Το συμπόσιο με τίτλο «Η Καππαδοκία των Ζώντων Μνημείων», το οποίο θα φιλοξενηθεί από τον Γενικό Πρόξενο της Ελλάδας στην Ιστανμπούλ, Κωνσταντίνο Κούτρα, θα αναζητήσει τα ίχνη ενός κοινού παρελθόντος και μιας αδελφοσύνης.

Οι σκονισμένες σελίδες της ιστορίας αναβιώνουν με αναμνήσεις που παραμένουν νωπές και στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Το συμπόσιο, που διοργανώνεται από το Κέντρο Καππαδοκικών Μελετών “Η Ναζιανζός” σε συνεργασία με την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, ανοίγει τις πύλες του στις 5 Μαρτίου 2026 στο ιστορικό κτίριο του Σισμανογλείου Μεγάρου στην Ιστανμπούλ.

Αδελφωμένοι Λαοί που Χώρισε η Ανταλλαγή

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα ονόματα της εκδήλωσης είναι ο ερευνητής-συγγραφέας Καπλάνης Α. Ιωσηφίδης, ο οποίος έχει αφιερώσει τη ζωή του στην κοινή πολιτιστική κληρονομιά. Ο Ιωσηφίδης, ο οποίος εργάζεται εδώ και πολλά χρόνια στη Νέα Καρβάλη της Ελλάδας, δεν είναι μόνο ερευνητής, αλλά και μια εθελοντική γέφυρα μεταξύ των λαών.

Γνωστός για το μουσείο που ίδρυσε με δικές του προσπάθειες και το οποίο έχει βραβευτεί στην Ευρώπη, ο Καπλάνης Ιωσηφίδης πιστεύει ότι η Ανταλλαγή δεν ήταν στην πραγματικότητα ένας χωρισμός, αλλά ένας κοινός πόνος και ένας πολιτιστικός πλούτος. Σύμφωνα με τον Ιωσηφίδη, ο Tουρκικός και ο Eλληνικός λαός είναι κληρονόμοι μιας γειτονιάς και αδελφοσύνης χιλίων ετών, πέρα από την πολιτική.

«Αναμνήσεις της Τελευταίας Εβδομάδας»

Με την ομιλία του υπό τον τίτλο «Καλοκαίρι του 1924: Αναμνήσεις της Τελευταίας Εβδομάδας στη Kόνια», ο Ιωσηφίδης θα περιγράψει τις τελευταίες ημέρες όσων εγκατέλειψαν την Ανατολία κατά την περίοδο της Ανταλλαγής και τις αναμνήσεις που πήραν μαζί τους.

Πλούσιο Πρόγραμμα και Μουσική Πανδαισία

Στο συμπόσιο δεν θα συζητηθεί μόνο η ιστορία, αλλά και η αρχαιολογία και η μουσική:

Χαράλαμπος-Περικλής Νομίδης (Αρχαιολόγος): Θα ακολουθήσει τα ίχνη του Μητροπολίτη Κόνιας  Προκοπίου (1859-1923).

Δρ. Μιλτιάδης Παππάς: Θα παρουσιάσει εισήγηση για τις Καραμανλίδικες μουσικές εκδόσεις και τη θρησκευτική μουσική.

Mete İlker Mimiroğlu (Αρχαιολόγος): Θα μοιραστεί για πρώτη φορά τα τελευταία ευρήματα από τις ανασκαφές στην Αρχαία Λύστρα τις Κόνιας.

Στο κλείσιμο της εκδήλωσης, το Μουσικό Σχολείο Καβάλας θα προσφέρει στους συμμετέχοντες μια αξέχαστη συναυλία με κοινές μελωδίες που αντηχούν και στις δύο πλευρές του Αιγαίου.

Λεπτομέρειες Εκδήλωσης:

Τόπος: Σισμανόγλειο Μέγαρο, Οδός Ιστικλάλ (İstiklal Caddesi)

Ημερομηνία: 5 Μαρτίου 2026, Πέμπτη

Ώρα: 18:00

Το Σχόλιο της Σύνταξης: Γιατί οι Γέφυρες της Ειρήνης να είναι Μονόπλευρες;

Το συμπόσιο «Η Καππαδοκία των Ζώντων Μνημείων» που θα διεξαχθεί στην Ιστανμπούλ είναι αναμφίβολα ένα πολύτιμο βήμα για την υπενθύμιση του αρχαίου δεσμού μεταξύ των λαών στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Ο ορισμός της Ανταλλαγής από τον ερευνητή Καπλάνης Ιωσηφίδη ως «όχι χωρισμό, αλλά κοινό πόνο και πλούτο», είναι μια οπτική που ξεφεύγει από τα ρηχά νερά της πολιτικής και αγγίζει τα βάθη της ανθρώπινης καρδιάς.

