Avrupa’nın Enerji Satrancında Yeni Kale: Batı Trakya ve Dedeağaç Stratejisi

Avrupa’nın enerji haritası, Ege’nin kuzey kıyılarında, Batı Trakya’nın kalbi Dedeağaç’ta (Aleksandroupolis) yeniden çiziliyor.

Bir zamanlar sadece bir sınır kenti olarak görülen bu bölge, artık Avrupa Birliği’nin Rus enerjisinden kopuş stratejisinin “sıfır noktası” haline gelmiş durumda.

Jeopolitik Bir Kavşak: Batı Trakya’nın Yükselişi

Yunanistan’ın bu stratejik hamlesi, sadece bir liman yatırımı değil; Batı Trakya’nın uzun süredir ihmal edilen bir sınır bölgesi kimliğinden sıyrılıp, Avrupa enerji güvenliğinin ana arteri haline gelme hikayesidir. Avrupa, 2028 yılı itibarıyla Rus petrol ve doğalgazına tamamen veda etmeyi hedeflerken, bu geçişin en kritik köprüsü Batı Trakya toprakları olacak.

Yeşil geçiş çabalarına rağmen, doğalgaz önümüzdeki yıllarda Avrupa enerji karmasında kritik bir “köprü yakıt” olarak kalmaya devam edecek. Özellikle elektrik şebekelerinin istikrarını korumak ve sanayi güvenliğini desteklemek açısından bu kaynak hayati önem taşıyor.

35 Milyar Metreküplük Dev Boşluk ve “Dikey Koridor”

Rus akışının kesilmesi ve talebin artması, Avrupa pazarında ciddi bir açığa yol açtı. Analizlere göre, 2030 yılına kadar Orta ve Doğu Avrupa’nın yıllık 35 milyar metreküp (bcm) ek doğalgaza ihtiyacı olacağı öngörülüyor. Bu açığın kapatılmasında Batı Trakya stratejik bir kavşak konumunda.
Stratejinin merkezinde, bölgeyi Bulgaristan, Romanya, Macaristan, Slovakya ve Moldova üzerinden Ukrayna’ya kadar bağlayan “Dikey Koridor” (Vertical Corridor) yer alıyor.

Dedeağaç’taki Yüzer Depolama ve Gazlaştırma Ünitesi (FSRU) ile Revithoussa terminali arasındaki bu hat, ağırlıklı olarak ABD menşeli LNG’yi Avrupa’nın en uç noktalarına kadar taşıyacak. Bu süreci yöneten ülkeler, hem transit gelirleri elde edecek hem de Avrupa enerji stratejisinde kilit oyuncular olarak jeopolitik etkilerini artıracak.

“FSRU Thrace”: 600 Milyon Euroluk Dev Yatırım

Bu hedefi desteklemek amacıyla, Gastrade şirketi mevcut terminalin yanına “FSRU Thrace” (Batı Trakya FSRU) adıyla ikinci bir birim kurmak için Yunan devletinden çevresel onayı aldı. Yeni ünite, Aleksandroupolis (Dedeagaç) FSRU ile aynı deniz sahasında konumlanacak. Ancak projenin inşası 600 milyon euroya ulaşan ciddi mali zorlukları da beraberinde getiriyor; proje yönetimi bu miktarın Avrupa finansal araçları veya devlet desteği olmadan karşılanamayacağını belirtiyor.

Brüksel ve Washington Arasındaki “Gaz” Pazarlığı

Brüksel’de ise yüksek riskli siyasi bir oyun oynanıyor. Avrupa Komisyonu gaz projelerinin finansmanını sonlandırmak istese de, sanayi oyuncuları ve hükümetler gazın hala gerekli olduğunu savunarak baskı yapıyor. Romanya’nın “Neptune Deep” gibi yeni sahaları geliştirme isteği bu tartışmayı alevlendiriyor.

Brüksel’in aksine ABD daha hızlı hareket ediyor. EXIM ve US International Development Finance Corporation gibi Amerikan finans kurumları, Batı Trakya’daki bu ikinci yüzer terminalin inşasına finansman sağlama konusundaki ilgilerini açıkça dile getirdi. ABD, projeyi kendi LNG ihracatını Avrupa’ya artırmak için altın bir fırsat olarak görüyor.

2026: Karar Yılı

Şubat ayı sonunda Washington’da yapılacak özel zirve bu sürecin odak noktası olacak. Avrupa Enerji Komisyonu’ndan Ditte Juul Jorgensen liderliğindeki bir heyet ile Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin bakanları burada bir araya gelecek.

Gastrade Başkan Yardımcısı Kostis Sifneos’un belirttiği gibi; Ukrayna, Macaristan ve Slovakya gibi ülkelerin Rus gazını ikame edecek altyapı projeleri için Avrupa desteğine ihtiyaçları var. 2026 yılı, Batı Trakya’nın hangi stratejiyle Avrupa pazarına gaz akışını sağlayacağının karara bağlandığı yıl olacak.