“Kıbrıs’ın (Güney) NATO’ya Katılma Planı”

Yunan Kathimerini gazetesi, son dönemlerde sık sık gündeme gelen Güney Kıbrıs’ın NATO’ya üyeliği konusunu sayfalarına taşımış.

Kathimerini gazetesinin Washington muhabiri Lena Argiri’nin haberine göre, geçtiğimiz 30 Ekim’de Wahington’da yapılan tarihi Biden-Hristodulidis görüşmesinde Güney Kıbrıs’ın NATO’ya katılımını öngören bir plan gündeme gelmiş.

Hristodulidis’in Başkan Biden’e ilettiği bu teklif, Washington tarafından son derece “ayrıntılı, iyi düşünülmüş, uzun vadeli planlamaya sahip ve birbirine bağlı birçok aşamadan oluşuyor” şeklinde değerlendirilmiş. Hatta Beyaz Saray’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, planı “kazan-kazan” ve “devasa faydaları olan” bir vizyon olarak değerlendirmiş.

Haberin içeriğinde Hristodulidis’in aynı planı Bükreş’teki Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi sırasında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’ye de sunduğu belirtiliyor. Bu planı Hristodulidis eski ABD Dışişleri Bakan Müsteşarı Victoria Nuland ve üst düzey bir Pentagon yetkilisiyle de paylaşmış.

Haberde, Biden-Hristodulidis görüşmesinden detaylar ve 3 stratejik hedefli bir yol haritası öngörülmüş. Hristodulidis’in hedefi, Güney Kıbrıs Cumhuriyeti’nin NATO ile ilişkisinin kurumsallaşması olarak aktarılmış. Ancak bu sürecin başlayabilmesi için, Kıbrıs sorununda olumlu gelişmelerin ve AB-Türkiye ilişkilerinde ilerlemenin temel başlangıç noktası olduğu bir dizi zincirleme olayın gerçekleşmesine atıfta bulunuluyor.

Haberin devamında, “Örneğin bu sayede Ankara’nın Avrupa kurum ve kuruluşlarıyla işbirliğinin önü açılabilir, bu da kendisi ve sanayisi için çok faydalı olur ki bu şimdiye kadar Lefkoşa (Güney) tarafından reddedilen ve veto edilen bir şeydi. Bahsi geçen gelişmeleri başlatmak için uluslararası aktörlerle çok düzeyli bir işbirliğinin gerekli olduğu Kıbrıs (Güney) Cumhuriyeti’nin de bunu desteklemeye hazır olduğu açıktır” ifadeleri yer alıyor.

Hristodulidis’in bunlara paralel ve uygun siyasi koşulların oluşmasıyla birlikte eş zamanlı olarak, ABD’den üç ana stratejik hedefin yerine getirilmesini istediğine vurgu yapılıyor.

Bunlardan birincisi 2019’da kaldırılan ve her yıl yenilenen hafif savunma silahı ambargosunun artık 3 veya 5 yıllık sürelerle kaldırılması isteği.

Gazetenin güvenilir kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Oval Ofis’teki görüşme sırasında Başkan Biden’ın Rum lidere bu ‘makul’ olarak nitelendirilen talebin karşılanması için kongre ile gerekli istişareleri yapacağına söz verdiğini iddia ediliyor. Bunun gerçekleşmesi için mevcut mevzuatta bir değişiklik yapılması gerektiği, öte yandan New Jersey Senatörü Cory Booker’ın ilgili değişiklik teklifinin halihazırda beklemede olduğu ve yıl sonuna kadar ABD savunma bütçesine dahil edilmesinin göz ardı edilemeyeceği de yine haberde vurgulanmış durumda.

İkincisi, Rum Milli Muhafız Ordusu mensuplarının ABD askeri akademilerinde ortak eğitim almaları konusunda atılan adımların daha da geliştirilmesi şeklinde ifade ediliyor. Ambargonun kaldırılması kararına zaten eklenen ve halihazırda sürdürülen eğitim programlarına kapsamında şu an iki olan ABD Askeri Akademisi kabul programlarının beşe çıkarılması talep ediliyor.

Üçüncüsü, ABD’nin Güney Kıbrıs’ın savunma kabiliyeti, askeri gücü, tesisleri ve araçlarının NATO standartlarına göre kademeli olarak modernize edilmesine kararlı bir şekilde katkıda bulunmasını öngörüyor.

Haberde, “Kıbrıs (Güney) sahip olduğu genel altyapı, limanlar, havaalanları ve halihazırda Amerikan kuvvetlerine hizmet veren askeri tesislerle uzun vadede kesinlikle faydalı bir ortak olması açısından ABD’yi ikna etmiş durumdadır ve bu bağlamda, yıl sonuna kadar Kıbrıs’a (Güney) ücretsiz savunma teçhizatı verilmesi ve uluslararası satış programları yoluyla malzeme sağlanmasıyla ilgili gelişmeler olması ihtimal dışı değildir” ifadelere yer veriliyor.

Haberin devamında, “ABD için özellikle Baf’taki Andreas Papandreu Üssü, ABD kuvvetlerine kalıcı bir üs sağlama açısından uygundur, ancak diğer ülkelerin kuvvetleri de orada konuşlandığından, tamamen pratik (mekansal planlama) nedenleriyle bugüne kadar bu mümkün olmamıştır. Lefkoşa’nın (Güney) böyle bir olasılığa yanıt verebilmek amacıyla, Amerikan standartlarına göre tasarlanabilecek ve ABD silahlı kuvvetleri personelini kalıcı olarak barındırabilecek bu üssün genişletilmesi için ABD’den mali yardım istediği görülmektedir” ifadeleri yer alıyor.