Temmuz Ayında Ankara’da Görüşecekler

Temmuz ayında Yunanistan-Türkiye Yüksek İşbirliği Konseyi’nin toplanması ve iki lider Kiriakos Miçotakis ile Recep Tayyip Erdoğan arasında Ankara’da bir araya gelinmesi bekleniyor.

İlk akla gelen, 24-25 Haziran’da Lahey’de yapılacak NATO Zirvesi’nden sonra gerçekleşmesi.

Bu zirvede Yunanistan Başbakanı Miçotakis ile Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın daha önceki görüşmelerde olduğu gibi kısa bir baş başa görüşmesi ihtimali de göz ardı edilmiyor. Aynı zamanda siyasi diyalog ve pozitif gündem de yaşanacak.

Atina, egemenlik konularında tavizsiz diyaloğun sürdürülmesine özel önem veriyor. Dışişleri Bakanı Gerapetritis, Yunan-Türk diyaloğunun Temmuz 2023’te yeniden başlamasından bu yana “somut ve ölçülebilir sonuçlar ürettiğini” söyledi. Geçmişte yaşanan yoğun hava sahası ihlalleri ortadan kalkmış, Ege’deki kaçakçılık şebekeleri kontrol altına alınmış, ikili ticaret artmış, Türk vatandaşlarına ve ailelerine hızlı giriş vizesi uygulaması getirilerek iki ülke arasında turist trafiği genişletilmiştir.

Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasındaki elektrik bağlantısında “kısa devre”

Türkiye, Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasında elektrik bağlantı projesi konusunda başından beri izlediği kendi tezlerini ısrarla sürdürüyor. Türkiye, kendisinin onayı olmadan hiçbir işlem yapılmayacağını açıkça belirtiyor. Yunan tarafı ise bunun bir Avrupa projesi olduğunu belirterek, Türkiye’nin iddialarını reddediyor, Avrupa Birliği’nden proje konusunda ortaya çıkan sorunlara dahil olarak Türkiye’ye baskı yapması için kulis faliyetlerine devam ediyor.

Burada, Başbakan Miçotakis’in, bağlantı özgürlüğü olmadan denizlerin özgürlüğü olmayacağını söylediği hatırlatılmasında fayda var.

Atina’daki diplomatik kaynaklardan alınan bilgiye göre, elektrik bağlantısı sağlanacak. “Önemli olan bunun ne Yunanistan’ın güvenliğini, ne de uluslararası ve bölgesel güvenliği tehlikeye atmayacak şartlarda yapılmasıdır” vurgusu yapılıyor.

Atina aynı zamanda, “Türkiye’nin böyle bir projeye engel olmasının, uluslararası alanda kendi ilişkilerinin bozulması anlamına geleceğini fark etmesi gerekiyor” vurgusu yapıyor.

Yunanistan hükümetinin, Türkiye’nin Avrupa Savunması (Eurodefense) katılımıyla ilgili olarak Güvenli Program’a katılmayı kabul etmesi için koyacağı koşullardan biri de, Türkiye’nin Yunanistan’a karşı koyduğu ‘casus belli’nin (savaş nedeni) kaldırılması olacak. Başbakan Miçotakis bu açıklamayı SKAI radyosunda katıldığı bir programda yaptığı konuşmada dile getirdi. Miçotakis, “Türk dostlarımızdan 30 yıl sonra “casus belli”yi masadan kaldırmalarını açıkça talep edeceğiz, bunu Tayyip Erdoğan’a özel olarak da söyleyeceğim” dedi.

Miçotakis Türkiye hakkında: “Avrupa fonlarını talep edip bir AB üyesini tehdit edemezsiniz”

Ankara’nın “savaş nedeni” ifadesini ilk kez kullanması, 1995 yılında Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin yürürlüğe girmesiyle gerçekleşti. O tarihten bu yana Türkiye’nin söyleminin ayrılmaz bir parçası haline geldi. Atina, başından itibaren Ankara’yı engellemek için güvenlik kontrolleri uygulamaya çalıştı. Ancak edinilen bilgiye göre, nihai metinde Avrupa Ekonomik Alanı ve Avrupa Serbest Ticaret Alanı üyelerinin yanı sıra, katılım ülkeleri, aday ülkeler ve Birliğin güvenlik ve savunma ortaklığı imzaladığı üçüncü ülkelere de olanak tanınıyor.

Başbakan Miçotakis, Güvenlik Anlaşması kapsamında, “Bu durumda üçüncü aday üye ülkeyle yapılacak herhangi bir anlaşma, AB’nin üçüncü bir ülkeyle anlaşma yapabilmesi için tüm üyelerin oybirliğiyle onayına tabidir” hükmünün bulunduğunu vurguladı. “Türkiye’nin Avrupa savunmasının finansal araçlarına girmek istemesi halinde, hem Yunanistan’ın hem de Güney Kıbrıs’ın haklı endişelerinin dikkate alınması gerektiğini” söyledi.

Atina’nın görüşü, AB’nin ortak dış ve güvenlik politikasına her ülkenin uyum sağlaması gerektiği, AB’ye üye olmak isteyen herkesin de AB’nin dış politikasına uyum sağlaması gerektiğidir.