Yunanistan Haber

“Bir Ülke Bize Saldırmayı Planlıyorsa, ABD’in Yunanistan’da Konuşlandığını Dikkate Almalıdır”

Dendias: “Bir ülke bize saldırmayı planlıyorsa, ABD birliklerinin Yunanistan'da konuşlandığını dikkate almalıdır.”

Dendias: “Bir ülke bize saldırmayı planlıyorsa, ABD birliklerinin Yunanistan’da konuşlandığını dikkate almalıdır.”

Yunanistan ve ABD arasındaki yeni Karşılıklı Savunma İşbirliği Anlaşması’nın (MDCA) imzalanmasının ayrıntıları ve arka planı, Washington’dan döndükten sonraki ilk röportajda Dışişleri Bakanı Nikos Dendias’ın Kathimerini ile yaptığı görüşmede ortaya çıktı.

Dendias, egemen haklara yapılan atıfların ABD ile ortak bir gerçeklik anlayışı gösterdiğini söylüyor. Skiros’un Washington’dan tartışma masasına girdiğini ortaya koyarken, aynı zamanda önümüzdeki yıllarda adaları kullanmanın açık bir ihtimali olduğunu da kaydetti.

Dendias özetle şu ifadeleri kullanıyor:

“Bu anlaşma ABD ile ilişkileri yeni bir düzeye taşıyor. Daha önce hiç bulunmayan bir seviye. Bu ilişkiler, Karşılıklı Savunma İşbirliği Anlaşması’nın imzalandığı 1990’lı yıllara kadar çeşitli aşamalardan geçmiştir. Bu ilişkiler sadece genişlemedi. Emsalsiz bir şekilde müthiş bir şekilde gelişti ve şimdi stratejik bir karakter kazandı. Miçotakis hükümeti bu çabaya yatırım yaptı. Anlaşmada yapılan her iki değişikliğin de mevcut hükümet tarafından yapılmış olması tesadüf değildir. Stratejik diyalogun üç turundan ikisinin son iki yılda gerçekleşmiş olması da tesadüf değil. Aslında pandemi müdahale etmeseydi bir başkası daha gerçekleşecekti.

Beş yıllık yenilemenin Yunanistan üzerinde olumlu bir siyasi ve savunma etkisi var.

Birincisi, Amerika Birleşik Devletleri, gözünün Asya’ya dönük olduğunda ve Afganistan ve Irak’tan çekildiği için, en azından önümüzdeki beş yıl boyunca ve muhtemelen çok daha uzun bir süre boyunca Yunan topraklarına kuvvet yerleştirme ve konuşlandırma konusunda kararlıdır.

Bu mevcudiyet, ülkemizi dış tehditlerden daha da korumaktadır. Bir ülke, bize saldırmak için “başarısızlığa mahkum adımı” atmayı planlıyorsa, Amerikan birliklerinin ülkemizde konuşlanmış olduğu gerçeğini ciddiye almalıdır.

Bu yıl Avrupa’daki en büyük ABD askeri tatbikatlarından birinin geçen Mayıs ayında Trakya’da (Batı) gerçekleştiğini hatırlatmama izin verin. Ayrıca, diğer Avrupa ve Asya ülkelerinin kendi topraklarında Amerikan kuvvetleri konuşlandırmak için para ödemeye hazır olduklarını da hatırlatmama izin verin.

İkincisi, beş yılın anlamı, dış politika yaklaşımlarından bağımsız olarak hem mevcut hem de bir sonraki ABD hükümetinin kararlı olduğu anlamına gelmektedir. Dolayısıyla hem ABD hem de bizim için bir istikrar çerçevesi sağlıyor.

Üçüncüsü, yatırım yapmak ve getiri sağlamak için yatırımcı uzun vadeli bir bakış açısına sahip olmak ister. İlk beş yıllık dönem, tabii ki yıllık yenilemeye izin vermeyen seçilen bölgelerdeki tesislerin modernize edilmesi için ilgili fonların Kongre tarafından taahhüt edilmesini ve onaylanmasını sağlayacaktır. Bu tesisler Yunan Silahlı Kuvvetleri tarafından da kullanılacak. Dolayısıyla yapılacak yatırımlar temelde Yunan tarafına fayda sağlıyor.

