trump ayrıca, Türkiye’ye yönelik yaptırımları “çok yakında” kaldırabileceğini belirterek, “Eğer iyi bir görüşme yaparsak, neredeyse hemen,” diye ekledi.

Trump’ın Beyaz Saray’a geri dönmesinden bu yana, iki başkanın çıkarları, daha önce iki ülke arasındaki temel gerilim kaynağı olan Suriye konusunda aynı hizaya geldi; zira artık hem ABD hem de Türkiye merkezi hükümeti güçlü bir şekilde destekliyor.

İmzalanan Anlaşmalar

Türk kaynaklarından şu ana kadar öğrenilen ABD ve Türkiye arasında imzalanan anlaşmalar:

Türkiye, ABD’den 2045 yılına kadar yıllık 4 milyar metreküp sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatı için 43 milyar dolar değerinde 20 yıllık bir anlaşma imzaladı.

Türkiye, 200’den fazla yolcu uçağı satın almak üzere Boeing ile milyarlarca dolarlık bir anlaşma imzaladı.

Sivil Nükleer Enerji Alanında Stratejik İşbirliği Mutabakat Zaptı imzalandı.

“Sivil Nükleer Enerji Alanında Stratejik İşbirliği Mutabakat Zaptı”na Türkiye adına Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ve ABD adına Dışişleri Bakanı Marco Rubio imza attı. Anlaşma çerçevesinde hayata geçirilecek projelerin, enerji teknolojilerinden altyapı yatırımlarına kadar birçok alanda iki ülke arasındaki stratejik işbirliğini güçlendirmesi bekleniyor.

ABD, Türkiye ve F-35

İkili ilişkilerdeki kademeli iyileşme, Türkiye’nin, karşılıklı övgülerle anılan Trump ve Erdoğan’ın, Türkiye’nin Rus S-400 füze sistemleri tedariki nedeniyle 2020’de Trump’ın kendisinin uyguladığı ABD yaptırımlarını aşabileceği umutlarını yeniden canlandırdı.

Bu durum, Ankara’nın, başlangıçta hem alıcısı hem de üreticisi olduğu, ancak S-400’ler yüzünden programdan çıkarıldığı ileri teknoloji Lockheed Martin F-35 savaş uçaklarını satın alma yolunu açabilir.

Erdoğan, Savunma Sanayii’nin – F-35 meselesi dahil, ayrıca Ankara’nın arzuladığı 40 adet F-16 savaş uçağı için süren müzakerelerle birlikte – bölgesel çatışmalar, enerji ve ticaretle birlikte görüşmenin temel konularından biri olacağını belirtmişti.

NATO’nun en büyük ikinci ordusuna sahip olan Türkiye, Ortadoğu, Doğu Akdeniz ve Rusya ile Ukrayna’ya komşu olduğu Karadeniz’deki artan tehdit olarak gördüğü durumlara karşı Hava Kuvvetleri gücünü artırmayı hedefliyor.

Oval Ofis’teki görüşme, Türkiye’ye yönelik ABD yaptırımlarının kaldırılması veya ileri teknoloji F-35 savaş uçaklarının satışı konusunda bağlayıcı bir karar alınmadan sona erdi, ancak Trump her iki konuda da iyimserliğini dile getirdi.

Trump, “Erdoğan ile askeri sistem alımı konusunda çok iyi bir görüşme yaptık,” dedi. F-35’leri Türkiye’ye verip vermeyecekleri sorulduğunda, “İstesem kolayca yapabilirim,” dedi. “Belki yaparız, bağlıdır, bizim için bir şey yapacak,” diye ekledi.

Zemenidis’ten Trump – Erdoğan Yorumu: F-35 Satışı ABD Başkanının Sunduğundan Daha Zor

Yunanistan-Amerika Liderlik Konseyi (HALC) İcra Direktörü Eddie Zemenidis, ERTnews’e yaptığı açıklamada, görüşmeyi yorumladı.

Zemenidis, diğer şeylerin yanı sıra, “F-35 satışının ABD Başkanının sunduğundan daha zor olduğunu” vurguladı.

Zemenidis, Türkiye’nin yıllardır iki şeyi hedeflediğine dikkat çekti: F-16’ların modernizasyonu ve F-35 tedariki. “Trump ‘evet’ dedi, ancak konu daha karmaşık,” diye altını çizdi ve Ankara’nın F-35 programına katılımının ilerlemesi için Rus S-400 füzelerinin geri çekilmesi gerektiğini açıkladı. Ek olarak, ABD taleplerini karşılamak için Suriye’ye transfer edilmeleri veya hatta Rusya’ya geri satılmaları gibi senaryoların olduğunu ekledi.

