Türkiye ve Mısır’ın “KAAN Yakınlaşması” Atina’yı Telaşlandırdı

Türkiye ve Mısır, savunma alanında tarihi bir anlaşmaya imza atmak üzere. Bu anlaşmaya göre Kahire, diğer konuların yanı sıra, Türk yapımı savaş uçağı Kaan’ın üretim programına katılacak.

Bu gelişmeler Atina’yı telaşlandırdı ve Başbakan Miçotakis Sisi’yi telefonla aradı. Yunan basını olaya geniş yer verdi.

To Vima gazetesi haberi şu şekilde okuyucularına aktardı:

“Türkiye ve Mısır Tarihi Bir Savunma Anlaşmasına Yakın – Dengeler Nasıl Değişir?”

“Türk gazetesi Sabah’ın haberine göre, Mısır’ın Kaan savaş uçağı projesine dahil olması sadece ikili ilişkileri güçlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda Orta Doğu’daki güç dengesinde de potansiyel bir değişime yol açabilir. The Arab Weekly’ye göre ise, bu stratejik hamle, onlarca yıldır ABD desteğiyle hava üstünlüğünü elinde tutan İsrail’in lehine olan bölgesel dengeyi yeniden şekillendirebilir.
Uzmanlar, bu askeri iş birliğinin bir son noktayı değil, yeni bir başlangıcı temsil ettiğini belirtiyor. Ankara ve Kahire, savunma sanayilerinde kendine yeterliliği artırmayı ve dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.

Kaan Programı ve Hava Savunma Sistemi

Mısır’ın Kaan programına olan ilgisi, ilk olarak Eylül 2024’te Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi’nin Ankara ziyaretinde ortaya çıktı. El-Sisi, bu ziyarette Türkiye’nin “Iron Dome” benzeri hava savunma sistemine de ilgi duyduğunu ifade etti. Bunu takip eden Mısır Hava Kuvvetleri heyetlerinin ziyaretleri ve Mısır Genelkurmay Başkanı Orgeneral Ahmad Khalifa’nın Mayıs 2025’teki seyahati, eğitim, teknoloji transferi ve bilgi paylaşımı konularında diyalogu pekiştirdi.
Diplomatik kaynaklar, Mısır’ın Kaan programına katılımına ilişkin resmi bir anlaşmanın yıl sonuna kadar imzalanmasını bekliyor. Türkiye’nin bu savaş uçağı girişimi, İspanya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de ilgisini çekti. Bu ortaklıklarla maliyetin düşmesi, üretimin hızlanması ve Ar-Ge yatırımlarının artması bekleniyor. Böylece Kaan, yalnızca ulusal bir proje olmaktan çıkıp, ortak bir bölgesel varlık haline gelecek.

Bu gelişmeler Yunanistan için ne anlama geliyor?

Bu tür hamleler, Kahire’nin şu sıralar Ankara’ya çok yakınlaştığını gösteriyor. Oysa Yunanistan, yakın geçmişte Mısır’la oldukça iyi ilişkilere sahipti ve hatta 2020’de ikili bir anlaşma imzalamıştı.
Ayrıca, geçtiğimiz Temmuz ayında Mısır’ın, Akdeniz’deki denizcilik alan planı haritasının yayımlanması üzerine Yunanistan’a bir nota gönderdiği ve Yunanistan’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi (MEB) ile kıta sahanlığı sınırlarına itiraz ettiği hatırlatılıyor. Notada, “Yunan Deniz Alanı Planlama Haritası’nda tanımlanan bazı alanlar (…) Mısır Arap Cumhuriyeti’nin Akdeniz’deki MEB ve kıta sahanlığının kapsamıyla çakışmaktadır” ifadesi yer alıyordu. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı ise bu durumu, deniz bölgelerinin sınırlandırılmasının beklemede olduğu komşu bir devletin beklenen diplomatik tepkisi olarak yorumladı.

Miçotakis – Sisi Telefon Görüşmesi

Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Başbakanlık Basın Ofisi’nden yapılan açıklamaya göre, görüşmede Gazze’deki durum başta olmak üzere bölgesel gelişmeler ele alındı. Başbakan Miçotakis, Mısır’ın Gazze’de ateşkes sağlanması için gösterdiği çabaları ve son teklifini takdirle karşıladı. İki lider ayrıca ikili ve bölgesel konularda iş birliğini ve koordinasyonu da görüştü.

Libya “Türkiye ve Mısır’ı Yakınlaştırdı”

Türkiye ve Mısır’ı geçtiğimiz yıllarda ayıran bir diğer konu da Libya’daki iç savaştı. Mısır, General Hafter’i desteklerken, Türkiye yasadışı Türk-Libya Mutabakatı’nı imzaladığı Trablus merkezli hükümeti destekliyordu. Bu mutabakat, uluslararası deniz hukukuna aykırıydı.
Ancak bugün durum değişti. Türkiye, artık Libya’nın her iki tarafıyla da anlaşmalara sahip, Mısır’la diplomatik ilişkilerini yeniden kurdu ve deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına yönelik bir hedef belirlemesi de ihtimal dahilinde.

PASOK’tan Tepkiler

PASOK-Değişim Hareketi Dış İlişkiler Sorumlusu Dimitris Mantzos, yaptığı açıklamada, Türkiye-Mısır ikili ilişkilerinde belirginleşen yakınlaşmanın bölgedeki güç dengesini tehdit ettiğini belirterek, “Hükümetten acil bilgi edinilmesi gerekmektedir” dedi.
Mantzos’un tam açıklaması şöyle:
“Bugün Türk ve Arap basınının, Mısır ve Türk hükümetleri arasında askeri alanda iş birliği ve Kahire’nin Türk savaş uçağı üretim programına katılımına ilişkin yaklaşan bir anlaşmaya dair haberleri, ciddi bir endişe ve kaygıya neden olmaktadır.
Türkiye’nin Mısır ile, özellikle savunma sanayii alanında belirginleşen ikili ilişkilerindeki bu yakınlaşma, geniş bölgedeki güç dengesini altüst etme tehdidi oluşturmaktadır. Bu durum, Yunanistan-Mısır ittifakını ve Kuzey Afrika’daki Türk genişlemesine karşı dengeleyici işlevini sorgulamakta, aynı zamanda ülkemizin diplomatik olarak izole edilme riskini artırmaktadır – bu, Libya’daki gelişmelerle de bağlantılıdır.
Yunan hükümeti, ülkenin jeostratejik konumunun daha da kötüleşmesi riskini önlemek için gerçek veriler ve atacağı adımlar hakkında ülkenin siyasi güçlerini en üst düzeyde bilgilendirmelidir. Ayrıca, Başbakan’ın bugün Mısır Cumhurbaşkanı ile yaptığı görüşmede bu konuları gündeme getirip getirmediğini ve ne gibi cevaplar aldığını da yanıtlamalıdır.”