“Türkiye Yunanistan’ın Yapmadığı Neyi Yaptı?”
"Türk hükümeti, savunma sanayiini milli bir hedef olarak öne çıkarırken, yerli silah sistemlerini kullanarak milli ruhu güçlendirdi. Yunanistan'da siyasi irade ve strateji eksikliği, savunma sanayiinin bir öncelik olarak ortaya çıkmasını engellemiştir."
“Türkiye Savunma Sanayisini kalkındırmak için Yunanistan’ın yapmadığı neyi yaptı?” Yunanistan’da basın ve köşe yazarları ve emekli komutanlar bir yandan bu sorunun cevabını ararken diğer yandan da Yunanistan’ın yapmadıklarını gündeme taşıyarak eleştiriler yapıyor.
Yunanistan Hava Kuvvetleri’nden Emekli İkarus Havacılık Mühendisleri Okulu (SMA) Elektronik Bölümü mezunu Tuğgeneral ve Yunan Havacılık ve Uzay Sanayii’nin (EAB) eski Başkan Yardımcısı Haralambos Papaspiros tarafından exomatiakaivlepo.blogspot.com (gözlerim var ve görüyorum) haber sitesinde kaleme alınan “Türkiye savunma sanayisini kalkındırmak için Yunanistan’ın yapmadığı neyi yaptı?” başlıklı makalede, Türkiye Savunma sanayisine başarılarıyla değinirken Yunanistan yapamadıklarıyla eleştiriliyor.
Yazı aynen aşağıdaki gibidir:
“Türkiye savunma sanayisini kalkındırmak için Yunanistan’ın yapmadığı neyi yaptı?”
Türkiye, savunma sistemleri konusunda bağımlı bir müşteri konumundan güçlü bir üretici ve ihracatçı konumuna gelmeyi başarırken, Yunanistan savunma ihtiyaçlarını karşılamak için ithalata bağımlı kalmaya devam ediyor. İki ülkenin karşılaştırılması, Türkiye’nin Yunanistan’ın yaklaşımında olmayan stratejilerini ortaya koyuyor.
- Uzun Vadeli Stratejik Planlama
Türkiye, savunma sanayiini geliştirmeye yönelik stratejik planını 1980’li yıllardan itibaren uygulamaya koydu. Stratejileri belirleyen ve yeni teknolojilerin geliştirilmesini yöneten Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) gibi kurumlar oluşturuldu.
Öte yandan Yunanistan savunma sanayiinin geliştirilmesine yönelik tutarlı bir plan ortaya koyamadığı gibi, uzun vadeli bir politikanın olmaması da parçalı eylemlere yol açıyor.
- Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Yatırımları
Türkiye, teknolojik özerkliği hedefleyerek araştırma ve geliştirmeye önemli miktarda kaynak yatırdı. ASELSAN, TUSAŞ, Roketsan gibi şirketler yerli ileri teknoloji geliştiriyor.
Yunanistan’da Ar-Ge’ye yönelik yatırımlar sınırlı, üniversiteler, araştırma merkezleri ve savunma sanayi arasındaki işbirlikleri ise yavaş ilerliyor.
- Kamu-Özel Sektör Ortaklıkları
Türkiye kamu ve özel sektör arasındaki işbirliğini teşvik etti. Silah sistemlerinin üretim ve geliştirilmesinde özel şirketler aktif olarak yer alırken, hükümet de onların katılımını artırmak için teşvikler sağlıyor.
Yunanistan’da savunma sanayii büyük ölçüde devlet merkezli olup, özel sektör katılımı sınırlıdır. Ancak savunma ekipmanları şirketlerinin katılımına ve işbirliğine imkân verecek milli sistemlerin geliştirilmesi yönünde hiçbir çaba gösterilmemiştir.
- İhracata Odaklılık
Türkiye, Bayraktar TB2 insansız hava aracı, helikopter vb. gibi ihraç edilebilir ürünler geliştirmiş olup, uluslararası çatışmalarda kullanılmakta ve birçok ülkeden alıcı bulmaktadır.
Yunanistan, teknolojik birikime sahip olmasına rağmen ihracata yönelik ürün geliştirmeye odaklanmamış, bu da sektördeki ekonomik performansını sınırlamıştır.
- Tedarikçilerin ve Ortaklıkların Çeşitlendirilmesi
Türkiye, bir yandan Çin, Rusya ve Ukrayna gibi ülkelerle iş birliği yaparak tedarik ve uzmanlık kaynaklarını çeşitlendirirken, diğer yandan F-35 (ihracından önce) gibi uluslararası kalkınma programlarına katılmıştır. Aynı zamanda tersine mühendisliği yaygın olarak kullanıyor, sistem tasarımı konusunda uzmanlık kazanıyor.
Yunanistan ise başta ABD ve Fransa olmak üzere az sayıda tedarikçiye bağımlı kalmaya devam ediyor. Endüstriyel getiriler, bu aşamada, esas olarak az sayıda silah sistemi (PATRIOT, IRIS-T ve IRIS-T SLM vb.) için alt yapı çalışmalarını ve Yunan Savunma Ajansı tarafından C-130 ve F-16’nın inşasını kapsamaktadır.
- Finansman ve Vergi Teşvikleri
Türkiye savunma sanayisini özel vergiler ve finansman mekanizmalarıyla finanse ederek, istikrarlı bir sermaye akışı sağladı. Yunanistan’da savunma sanayiine yönelik finansman yıllarca sınırlıdır. Aynı zamanda NATO ve Avrupa kaynaklarının kullanımı teknoloji açısından beklenen getiriyi sağlamadı.
- Ulusal Destek ve Siyasi İrade
Türk hükümeti, savunma sanayiini milli bir hedef olarak öne çıkarırken, yerli silah sistemlerini kullanarak milli ruhu güçlendirdi.
Yunanistan’da siyasi irade ve strateji eksikliği, savunma sanayiinin bir öncelik olarak ortaya çıkmasını engellemiştir.
Sonuç….
Türkiye, uzun vadeli planlama, yatırım ve ortaklıklar yoluyla savunma sanayiini büyüme ve jeopolitik etki kolu haline getirmeyi başardı.
Yunanistan bu örnekten ders çıkararak, yerli üretimi güçlendirecek, iş birliğini teşvik edecek ve ihracat potansiyelini değerlendirecek stratejiler benimseyebilir. Bu adımlar atılmadığı ve güçlü siyasi irade gösterilmediği takdirde, Yunan savunma sanayiinin durgun kalma, ulusal güvenliğe ve ekonomiye önemli katkı sağlama fırsatını kaçırma riskiyle karşı karşıya kalacağı kaçınılmaz.”