Enerji boyutuyla ilgili olarak, Bay Zemenidis, Washington’un Amerikan ihracatını teşvik ederek Avrupa’nın Rus doğalgazına olan bağımlılığını sınırlamayı hedeflediğini vurguladı. “İlk kez, Avrupa’yı Rusya’dan uzaklaştırmayı amaçlayan bir enerji diplomasisi görüyoruz,” diyerek, Amerikalı yetkililerin son Yunanistan ziyaretlerini hatırlattı.

Heybeliada Ruhban Okulu’nun yeniden açılması sorusuna ise Bay Zemenidis kötümser yaklaştı. “Onlarca yıldır verilen sözlere rağmen hiçbir ilerleme kaydedilmedi. Aynı filmi tekrar tekrar izledik,” diyerek, Recep Tayyip Erdoğan’ın 2012’de Barack Obama’ya verdiği ve hiçbir zaman hayata geçirilemeyen sözü hatırlattı.

Üç Düzeydeki Başarı

Yabancı medyaya göre, Trump ve Erdoğan arasındaki görüşme üç düzeyde başarılı oldu. Birincisi, seyahatin gerçekleşmiş olması bile önemlidir, zira ortak çıkarlara ve üst düzey koordinasyon gerektiren stratejik konulara rağmen, iki ülke liderleri arasındaki altı yıllık bir mesafelenme dönemini sona erdirdi. Bu, ikili ilişkilerin atmosferinde olumlu -kısmi olsa da- bir değişikliktir. Mevcut Amerikan yönetimi döneminde savunma, enerji, ticaret ve bölgesel konularda daha yakın işbirliğine yol açması bekleniyor.

İkincisi, ortak basın toplantısında yansıtılan imaj son derece olumluydu. İki lider iltifat alışverişinde bulundu, gerginlikten kaçındı ve bir dizi ortak ilgi alanına ve genel politika yakınsamasına değindi: Suriye, Ukrayna, Gazze’deki savaşın sona ermesi, ve ayrıca F-35 ve ABD yaptırımlarıyla ilgili konuların çözümü, daha geniş savunma sanayii işbirliğinin yeniden başlaması hedefiyle.

Üçüncüsü, kapalı kapılar ardında yapılan toplantıdan sonra, çeşitli alanlarda önemli ilerleme kaydedildiğine dair göstergeler var. ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack, Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDF) Suriye devletinin güvenlik yapısına yeniden entegrasyonunun ilerlediği ve yıl sonuna kadar esasen tamamlanabileceği konusunda iyimserliğini dile getirdi. Ayrıca, toplantı sonrasında F-35 ve ABD yaptırımlarıyla ilgili anlaşmazlıkları çözmek için bir yol haritası sunabilecek bir duyuru bekleniyor.

Somut anlaşmalar açısından, toplantı sırasında iki önemli enerji anlaşması kesinleşmiş gibi görünüyor: 43 milyar dolar değerinde yirmi yıllık sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedariki ve küçük modüler reaktörleri (SMR’ler) içeren barışçıl nükleer enerji alanında bir anlaşma. Toplantının resmi duyurularında başka ticari anlaşmaların da açıklanması muhtemeldir.

Amerika Birleşik Devletleri’nin Erdoğan’a yönelik talepleri muhtemelen Ortodoks Heybeliada Ruhban Okulu’nun yeniden açılmasını Erdoğan’ın yanıt verebileceği nispeten yumuşak bir talep ve ayrıca Türkiye’nin Rus petrolü alımlarını askıya almasını içeriyordu ki bu çok daha büyük bir taleptir.

Belki de toplantının en genel çıkarımı, tüm düzeylerde gerçekleşmesinden, imaj ve atmosferine, bölgesel konuların tartışılmasına kadar – iki başkanın dış politikalarında artan bir yakınlaşma olduğunun görülmesidir.

Eğer F-35 ve yaptırımlar konularında sadece bir yol haritası değil, sonunda somut bir çözüm ortaya çıkarsa, bu belki de hikayenin en önemli kısmı haline gelebilir.

Şimdilik, ziyaretin olumlu atmosferi hem iki lidere hem de ülkelerinin diplomatik konumlanmasına hizmet ediyor. Bu yakınlaşmadan herkes memnun olmayacaktır ne Ankara’da ne de Washington’da ancak karar vericiler faydaları tarttı ve ilerliyorlar.