Bulgaristan’da Tarihi Gece, Leva Gitti, Euro Geldi!

AB üyeliğinden yaklaşık 20 yıl sonra Bulgaristan, Avrupa ortak para birimi Euro’ya resmen geçti. Ülkenin 21. Euro bölgesi üyesi olduğu tarihi gecede kutlamalar ve endişeler bir aradaydı.

Bulgaristan, 2007 yılında başlayan Avrupa Birliği serüveninde en kritik virajı döndü. Yılbaşı gecesi saatler gece yarısını gösterdiğinde, komşu ülke Bulgaristan 19. yüzyıldan bu yana kullandığı ulusal para birimi Lev’e veda ederek Euro bölgesinin 21. üyesi oldu.

Merkez Bankası’na Euro Yansıtıldı

Dondurucu soğuğa rağmen binlerce Sofyalı, eski Kraliyet Sarayı önünde düzenlenen geleneksel yılbaşı konserinde bir araya geldi. Bulgaristan Merkez Bankası binasının cephesine kurulan dev dijital saatte geri sayım yapılırken, saatler 00:00’ı gösterdiğinde binanın üzerine Bulgar Euro madeni paralarının görselleri yansıtıldı.

Siyasi Bölünme “Halkın Görüşü Alınmadı”

Tarihi ana siyasi tartışmalar gölge düşürdü. Cumhurbaşkanı Rumen Radev, televizyondan yayınlanan yeni yıl mesajında Euro’ya geçişi “entegrasyonun son aşaması” olarak nitelendirse de sert eleştirilerde bulundu. Radev, halkın bu konuda ikiye bölündüğünü belirterek, bir referandum yapılmamasının “siyaset kurumu ile halk arasındaki derin uçurumun bir kanıtı” olduğunu savundu.

Ülkede yolsuzluk karşıtı protestolar sonrası Aralık ortasında hükümetin düşmesiyle, Bulgaristan önümüzdeki aylarda son beş yıl içindeki sekizinci genel seçimine gitmeye hazırlanıyor.

Vatandaşın Korkusu Zam Yağmuru Kapıda mı?

Euro’ya geçişte sabit kur $1 Euro = 1,9558 Leva$ olarak korunsa da, Bulgar halkı arasında hayat pahalılığı endişesi hakim. Gıda fiyatlarının Kasım ayında yıllık bazda %5 artış göstermesi, “Euro gelince fiyatlar yuvarlanarak artacak” korkusunu tetikledi.

Yetkililer ise iyimser

Merkez Bankası Başkanı Dimitar Radev: “Euro sadece bir para birimi değil; merkezde yer aldığımızın, ortak kurallara ve sorumluluğa dahil olduğumuzun kanıtıdır.

“AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen: “Euro, Bulgar vatandaşlarına ve işletmelerine somut faydalar sağlayacak, ticareti ve şeffaflığı artıracak.”

Geçiş Süreci Nasıl Olacak?

Yılbaşı gecesi bazı ATM ve kartlı ödeme sistemlerinde aksaklıklar yaşanırken, bankalar halka önceden nakit bulundurma uyarısı yaptı. Ocak ayı boyunca ülkede hem Leva hem de Euro ile ödeme yapılabilecek, ancak esnaflar para üstünü Euro olarak iade edecek.

Bulgaristan’dan önce Euro’ya geçen son ülke Ocak 2023’te Hırvatistan olmuştu. Bulgaristan’ın katılımıyla birlikte artık 357 milyondan fazla Avrupalı ortak para birimini kullanıyor.

Yunanistan ile olan ekonomik ilişkilerde yeni bir sayfa açtı

Bulgaristan’ın 1 Ocak 2026 itibarıyla Euro bölgesine resmen dahil olması, komşusu Yunanistan ile olan ekonomik ilişkilerde yeni bir sayfa açtı. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2024 yılında zaten 4,5 milyar Euro ile rekor kırmıştı; ancak ortak para birimi bu bağı daha da derinleştirecek gibi görünüyor.

İşte bu tarihi adımın Yunanistan ile olan ticarete ve sınırdaki günlük hayata başlıca etkileri:

1. Kuzey Yunanistan’da “Sınır Ötesi” Alışveriş Patlaması

Bulgaristan’daki fiyatların (yakıt, gıda ve temel ihtiyaç maddeleri) Yunanistan’a kıyasla daha uygun olması, Serez, Gümülcine ve Dedeağaç gibi şehirlerde yaşayan Yunan vatandaşlarını zaten Bulgaristan’a çekiyordu.

Kur Farkı Bariyeri Kalktı

Artık döviz bozdurma komisyonları ve “Leva kaç Euro eder?” hesabı bitti. Bu durumun, Yunan tüketicilerin Bulgaristan’a olan akınını daha da artırması bekleniyor.

Yunan Esnafı Üzerindeki Baskı

Özellikle sınır bölgelerindeki Yunan benzin istasyonları ve yerel marketler, Bulgaristan’ın düşük vergi ve fiyat avantajı karşısında daha fazla zorlanabilir.

2. Gayrimenkul ve Yatırım

Bulgarlar, son yıllarda Kuzey Yunanistan (Kavala, Taşöz, Halkidiki) emlak piyasasının en büyük yabancı alıcıları haline geldi.

Kolay Konut Kredisi

Ortak para birimi sayesinde, Bulgar vatandaşlarının Yunanistan’dan mülk alırken karşılaştığı bürokratik engeller ve kur riskleri azaldı. Artık sınır ötesi mortgage (konut kredisi) işlemleri çok daha akıcı hale gelecek.

Yunan Şirketlerinin Bulgaristan’a Kayması

Bulgaristan’daki %10’luk sabit kurumlar vergisi, Yunanistan’daki daha yüksek vergi oranlarından kaçmak isteyen küçük ve orta ölçekli Yunan işletmeleri için “ortak para birimi” güveniyle birleşince daha cazip hale geldi.

3. Lojistik ve Tedarik Zinciri

Yunanistan için Bulgaristan, en büyük 4. ihracat pazarı konumunda.

Sıfır Kur Riski

Yunan ihracatçılar artık Bulgaristan’a mal gönderirken kur dalgalanmalarına karşı kendilerini korumak (hedging) için ek maliyetlere katlanmak zorunda değil.

Balkan Tedarik Zinciri

Euro kullanımı, lojistik süreçlerini basitleştirerek Yunan ve Bulgar firmaları arasındaki ortak üretim modellerini (örneğin tekstil veya otomotiv parçaları) daha verimli kılacak.

4. Turizmde “Ev Sahibi” Konforu

Kış Turizmi

Bansko gibi kayak merkezlerine giden Yunan turistler için artık işlem maliyetleri sıfırlandı.

Yaz Turizmi

Bulgar turistler, Yunan sahillerine geldiklerinde kendi ülkelerinde kullandıkları “cep harçlığı” ile harcama yapabilecekler. Bu, özellikle yol turizmini (kara yoluyla gelen turist sayısını) ciddi oranda tetikleyebilir.

Özetle; Bulgaristan’ın Euro’ya geçişi, Yunanistan için bir yandan “müşteri kaybı” (sınır alışverişi nedeniyle) riski taşısa da, uzun vadede “ticari entegrasyon” ve “emlak yatırımı” açısından büyük fırsatlar sunuyor.