Ωστόσο, σε ένα κλίμα όπου στην Τουρκία ανοίγουν για λειτουργία ακόμη και αναστηλωμένες εκκλησίες που δεν έχουν πλέον κοινότητα, και η Οθωμανική κληρονομιά εκτίθεται με όλη της την ανεκτικότητα, είναι αναπόφευκτο να τεθεί το εξής ερώτημα: Γιατί αυτές οι φωνές δεν αντηχούν με την ίδια ένταση στην Καβάλα, στα Ιωάννινα, στα Τρίκαλα ή και στην Αθήνα;

Απαλλαγή από τα Δεσμά του Φόβου

Ενώ η Τουρκία αποδέχεται και προστατεύει τη χριστιανική κληρονομιά στα εδάφη της ως «πολιτιστικό πλούτο», η αναμονή για παρόμοια αυτοπεποίθηση και ειλικρίνεια είναι δικαίωμα καλής γειτονίας. Η Ελλάδα θα πρέπει να δει τα Οθωμανικά-Τουρκικά έργα στο έδαφός της όχι ως «ξένο στοιχείο», αλλά ως μέρος της δικής της ιστορίας και του σημερινού της πλούτου.

Η Αμοιβαιότητα των Θρησκευτικών Ελευθεριών

Ενώ από τη μία πλευρά υψώνονται προσευχές στις εκκλησίες, από την άλλη πλευρά το γεγονός ότι οι πόρτες των ιστορικών τζαμιών παραμένουν κλειστές για την προσευχή της Παρασκευής ή οι μιναρέδες είναι καταδικασμένοι στη σιωπή, ρίχνει σκιά στο πνεύμα της «αδελφοσύνης» που προασπίζεται το συμπόσιο.

Η Πολιτιστική Κληρονομιά είναι Κοινή

Τα Οθωμανικά τζαμιά, τα λουτρά και οι γέφυρες δεν είναι μόνο το παρελθόν της Ελλάδας, αλλά η σημερινή τουριστική και πολιτιστική της αξία. Η αναστήλωση αυτών των έργων και η μετατροπή τους σε ζωντανούς χώρους δεν εξασθενεί την Ελλάδα αντίθετα, ενισχύει τον ισχυρισμό της ότι αποτελεί λίκνο πολιτισμών.

Επιτακτική η Αρχή από Κάπου

Οι «θλιβερές αναμνήσεις του καλοκαιριού του 1924» που θα συζητηθούν στο συμπόσιο, δεν είναι μόνο η ιστορία όσων έφυγαν από την Ανατολία, αλλά και όσων ξεριζώθηκαν από τη Θεσσαλονίκη, τη Δράμα, την Κρήτη.

Αν πρόκειται να χτίσουμε μια πραγματική γέφυρα ειρήνης, τα πόδια αυτής της γέφυρας πρέπει να πατούν γερά όχι μόνο στην Ιστανμπούλ, αλλά σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Ο φόβος δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα ιστορικό βάρος. Η απαλλαγή του Ελληνικού κράτους από αυτά τα δεσμά και η προστασία της Ισλαμικής και Τουρκικής κληρονομιάς στα εδάφη του, θα μετατρέψει την ειρήνη από μια απλή «ευχή» σε «πραγματικότητα».

Εν κατακλείδι

Είναι όμορφο να αναπολούμε τις αναμνήσεις της Καππαδοκίας στην Ιστανμπούλ, αλλά θα ήταν πολύ πιο πολύτιμο να γιορτάζουμε με τον ίδιο ενθουσιασμό την αναστήλωση ενός Οθωμανικού μνημείου στη Θεσσαλονίκη ή μια πολιτιστική εκδήλωση στα Ιωάννινα.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα μνημεία δεν αποτελούνται από πέτρες, αλλά από τα κοινά βιώματα που τους προσδίδουν οι άνθρωποι. Η γλώσσα της ειρήνης αποκτά νόημα όταν μιλιέται με αμοιβαίο σεβασμό και θάρρος.