AMB’den Endişe Verici Çağrı: “Nakit Bulundurun ve Hayatta Kalma Kiti Hazırlayın!”

Avrupa, büyük kriz senaryolarına karşı 72 saatlik acil durum planı yapıyor.

Avrupa Merkez Bankası (AMB), vatandaşlara yönelik dikkat çekici ve bazı çevrelerce “karanlık bir döneme hazırlık” olarak yorumlanan bir dizi tavsiyede bulundu.

“Avrupa Hazırlık Stratejisi” çerçevesinde, her vatandaşın olası bir krizin ilk 72 saati için hazırlıklı olması isteniyor. Bu hazırlığın en önemli ayaklarından biri ise yanlarında 70 ila 100 euro nakit para bulundurmaları.

Neden nakit para ve hayatta kalma kiti?

AMB’nin bu tavsiyesi, Avrupa’nın jeopolitik gerilimler, iklim felaketleri ve siber saldırılar gibi çeşitli kriz senaryolarına karşı hazırlık yaptığı bir döneme denk geliyor. Banka, elektronik ödeme sistemlerinin çökme ihtimaline karşın nakit paranın hayati önem taşıdığını vurgulamak için geçmişteki krizleri örnek gösteriyor:

2020-2021 Pandemisi: Karantina döneminde belirsizlik nedeniyle banknot basımı %94 oranında fırladı.

2022 Ukrayna Savaşı: Rus işgali, Estonya ve Finlandiya gibi komşu ülkelerde nakit talebini %36 artırdı; Almanya’da bile ATM’lerde kuyruklar oluştu.

2025 İber Yarımadası Elektrik Kesintisi (Simülasyon/Olası Senaryo): Geniş çaplı bir elektrik kesintisi durumunda elektronik ödemelerin %42 oranında çöktüğü ve nakit parası olanların ayakta kaldığı belirtiliyor.

2014-2015 Yunanistan Krizi: Belirsizlik, 2015 Haziran’ında 5 milyar euroluk banknot talebine yol açmış ve sermaye kontrolleri (capital controls) endişeyi derinleştirmişti.

Hayatta kalma kiti (72 saatlik acil durum çantası)

AMB ve AB Hazırlık ve Kriz Yönetimi Komiseri tarafından yayımlanan “Hazırlık Stratejisi” (Mart 2025) vatandaşları 72 saatlik kriz için bir “hayatta kalma kiti” hazırlamaya davet ediyor. Komiser, sosyal medyada yayınlanan bir videoda kitin içeriğine dair pratik talimatlar verdi.

72 Saatlik Kitte Olması Gerekenler:

Gıda ve Su: Üç günlük yetecek bozulmayan yiyecek ve su.

Işık ve Isı: El feneri, kibrit veya çakmak.

İletişim/Enerji: Pille çalışan radyo, şarj cihazı ve power bank.

Sağlık ve Güvenlik: İlaçlar ve ilk yardım malzemeleri, İsviçre çakısı.

Finans ve Kimlik: Mutlaka nakit para ($70-100 Euro/kişi) ve basılı kimlik belgeleri.

Vatandaşlara Uyarılar: Kriz Gelmeden Tedbir Alın!

AMB’nin bu çağrısı, Avrupa genelinde yükselen enflasyon ve sosyal harcamaların askeri teçhizat lehine kısıldığı bir “savaş ekonomisine” geçiş endişeleri arasında yankılanıyor. Özellikle alım gücünün düştüğü ve hane halklarının ekonomik sıkıntılarla boğuştuğu ülkelerde, bu tür tavsiyeler büyük bir baskı yaratabilir. Örneğin, dört kişilik bir ailenin 400 euro nakit bulundurma zorunluluğu, zaten geçim sıkıntısı çeken birçok hane için külfetli bir yük anlamına gelebilir.

Uzmanlardan vatandaşlara kritik tavsiyeler:

Nakit Parayı İhmal Etmeyin: Elektronik sistemlerin her zaman çalışmama ihtimalini göz önünde bulundurarak, günlük acil durumlar için küçük bir miktar Türk Lirası ve/veya Dolar/Euro nakit olarak ulaşılabilir bir yerde bulundurun.

Acil Durum Kitinizi Hazırlayın: Felaket, salgın veya kesinti senaryolarına karşı hazırlıklı olun. Su, konserve gıda, gerekli ilaçlar, battaniye, el feneri ve düdük gibi malzemeleri içeren bir çantayı kolay ulaşılabilir bir yerde tutun.

Sağduyulu ve Sakin Kalın: Yetkililerin tavsiyeleri bir paniğe yol açmak yerine, bilinçli hazırlığı teşvik etmeyi amaçlar. Paniğe kapılıp aşırı stok yapmak yerine, makul düzeyde ve planlı bir hazırlık yapın.

AMB Uyarısı: “Soğukkanlılığınızı koruyun ve nakit para bulundurun.” Bu çağrı, küresel düzenin ne kadar hassas bir denge üzerinde durduğunun acı bir hatırlatıcısıdır.