Savunma Gayrimenkulünde Devrim Köklü Değişiklikler Geliyor

Yunanistan Savunma Bakanlığı (ΥΠΕΘΑ) Cuma akşamı, 18 Temmuz 2025’te, Meclis’e sunduğu bir yasa tasarısı ile silahlı kuvvetlerin gayrimenkul varlıklarının değerlendirilmesi ve personelinin konut ihtiyaçlarının yönetimi konusunda köklü değişiklikler getiriyor. Tasarının ana hedefi, ülkenin savunma kapasitesini güçlendirmek ve askeri personelin konut sorununa kalıcı çözümler sunmak.

Yasa tasarısı, Yunanistan Silahlı Kuvvetler’in gayrimenkul varlıklarının etkin bir şekilde korunması, rasyonel yönetimi ve optimum değerlendirilmesini amaçlıyor. Bu değerlendirme, ülkenin savunma kapasitesini artırmanın yanı sıra, askeri personelin karşılaştığı konut sorununu önemli ölçüde çözmeyi hedefliyor.

Temel eksenler ve yapısal değişiklikler

Yasa tasarısı üç ana eksen etrafında şekilleniyor:

Mevcut Fonların Birleştirilmesi: Ulusal Savunma Fonu (ΤΕΘΑ), Ulusal Filo Fonu (ΤΕΣ) ve Hava Savunma Fonu (ΤΑΑ) tek bir çatı altında birleştirilerek Ulusal Savunma Gayrimenkul Fonu (Τ.Α.Εθ.Α.) oluşturulacak. Bu yeni fon, Bakanlığın tüm gayrimenkul varlıklarının yönetiminden sorumlu olacak.

Yeni Bir Kurumun Kurulması: Silahlı Kuvvetler Gayrimenkul Değerlendirme Kurumu (Φ.Α.Α.Ε.Δ.) adında özel hukuk tüzel kişiliği kurulacak. Bu kurum, Savunma Bakanlığı’na ait operasyonel olarak gerekli olmayan gayrimenkullerin ve üçüncü taraflara ait mülklerin değerlendirilmesi görevini üstlenecek.

Personel Konutlandırma Faaliyetleri: Askeri personelin konut ihtiyaçlarını karşılamak için hedeflenen eylemlerin uygulanması öngörülüyor.

Parçalı Yönetime Son: Şeffaflık ve verimlilik odaklı yeni strateji

Yasa tasarısı, Silahlı Kuvvetler’in gayrimenkul varlıklarının rasyonel ve şeffaf yönetimine özel önem veriyor. Bu yeni stratejik yaklaşım, söz konusu varlığın önemli bir gelir kaynağı olabileceği ve hem ulusal savunmaya hem de personelin sosyal refahına katkıda bulunabileceği varsayımına dayanıyor.

Savunma Bakanlığı’na ait 2.529 gayrimenkulün 2.060’ı şu anda üç ayrı fon tarafından yönetiliyor. Bu parçalanmış yapı, hareketsizlik, çoklu mevzuat, görev çakışmaları ve (TES’i düzenleyen 1931 tarihli Ν.4944 gibi) güncelliğini yitirmiş yasal düzenlemelerle birleştiğinde, mülkün değerlendirilmesinde önemli engeller oluşturuyordu. Ayrıca, operasyonel olarak gerekli olmayan gayrimenkullerin değerlendirilmesi için organize bir mekanizmanın olmaması ve uzman personel ve bilgi birikiminin yetersizliği de vurgulanıyor.

İki Temel Sütun: İdari yeniden yapılanma ve konut politikası

Savunma Bakanlığı’nın Silahlı Kuvvetler’in gayrimenkul varlıklarını değerlendirme konusundaki yeni stratejisi iki temel eksene dayanıyor: İdari yapılardaki yapısal değişiklikler ve konut politikasının uygulanması için kapsamlı planların hayata geçirilmesi.

1. Ulusal Savunma Gayrimenkul Fonu (ΤΑΕΘΑ) Kurulumu

Stratejinin ilk ayağı, mevcut Ulusal Savunma, Ulusal Filo ve Hava Savunma Fonlarının birleştirilmesiyle ortaya çıkan Ulusal Savunma Gayrimenkul Fonu (ΤΑΕΘΑ)’nın kurulmasını içeriyor. Yeni fon, Savunma Bakanlığı denetiminde bir kamu hukuku tüzel kişiliği olarak faaliyet gösterecek.

ΤΑΕΘΑ, birleşen fonların tüm projelerini, finansmanlarını, varlıklarını ve yükümlülüklerini devralarak, ek idari yükler olmaksızın faaliyetlerinin sürekliliğini sağlayacak. Fonun yönetimi, Ulusal Savunma Bakanı, Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanı ve Genelkurmay Başkanı’ndan oluşan üç kişilik bir komite tarafından yürütülecek.

