Çatıya Çıktı Çalışmaları Yerinde İnceledi

Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni, Sofulu’da katıldığı bir etkinlik kapsamında Dimetoka’daki Bayezid Camii’nin restorasyon çalışmalarını bir kez daha yerinde inceledi.

Bakan Mendoni, beraberindeki çok sayıda Bakanlık yetkilisiyle birlikte, özel asansörle camiye çıkarak çalışmaların hangi aşamada olduğunu havadan gözlemledi ve aynı zamanda zorlu projeyi yürüten şirketin yetkililerinden bilgi aldı.

Bakan Mendoni gazetecilere yaptığı açıklamalarda, her şeyin takvime uygun ilerlediğini ve Bayezid Camii’nin 2026 yılının baharında tamamlanacağını vurguladı. Kültür Bakanı, “Bir kez daha, Kültür Bakanlığı tüm seviyeleriyle, ben, Genel Sekreter, ilgili Genel Müdürler ve Müdürler burada, Bayezid Camii’nin restorasyon çalışmasının seyrini ve ilerlemesini takip etmek, zaman çizelgelerini ve işlerin kalitesini kontrol etmek için bulunuyoruz,” dedi.

Zaman çizelgesine uyulmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek şunları söyledi: “Memnun olduğumuzu söyleyebilirim. Fazla söz söylemeyi sevmiyorum. Zaman çizelgesinin içinde olduğumuzu düşünüyorum. Dolayısıyla, en son burada bulunduğumuzda da söylediğim gibi, 2026 baharında cami tamamlanmış olacak. Tabii ki her şey yolunda giderse ve hava koşulları izin verirse. Çünkü buranın havası zorlu,” diye ekledi.

Bakan Lina Mendoni, öngörülemeyen durumlarla karşılaşılan bir proje olduğu için girişimin zorluğuna dikkat çekti. “Proje çok zor. Öngörülemeyen durumları olmayan, alışılagelmiş bir çalışma değil. Projede pek çok öngörülemeyen durum var. Şu an için bunları, İmar Restorasyon Bizans ve Bizans Sonrası Anıtlar Müdürlüğü, Eski Eserler Müdürlüğü, teknik danışmanlarımız olan Ulusal Teknik Üniversite ve yüklenicilerimizle yakın iş birliği içinde ele alıyoruz.”

Ayrıca, zaman çizelgesini etkileyebilecek faktörlere de değinildi. “Anlaşılması en basit ve en kolay olanı hava durumudur. Yoğun bir kar yağışı olursa, takvimi geriye götüreceğini anlarsınız. Bunun ötesinde, bir anıtın her zaman beklenmedik durumları vardır, sadece bu değil, özellikle de son derece karmaşık bir yapıdan bahsediyorsak. Tekrarlıyorum, her şeyin iyi gideceği konusundaki iyimserliğimi koruyorum.”

Dimetoka Bayezid Camii Restorasyon Süreci

Tarihi Çelebi Sultan Mehmet Camii, Balkanlar ve Avrupa’daki en önemli Osmanlı-İslam eserlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Restorasyon süreci, özellikle 2017 yılında çıkan büyük yangın sonrasında zorlu bir döneme girmiştir.

2017 Yangını ve Hasar

Tarih 22 Mart 2017 sabahı erken saatlerde, caminin çatısında devam eden restorasyon çalışmaları sırasında büyük bir yangın çıktı. Yangında, caminin nadir mimari özelliklere sahip olan ahşap çatısı tamamen yok oldu. İç kısımda da büyük hasar meydana geldi.

Bu cami, Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa kıtasında inşa ettiği ilk cami olarak bilinen yaklaşık 600 yıllık bir anıttır.

Restorasyonun Başlangıcı ve Finansman

Yangından sonra adli ve idari soruşturmaların tamamlanması ve bürokratik süreçler nedeniyle restorasyon çalışmalarına başlanması gecikti. Çalışmalar fiilen 2022 yılında hız kazandı.

Proje, yaklaşık 13 milyon Euro (Bazı kaynaklara göre yaklaşık 12,5 milyon Euro) gibi yüksek bir bütçeye sahiptir ve büyük ölçüde Yunanistan’ın Kurtarma ve Dayanıklılık Fonu ile Ulusal Kalkınma Programı tarafından finanse edilmektedir.

Proje: Restorasyon projesi, Atina Ulusal Teknik Üniversitesi tarafından hazırlanmış ve caminin orijinaline uygun şekilde yeniden inşasını hedeflemektedir.

Çalışmaların Zorluğu ve Öncelikler

Kültür Bakanı Lina Mendoni’nin de belirttiği gibi, restorasyon projesinin temel zorlukları şunlardır:

Karmaşık Yapı: Caminin kendisi son derece karmaşık ve teknik olarak zorlu bir yapıya sahiptir.

Ahşap Çatı: Avrupa’da uygulanan en büyük ahşap projelerden biri olarak nitelendirilen eşsiz ahşap çatının yeniden inşası projenin en kritik ve zorlu aşamasıdır.

Öngörülemeyen Durumlar: Tarihi anıtlarda her zaman beklenmedik sorunlar ortaya çıkması, özellikle hava koşulları gibi dış faktörlerin de süreci etkilemesi projenin karmaşıklığını artırmaktadır.

Tamamlanma Hedefi

En son yapılan resmi açıklamalara göre:

Kültür Bakanı Lina Mendoni (Ekim 2025) 2026 Baharı. Bu tarih, her şeyin planlandığı gibi ilerlemesi ve hava koşullarının elverişli olması şartına bağlıdır.

Dimetoka Belediye Başkanı (Nisan 2024) 2025 yılı sonu. Camii’nin ziyarete açılacağı hedeflenen ilk tarihlerden biriydi, ancak restorasyonun tamamlanması için Bakanlık hedefi 2026’ya kaymıştır.

Sonuç: Restorasyon çalışmaları programa uygun (zaman çizelgesinin içinde) ilerlese de, projenin zorluğu nedeniyle nihai tamamlanma tarihi olarak 2026 yılının bahar ayları hedeflenmektedir.