“Amerikalılar Türkiye’nin tepkisinden korktular”

Yunan tarafının Milli Savunma Bakanı Sayın Nikos Panagiotopoulos ile iyi bir işbirliği içinde yürüttüğü müzakereler, 2020 yılında, yani bir önceki ABD hükümetiyle başladı. Bildiğiniz gibi, yeni bir Başkanın seçilmesi ve Dışişleri ve Savunma gibi Bakanlıklardaki kilit pozisyonlara yeni yöneticilerin atanması zaman alıyor ve bu da karar vermenin zor olduğu oldukça uzun bir geçiş sürecini beraberinde getiriyor. Bu durumda, tamamen ABD’nin iç nedenleriyle, “kilit kişilerin” müzakereleri denetleyen iki Bakanlığa yerleştirilmesi önemli ölçüde ertelendi. Müzakerelerin kısa sürede sonuçlandırılması yönündeki her iki tarafın olumlu iradesine rağmen, kaçınılmaz olarak müzakereyi kolaylaştırmayan bir esneklik eksikliği vardı.

Her şeyde mutabık kalınmadıkça müzakerelerde hiçbir şey üzerinde anlaşmaya varılmadı. Amerikan tarafı, Skiros (İskiri adası) da dahil olmak üzere diğer yerleri de içeren bir ilk teklifle müzakereye geldi.

Yunan tarafının Skiros (İskiri adası) için bir teklif sunmadığına açıklık getirelim. Ancak, bir müzakerede bir tarafın bir şey isteyip sonra geri çekmesi benzeri görülmemiş bir durum değildir. Ama komplo teorilerine girmeyeceğim. Bunun gibi “Amerikalılar Türkiye’nin tepkisinden korktular”.

Türkiye’nin tepkisi bu kadar önemli olsaydı, Evros’tan (Batı Trakya Meriç İli) birkaç kilometre uzaklıktaki Dedeağaç’ta ya da Doğu Akdeniz’in kalbindeki bir adada Souda limanında bir kamp seçmezlerdi. Anlaşma, gelecekte başka yerlerin seçimine de izin veriyor. Dolayısıyla bu seçenek mutlaka nihai değildir. Ayrıca, Amerikalı mevkidaşımın mektubu, Amerikan kuvvetlerinin Yunan adalarını eğitim veya operasyon için kullanma ihtimalinden açıkça bahsediyor.

Bir adım geri atmama izin verin. Temaslarımdan çıkan ana sonuç, bugün Amerikan dış politikasının birinci önceliğinin Hint-Pasifik bölgesi ve ardından Orta Doğu olduğudur. İlgi sırasına göre Avrupa takip ediyor. Bu bağlamda ABD’nin ülkemize özel bir önem vermesi ulusal çıkarlarımız açısından son derece olumludur. Yunanistan’ı Batı Balkanlar’da ve Avrupa Birliği’ne katılımında öncü rol oynayabilecek bir ülke olarak görüyorlar. Ayrıca bize Ortadoğu ile Körfez arasında Avrupa ile bir köprü gibi davranıyorlar. İsrail ve büyük Arap ülkeleriyle son yıllarda geliştirdiğimiz özellikle iyi ilişkiler kilit bir rol oynamaktadır. Ve elbette bu nedenlerle, Amerikan Dışişleri Bakanı’nın mektubunda egemenliğin ve toprak bütünlüğünün korunmasına atıfta bulunulmaktadır. İlk kez, tüm devletleri bağlayan bir teamül hukuku olarak kabul edilen Uluslararası Deniz Hukuku’na dayanan egemenlik haklarımıza saygı gösterilmesi ihtiyacından özel olarak bahsedilmektedir. Bu bahsedilme ülkemiz için önemli bir başarıdır. İki ülkenin ortak bir gerçeklik okumasına sahip olduğunu kanıtlıyor.

“Bugünkü Türkiye’nin yirmi yıl önceki ülkeyle  hiçbir ilgisi yoktur”

Kongre ve özellikle Senatör Menendez’in başkanlığındaki Senato Dış İlişkiler Komisyonu, Türkiye’ye ve özellikle Türkiye’nin pek çoğunun iradesine uymayan anti-demokratik ve Batı karşıtı bir yöne kayması konusunda net bir tavır almıştır. 2019 Doğu Akdeniz yasasını ve dikkat çekici bir şekilde ülkemizi ilgilendiren Yunanistan ile ABD arasındaki savunma ve parlamentolar arası işbirliği yasasını hatırlatmama izin verin.

Bu yasa tasarısı, ikili savunma işbirliğinin net bir şekilde güçlendirilmesi, F-35’lerin Yunanistan’a satılabilmesi imkanının yanı sıra 3+1 işbirliğinin (Yunanistan, Kıbrıs, İsrail ve ABD) güçlendirilmesi gibi önemli hükümler içeriyor. Bölgede “Yunanistan’ın öncü rolüne” atıfta bulunan Amerikalı mevkidaşımın övgüye değer yorumlarını da tutuyorum.

Öte yandan, Erdoğan sonrası dönemi göz önünde bulundurarak Batı için “Türkiye’yi kaybetmemek” birincil hedefi olan daha da muhafazakar “İdare” yetkilileri var. Bu yaklaşımın oldukça modası geçmiş.