Ayrıca, gayrimenkullerin envanteri ve izlenmesi için bir bilgi sistemi oluşturulması öngörülüyor. Bu sistem, eksik kayıtlar, denetim eksiklikleri ve tartışmalı mülkiyet konularındaki boşlukları doldurmayı amaçlıyor. Yeni yasa tasarısıyla, ilgili hukuki iddialar ortadan kalkacak ve gayrimenkuller ΤΑΕΘΑ’ya devredilecek.

2. Silahlı Kuvvetler Gayrimenkul Değerlendirme Kurumu (Φ.Α.Α.Ε.Δ.) Kurulumu

İkinci eksen, özel hukuk tüzel kişiliği olarak Silahlı Kuvvetler Gayrimenkul Değerlendirme Kurumu (Φ.Α.Α.Ε.Δ.)’nın kurulmasını içeriyor. Kurum, bugüne kadar Savunma Bakanlığı bünyesindeki bir hizmet tarafından gerekli araçlar ve kurumsal yetenekler olmadan yürütülen operasyonel olarak gerekli olmayan gayrimenkullerin değerlendirilmesi görevini üstlenecek.

Φ.Α.Α.Ε.Δ., genel hükümet kurumları siciline kaydolacak, Savunma Bakanlığı tarafından Genelkurmay aracılığıyla denetlenecek ve idari ve mali özerkliğe sahip olacak. Kurum, özel amaçlı şirketlere katılabilecek ve üçüncü taraflarla, hatta Silahlı Kuvvetler dışındaki kurumlarla bile, gayrimenkullerin değerlendirilmesi için yönetim ücreti karşılığında programatik anlaşmalar yapabilecek.

Kapsamlı Eylem Planları: Beş yıllık ve on yıllık planlar

Savunma Bakanlığı stratejisi ayrıca iki kapsamlı eylem planının hazırlanmasını da içeriyor:

Beş Yıllık Stratejik Gayrimenkul Değerlendirme Planı: Teknik, hukuki ve finansal belgelerle desteklenecek ve yatırım çekme faaliyetlerini içerecek. 10 milyon avro üzerindeki projeler için Bakanlar Kurulu bilgilendirilecek.

On Yıllık Personel Konut Planı: Her bölgenin ihtiyaçlarına göre uyarlanacak ve programatik anlaşmalar aracılığıyla diğer bakanlıkların konut ihtiyaçlarını karşılama olanağı sunacak.

Her iki plan da Meclis Ulusal Savunma ve Dış İlişkiler Daimi Komitesine sunulacak.

Savunma Bakanlığı Konut Programı: Sosyal odaklı bir konut politikası

Silahlı Kuvvetler’in gayrimenkul varlıklarını değerlendirme konusundaki yeni strateji kapsamında, Ulusal Savunma Bakanlığı, konut politikasının temel direği olan entegre bir konut programını hayata geçiriyor.

Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın da belirttiği gibi, Silahlı Kuvvetler Gayrimenkul Değerlendirme Kurumu bir “Emlak” tipi kar odaklı mekanizma olarak değil, tüm Silahlı Kuvvetler personelinin yararına mülkün verimli bir şekilde değerlendirilmesi ve Konut Programını finanse etmesi için operasyonel bir kol olarak işlev görecek.

Sunulan yasa tasarısı, Kurum aracılığıyla değerlendirilmeden muaf tutulan ve yalnızca askeri personelin konut ihtiyaçlarını karşılamak için ayrılan belirli gayrimenkullere yönelik özel bir konut programının uygulanmasını öngörüyor.

Program, 2026 yılına kadar 1.000 yeni konutun inşa edilmesini ve teslim edilmesini içeriyor. Öncelik, yüksek kira maliyetleri ve sınırlı konut bulunabilirliği olan sınır bölgelerinde ve adalarda görev yapan kadın ve erkek personele verilecek. Konutların %15’i aynı bölgelerde görev yapan devlet okulu öğretmenleri ve Ulusal Sağlık Sistemi personeline tahsis edilecek.

Son olarak, yasa tasarısı, askeri mülkün değerlendirilmesinden elde edilecek ek kaynakların istikrarlı bir finansman mekanizması oluşturmaya katkıda bulunacağını belirtiyor. Bu mekanizma, 2030 yılına kadar Silahlı Kuvvetler personeli için ek konutların inşa edilmesini sağlayarak Bakanlığın konut politikasının uzun vadeli sürdürülebilirliğini güçlendirecek.