Atina’dan Türkiye-Libya Mutabakatı İçin Yoğun Diplomasi

Yunanistan Dışişleri Bakanı Gerapetritis’in bugün Libya Temsilciler Meclisi Başkanıyla görüşmesi bekleniyor.

Atina, Türkiye-Libya Mutabakatı’nın Doğu Libya’daki Tobruk Temsilciler Meclisi’ne getirilmesiyle alarm durumuna geçti. Yunan hükümeti, iki yıla yakın süredir Libya ile ilişkilerinde sınırlı kalan faaliyetlerinin ardından, iç siyasi kriz ve Trablus ile Doğu Libya’da iki rakip hükümetin varlığı nedeniyle bölünmüş durumdaki bu ülkede kaybettiği zemini geri kazanmaya çalışıyor.

Bugün, Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis’in ikili temasları güçlendirmek amacıyla Tobruk Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ile telefon görüşmesi yapması bekleniyor. Aynı zamanda, Yunanistan’ın Trablus Büyükelçisi Nikos Garilidis, Bingazi’ye giderek hem Akile Salih hem de Halife Haftar’ın oğlu ve Doğu Libya’da önemli bir rol üstlenen Libya Ulusal Ordusu’nun yükselen lideri Saddam Haftar ile görüşmeler yapacak.

Bakan Gerapetritis, muhtemelen Temmuz ayı başlarında, siyasi istikrarsızlığa gömülü Libya ile ilişkileri yeniden kurmak ve güçlendirmek amacıyla Trablus ve Bingazi’ye bir ziyaret planlıyor. BM’nin siyasi sorunu çözme ve seçimleri yapma girişimleri henüz sonuç vermedi ve iki hükümet arasındaki devam eden çekişme diplomatik tabloyu karmaşıklaştırıyor.

Yunanistan için Libya’da yeniden aktif olmak, özellikle deniz yetki alanlarının belirlenmesi ve şu anda Libya kıyılarından Gavdos (Gavda) ve Girit’e yönelen göç akımlarının yönetimi gibi konularda hayati önem taşıyor. Türk-Libya Mutabakatı’nın Tobruk Meclisi tarafından onaylanması, Yunan çıkarları için ciddi bir darbe olacak, zira mutabakatın Libya içinde meşruiyetini artırarak gelecekteki müzakereleri etkileyebilecek bir oldubitti yaratacaktır.

2019’da Türkiye’nin Trablus hükümetine verdiği askeri destek nedeniyle Türk-Libya Mutabakatı’nı reddeden Doğu Libya, Atina için kilit bir muhatap konumunda. Ancak Yunan diplomasisi bölgede sınırlı bir varlık göstermiş, bu da Tobruk’taki son gelişmelerle şaşırmasına neden olmuştur.

Atina’da diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Saddam Haftar aylar önce Atina’yı ziyaret etmek istediğini belirtmiş, ancak yanıt alamamış, bu da Yunanistan’ın Trablus hükümetini kayırdığı algısını güçlendirmiştir. Aynı dönemde, ABD, Fransa ve İtalya gibi ülkeler, Saddam Haftar’ı önemli bir muhatap olarak görerek Doğu Libya ile ilişkilerini güçlendirmişlerdir.

Aynı zamanda, Türkiye, siyasi krizin sonucundan bağımsız olarak ülkedeki etkisini sürdürmek amacıyla son bir yıldır Doğu Libya’ya yaklaşma çabalarını yoğunlaştırmıştır. Akile Salih ve Halife Haftar, üst düzey görüşmeler için Ankara’yı ziyaret ederken, Doğu Libya’nın yeniden inşasından sorumlu Belkas Haftar, iç savaş ve 2023’teki Derne’deki yıkıcı sellerden sonra altyapının onarımı için Türk şirketleriyle iş birliği yapmaktadır.

Libya medyasından Fawasel Media’ya göre, Türkiye-Libya Mutabakatı’nın Tobruk Temsilciler Meclisi tarafından onaylanması kesin değil, zira milletvekilleri arasında önemli bir görüş ayrılığı bulunuyor. Bu muhalefet, Türkiye’nin Libya’daki iç krizdeki rolünden ve mutabakata karşı çıkan Mısır’ın Doğu Libya’ya verdiği güçlü destekten kaynaklanmaktadır. Mutabakatın Meclis’te görüşüleceği belirli bir tarihin olmaması, Yunanistan’a diplomatik müdahale için kritik bir fırsat sunarak Doğu Libya ile temasları daha da acil hale getiriyor.