Türkiye, son teknoloji NATO dışı silahlar satın alıyor, Batı dışı bir nükleer reaktör inşa ediyor ve Suriye ve Libya’da müttefik olmayan güçlerle bir modus vivendi (yaşam tarzı) buldu.

Bugünkü Türkiye’nin yirmi yıl önceki ülkeyle, hatta 1952’de NATO’ya katılan ülkeyle hiçbir ilgisi yoktur. Bu, Washington ve NATO’daki bürokrasi tarafından asimile edilmeye bırakılmıştır. Ve tabii ki dost ve müttefiklerimizle birlikte bu yönde çaba sarf ediyoruz.

“Anlaşmalar Türkiye’ye karşı değil”

Amerikalıların duruma uyan bir sözü vardır: elma ile armutu kıyaslamazsınız. Her iki durumda da iki çok önemli, diplomatik ve savunma “silahımız” var. Elbette ABD Dışişleri Bakanı Blinken’in mektubu tek taraflı bir ABD siyasi taahhüdü, Yunan-Fransa anlaşması ise yasal olarak bağlayıcı bir metin. Ancak Amerikan Dışişleri Bakanı’nın mektubunda yer alan metin, aynı zamanda yasal olarak bağlayıcı bir metin olan revize edilmiş Karşılıklı Savunma İşbirliği Anlaşması metninde de yer alıyor. Amerika Birleşik Devletleri bir Avrupa ülkesiyle herhangi bir ikili karşılıklı yardım anlaşması imzalamamıştır.

Yaptıkları tek ilgili anlaşma, her ikisi de 1950’lerin başında Japonya ve Kore ile. Ek olarak, ABD’nin Yunanistan’a taahhüdü, haklı olarak, ABD’nin aynı zamanda Avustralya’ya olan taahhüdünden daha güçlü olarak kabul edilebilir. ABD’nin Avrupa’daki tek ilgili taahhüdü NATO’nun 5. Maddesidir ve bu 1949’daydı. Ancak bu taahhüt bile Avrupa Birliği Antlaşması’nın 42.7. Maddesi gibi bir otomasyon içermemektedir.

Fransa, 2019’da yalnızca başka bir Avrupa ülkesi olan Almanya ile benzer bir madde imzaladı. Bir anlamda, farklı bir şekilde de olsa, bir Anlaşma, ülkemizin yanı sıra daha geniş bölgenin güvenlik ve istikrarını sağlamlaştırma yönünde diğerini tamamlamaktadır. Ve tabii ki, her iki Anlaşma da, Türkiye kendisini bir saldırgan olarak işe almadıkça, Türkiye şöyle dursun, herhangi bir üçüncü tarafa yönelik değildir.

“Türkiye, yayılmacı, neo-Osmanlı ve İslam-merkezci politikalarıyla yakın çevresindeki tüm devletlere yabancılaşmayı başarmıştır.”

Türkiye, yayılmacı, neo-Osmanlı ve İslam-merkezci politikalarıyla yakın çevresindeki tüm devletlere yabancılaşmayı başarmıştır. Bu, öğretilmesi gereken gerçek bir başarıdır: Bir ülke, on yıllardır inşa ettiği ilişkileri birkaç yıl içinde nasıl yok edebilir? Geç hamlelerine rağmen her yönden aldığımız mesaj nettir. Türkiye, tavrını değiştirmediği, yani Akdeniz’in baş belası olmayı bıraktığı, savaş tehdidinde bulunmadığı, yabancı toprakları yasadışı olarak işgal etmediği, bölge ülkelerine asker ve paralı asker göndermediği, aşırı İslamcı hareketlerin sığınağı ve müttefiki olmadığı sürece ve Müslüman Kardeşler ve Hamas gibi kuruluşların bahsettiğiniz ülkelerle ilişkileri geliştirme kapsamı sınırlıdır.

Ama önemli bir şey daha ekleyeyim: Yunanistan, Türkiye’yi bölgesel işbirliği planlarının dışında tutmak ya da çevrelemek istemiyor. Yunanistan bu programlara katılımın Türk toplumunun çıkarına olduğunu düşünüyor ve tabii ki Türkiye bu programlara katılım şartlarını yerine getirirse böyle bir bakış açısını dört gözle bekleyeceğiz. Türkiye’nin uluslararası hukuka saygı duyması, savaş tehdidini bırakması ve BM Şartı’nın temel hükümlerini ihlal etmesi halinde, Türkiye ile işbirliğinin memnuniyetle karşılanacağını defalarca söyledik. Hem ikili hem de bölgesel olarak.”

Haberin devamını oku

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Rastgele Haberler

Başa dön tuşu
EnglishGermanGreekTurkish